«Mossad» tashqi razvedka xizmatiga yangi rahbar tayinlandi

Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyahu David Barnea «Mossad» tashqi razvedka xizmatining yangi rahbari etib tayinlaganini e'lon qildi. Ayni paytda maxfiy xizmatning amaldagi rahbari Yosi Koen hisoblanadi.

Avvalroq, hukumatning yuridik maslahatchisi bosh vazir Netanyahuning o‘tish davri hukumatiga rahbar tayinlash vakolatlarini tasdiqlagandi.

56 yoshli Barnea 2019 yildan beri «Mossad» rahbarining o‘rinbosari lavozimida ishlab kelayotgan edi. 2013 yildan 2019 yilgacha u mamlakat xavfsizligiga qo‘shgan hissasi uchun har yili to‘rt marta mukofotlangan «Tsomet» bo‘limini boshqargan («Pras Bitaxon»). David Barnea 1996 yilda Mossad safiga qo‘shilgan. Harbiy xizmat yillarida u mamlakat Qurolli Kuchlari Bosh shtabi maxsus kuchlari safida xizmatda bo‘lgan. Barnea turmush qurgan va to‘rt nafar farzandi bor.

Bosh vazir Binyamin Netanyahu razvedka xizmati oldida turgan vazifalar haqida ham fikr bildirgan:

«Men bizni ko‘p yillar davomida qo‘llab-quvvatlab kelgan AQSh bilan do‘stligimizni juda qadrlayman. Bu mamlakat milliy xavfsizligi uchun juda muhimdir. Ayni paytdagi vaziyat bizdan dadil va mustaqil qarorlar qabul qilishimizni talab qiladi. Har qanday holatda ham biz Eronning yadro bombasi bilan qurollanishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun barcha imkoniyatlarni ishga solamiz. Bu bizning mavjudligimiz. Bu sizning birinchi ustuvor vazifangizdir», degan u.

Ma'lumot uchun, «Mossad» («Razvedka va maxsus operatsiyalar instituti» ma'nosini anglatadi) 1949 yil 13 dekabrda bosh vazir Ben Gurionning tavsiyasiga binoan Markaziy muvofiqlashtirish instituti sifatida tashkil etilgan. 1951 yilda u qayta tashkil etilib, to‘g‘ridan to‘g‘ri bosh vazirga bo‘ysunadigan bosh vazir idorasining bir qismiga aylantirilgan. Tashkilotning asosiy idorasi Tel-Avivda joylashgan. «Mossad»ning o‘ziga xos jihati shundaki, u Isroilning demokratik institutlaridan butunlay ajralib turadi. Hech qanday qonun uning rolini yoki maqsadini belgilamaydi. Bundan tashqari, tashkilot hatto Isroilning konstitutsiyaviy qonunlaridan ham ozod qilingan. Uning direktori to‘g‘ridan to‘g‘ri va faqat bosh vazirga bo‘ysunadi.

Tashkilotning taxminiy yillik budjeti 2,73 milliard dollar atrofida bo‘lib, uning tarkibida 7 mingdan ziyod kishi faoliyat olib boradi. 

Xalqaro kuzatuvchilar tashkilotni «chuqur davlat» deb ta'riflashadi. Tashkilot haqidagi ma'lumotlar 90 yillarning o‘rtalarida keng jamoatchilikka ma'lum bo‘lgan. «Mossad»ning eng mashhur operatsiyasi — 1972 yilda Myunxen Olimpiadasida Isroil sportchilarini qo‘lga olgan Falastinning «Qora sentabr» tashkiloti yo‘q qilinishi deb baholanadi. Ba'zi ma'lumotlarga ko‘ra, Isroilning bosh vazirlari aynan tashkilotda xizmat qilgan xodimlar orasidan tanlab olinadi.