O‘simlik yog‘i narxi keskin oshib borayotgani sababli, holatning oldini olish maqsadida «Ayrim turdagi oziq-ovqat mahsulotlariga bo‘lgan ehtiyojni ta'minlashning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi qonun qabul qilindi. Unga ko‘ra, 2021 yil 1 maydan 31 dekabrga qadar mamlakat hududiga o‘simlik yog‘i, kungaboqar va zig‘ir urug‘i, shuningdek, soya danagini olib kirish va o‘simlik yog‘ini ishlab chiqarish va (yoki) realizatsiya qilish bo‘yicha mablag‘lar aylanmasi qo‘shilgan qiymat solig‘idan ozod qilindi.
Xo‘sh, ko‘rilgan bu chora oqibatida mamlakatda o‘simlik yog‘i narxi barqarorlashdimi? Raqamlarga murojaat qilamiz.
9 may holatiga ko‘ra, Toshkent shahri va viloyatlarda o‘simlik yog‘ining narxi minimal 16-17 ming so‘m, maksimal 21-23 ming atrofida. Kuzatuvlarga ko‘ra, o‘simlik yog‘i arzonlashmayapti.
Davletov.uz kanalining yozishicha, o‘simlik yog‘i avvalgi mexanizm, ya'ni mahallalarni ishga solgan holda tarqatilyapti.
«O‘simlik yog‘iga QQS bekor bo‘ldi, lekin nega yog‘ narxi tushmayapti, deb so‘rashmoqda.
O‘zbekistonda mahalla, amaldorlarning fikricha, aholini arzon oziq-ovqat mahsulotlari bilan ta'minlashda muhim institut hisoblanadi. Yaqin o‘tmishda ham mahalla orqali yog‘, un va boshqa birlamchi oziq-ovqat mahsulotlari qat'iy belgilangan narxlarda tarqatilar edi.
Yozishlaricha, yog‘ narxining oshishi ortidan yana o‘sha mexanizm qo‘llanmoqda. Masalan, Buxoro viloyatida belgilangan grafik asosida barcha mahallalarda paxta yog‘ining 1 litri 12000-13000 so‘mdan sotilayotgan ekan. Kungaboqar yog‘i esa 16000 so‘m», – deb yozdi u.
Shuningdek, yaqinda kuchga kirgan qonunga ko‘ra, o‘simlik yog‘i QQSdan yil oxirigacha ozod qilingan. Lekin buning samarasi hozircha sezilgani yo‘q. Bozorlarda yog‘ bahosi hamon yuqoriligicha qolayotgani qo‘shimcha qilingan.
Iqtisodchi Otabek Bakirov o‘simlik yog‘iga QQSni bekor qilinishi xalqqa yoqadigan populistik tashabbus bo‘lgani haqida yozadi.
«O‘simlik yog‘iga QQS bekor bo‘lishi yog‘ narxini pasaytiradi, deb kim aytgan edi?
