Hatto rasmiy diniy soha vakillari tomonidan aytilayotgan ayrim fikrlar ham ixtiloflarni keltirib chiqarayotgani – ularga diniy ta'lim berish huquqini berishga hali erta, degan xulosaga olib kelgan.
Bu haqda jurnalist savoliga javoban 10 iyul kungi matbuot anjumanida Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisi o‘rinbosari Dilshod Eshnayev ma'lum qildi.
“Diniy ta'lim deganda nima nazarda tutiladi? Aynan shu nuqtada ko‘pchilikda tushunmovchilik kelib chiqadi. Aksariyat aholi xususiy tartibda diniy ta'limga ruxsat berilmaydi deyilganda, keskin muhokamalar bo‘lgan vaqtda ham aytildiki, muayyan bir shaxs o‘zining shaxsiy qarashidan kelib chiqib, boshqa bir shaxsga diniy ta'lim berishi taqiqlanyapti.
Hozirgi kunda yurtimizda 10ta madrasa va 3ta oliy diniy ta'lim muassasasi mavjud. Bularning hech biri davlatniki emas, barchasi xususiy. Ya'ni birorta diniy ta'lim muassasasi davlatniki hisoblanmaydi.
Diniy ta'lim muassasasini tashkil qilish huquqi diniy tashkilotning o‘ziga berilgan. Agar islom dini nuqtayi nazaridan qaraganimizda, Musulmonlar idorasi muayyan hududlarda qo‘shimcha diniy ta'lim muassasalari ochish huquqiga ega. Oxirgi 4 yilda Buxoroda Mir Arab oliy madrasasi, Samarqandda hadis ilmi maktabi, Surxondaryoda Imom Termiziy madrasasi ochildi. Bundan tashqari maktablar ham ochilyapti; masalan, fiqh maktabi, hadis maktabi, kalom maktabi, tasavvuf maktabi kabi ilmiy maktablar ochildi. Demak, [xususiy] diniy ta'lim mumkin emas deyish biryoqlama qarash bo‘ladi.
Aholi [xususiy] diniy ta'lim deb qarayotgan narsa – Qur'on o‘rganish, namoz o‘qish va boshqa ibodat bilan, tarbiya bilan bog‘liq masalalarga qaratilgan. Chunki [“Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to‘g‘risida” yangi tahrirdagi] qonun muhokamalarida ham, fuqarolarning murojaatlarida ham, ijtimoiy tarmoqlarda ham, maktablarda diniy ta'limni kiritish masalasi ko‘tarilganda ham asosiy so‘ralayotgan masala – yaxshi-yomonni, halol-haromni ajratsin, axloqli bo‘lsin. Lekin diniy ta'lim bu faqat odob-axloq bilan bog‘liq masala emas. Qonun nuqtayi nazaridan, diniy ta'lim – professional yondashuv bilan, diniy ta'lim muassasalarida, ma'lum bir konfessiyaning o‘zi to‘g‘ri deb bilgan bilimlarni berish jarayonidir.
Shuningdek, madrasa va ma'had domlalariga shunday huquq berish masalasini ko‘tardingiz. Takror aytaman, rasmiy diniy soha vakillari tomonidan ijtimoiy tarmoqlarda aytilayotgan fikrlar ham juda katta ixtilofga sabab bo‘lyapti.
Masalan, (hozir ismlarini aytmayman), ilmiy jihatdan yaxshi tayyorlangan, masjidda imom bo‘lib ishlaydigan yetuk mutaxassisimiz ijtimoiy tarmoqda aytayotgan ma'ruzalarida: “Shialar – adashgan firqa” deb yubordilar. Juda katta ixtilof bo‘ldi.
