Ledokol Group – marketing kompaniyalari guruhi bo‘lib, 2008 yilda tashkil etilgan. Kompaniyaning asosiy faoliyat turi reklamani mediada joylashtirish, shuningdek TV va internet reklamadan iborat. Kompaniya O‘zbekiston Mediakengashi a'zosi hisoblanadi.
Quyida Dilshod Muzaffarovning AdIndex uchun bergan to‘liq intervyusi keltirilgan.
Keling, raqamlardan boshlasak. Reklama bozorida nima sodir bo‘lyapti? ADTribune konferensiyasida joriy yilning I choragida O‘zbekistonning TV reklamalari hajmida kolossal o‘sish kuzatilgani aytildi – o‘tgan yilning I choragiga solishtirganda 100 foizdan oshib ketdi. Gap 1 daqiqaga joylangan reklamalar haqida ketyapti. GRP’ga to‘xtaladigan bo‘lsak, o‘sish ko‘rsatkichi taxminan 70 foizni tashkil qilgan. Albatta, aprel va mayda «cho‘kish» kuzatilgan. Xo‘sh, sizdagi ma'lumotlar qanday?
– Pandemiya ko‘rgazmali reklamalarga jiddiy zarar yetkazdi, deb bo‘lmaydi. TV-reklamalar sezilarli darajada o‘sib bormoqda. TNS KANTAR bergan ma'lumotlarga ko‘ra, 2020 yilning birinchi choragida GRP qariyb 55 foizga o‘sdi. Bundan tashqari, o‘sishning 95 foizi to‘g‘ridan-to‘g‘ri reklama bloklariga joylashtirilgan reklamalar hisobiga to‘g‘ri keldi, lekin homiylikda o‘sish kuzatilmadi. Shu bilan birga, yangi mijozlar soni kamayganini ham aytib o‘tish kerak.
Pandemiya davrida ko‘pgina kompaniyalar digital-reklamaga o‘tib ketdi. Sizningcha, bu bozorda qanday o‘zgarishlar sodir bo‘ldi? Umuman olganda, siz monitoring va hisob-kitoblarni qanday yurgizasiz?
– Karantin payti digital’ning qamrovi ancha ko‘paygani sezildi. Ba'zi top saytlarning trafigi bir necha baravarga oshdi. Barchasi muayyan media-maydonga bog‘liq, lekin umuman olganda, reklama beruvchilar digital’ga ko‘proq pul sarflaydigan bo‘ldi. Bu tektonik siljish va vaziyat barqarorlashganidan so‘ng odamlar internetdan yana ham ko‘proq foydalanishiga ishonamiz.
Tashqi reklama bozorida nimalar bo‘lyapti? Karantin davrida kelishuvlar bekor qilindimi, keyinga qoldirildimi? Konstruksiyalar sonida o‘zgarish bo‘ldimi?
– Tashqi reklama uchun rejalashtirilgan budjet asosan digital media’ga o‘tkazildi. Konstruksiyalar soni ko‘paymadi – hozir O‘zbekistonda 11 mingga yaqin konstruksiya bor, ularning 15-20 foizi mediabordlar bo‘lib, ularning soni ko‘paymoqda. Bu hozirgi kunda bozordagi asosiy trend.
