O‘zbekistonda elektr va gaz ta'minotida o‘zgarish bo‘ladimi?

“Svet, gazi bo‘lmasa qanday qilib “Obod mahalla” yoki “Obod qishloq” bo‘lishi mumkin?”

O‘zbekistonda elektr tarmoqlari va transformatorlarning 4 foizi 2016 yilga qadar ta'mirlangan edi. Raqamlarda ko‘rilsa 25 yil davomida respublika bo‘yicha 9 ming 300 kilometr elektr tarmoqlari va 4 ming 800 ta transformatorlar yangilangan.

2017 yildan buyon 25 ming kilometr elektr uzatish tarmoqlari va 8 ming 900 ta transformatorlar to‘liq yangilandi. Ko‘rish mumkinki, bu raqamlar oldingi 25 yilga nisbatan 2,5 baravarga ko‘pdir.

Ma'lumot uchun davlat rahbari “Obod qishloq” va “Obod mahalla” dasturlari bo‘yicha o‘tkazilgan videoselektor yig‘ilishida bu ishlar avvalroq qilinmaganiga sabab shu davrga qadar gaz, elektr tizimining hisob-kitobi bo‘lmaganida ekanligini aytgan edi.

“Ko‘pchilik o‘ylashi mumkin, nega shu ishlar 4 yil avval qilinmagan deb. Buni o‘sha payt qila olmasdik, chunki gaz, elektr tizimining hisob-kitobi yo‘q edi. Hozirgi elektron hisoblash tizimini yo‘lga qo‘yganimiz hisobiga barchasini yo‘lga qo‘yib oldik. O‘sha 455 km quvurni almashtiramiz, bunda ham investorlarni jalb qilamiz. Bu masala ham juda muhim. Svet, gazi bo‘lmasa qanday qilib “Obod mahalla” yoki “Obod qishloq” bo‘lishi mumkin?”,- degan edi prezident.

Darhaqiqat, viloyatlar aholisidan bo‘layotgan murojaatlar bu sohada hali amalga oshiriladigan ishlar ko‘p ekanligini bildiradi. Shu sababdan barcha viloyat, shahar va tuman hokimliklari hamda mahallalar raislari bilan birgalikda mahallalar “og‘ir” va “o‘ta og‘ir” toifalarga ajratildi.

Har bir viloyat elektr tarmoqlari alohida tizimga aylanadi

 Viloyatlarda 14 ta loyihalash guruhlari tashkil etildi. Bu guruhlarda 120 dan ortiq mutaxassis ish olib bormoqda. Har bir loyiha-smeta hujjatlari hududiy elektr tarmoqlari korxonalari qoshida tashkil etilgan 171 ta maxsus qurilish-montaj brigadalariga bevosita taqdim etilmoqda.

 Bundan tashqari viloyatlarda temir-beton tayanchlar va traverslarni ishlab chiqaradigan 13 ta sex ishga tushirildi. 2021 yilda ularda yuqori kuchlanishli tarmoqlar uchun tayanchlar va izolyatorlar mahsulotlarini ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yiladi.

Mazkur ishlar yo‘lga qo‘yilishi bilan shu yilning o‘zida 230 milliard so‘mdan ortiq mablag‘lar iqtisod qilinadi.

 Ushbu tizim asosida joriy yilda respublika bo‘yicha 4 ming 902 ta mahallada 15 ming kilometr elektr tarmoqlari va 4 mingdan ortiq transformatorlar yangilanadi.

 Xususan, “Obod qishloq” dasturi bo‘yicha 278 ta mahallada 1 ming 673 kilometr tarmoqlar yangilanadi. 595 ta transformatorlar modernizatsiya qilinadi.

 “Obod mahalla” dasturi bo‘yicha esa 66 ta mahallada 278 kilometr tarmoq rekonstruksiya qilinadi va yangidan quriladi. Shuningdek, 94 ta transformator modernizatsiya qilinadi.

 Elektr energiyasi uchun 1 trln 770 mlrd, gaz ta'minoti uchun 400 mlrd ajratiladi

 Ushbu ishlarni moliyalashtirish uchun Moliya vazirligi – 250 milliard, moliya institutlari – 520 milliard, “Hududiy elektr tarmoqlari” –

1 trillion so‘m, jami - 1 trillion 770 milliard so‘m mablag‘ ajratiladi.

 Respublikada gaz ta'minotini yaxshilash maqsadida joriy yilda 400 milliard so‘m mablag‘ ajratiladi. Bu mablag‘ gaz ta'minoti yo‘lga qo‘yilmagan mahallalarga gaz tarmoqlari tortish, gaz taqsimlash punktlarini ta'mirlash, qo‘shimcha suyultirilgan gaz ballonlari yetkazib berish uchun sarflanadi.

Eslatib o‘tamiz, Energetika vaziri o‘rinbosari Sherzod Xodjayev qo‘shni davlatlar bilan energiya almashinuvi yo‘lga qo‘yilishini va iste'mol ko‘paygan vaqtda aholi uchun yetkazib berilishini ma'lum qildi.