Bu yerda Livan bölgan: Bayrut portidagi portlaşdan bir yil ötib mamlakatdagi ahvol qanday körinişda?

Halokat oqibatlarini bartaraf etiş amaliyoti iştirokçisi portlaşdan jiddiy şikastlangan avliyo Georgiy nomidagi gospitaldan turib Bayrut portini kuzatmoqda. Davlat xizmatçilari özi şaharni portlaş qoldiqlaridan tozalaşga qodir emasdi, şu sababli köp sonli köngillilar yordamga kelgan. 2020 yil 13 avgust.

Bayrutdagi uy devoriga ilingan soat keçki 6dan ötganda töxtab qolgan, portdagi portlaş şu vaqt röy bergandi. 2020 yil 11 avgust.

Bayrut portidagi portlaşdan keyin buğdoy omborxonasi qoldiqlari. Portlaşga qadar port mamlakat importining 60 foizlik hajmini qabul qilardi, mamlakatdagi barça sohalar xorijdan olib kelinadigan mahsulotlarga boğlangan, buğdoy omborxonasida esa mamlakat don zaxiralarining 85 foizi saqlanardi. Uning vayron bölişi orqali Livanda oziq-ovqat yetişmovçiligi boşlandi. Port esa bugungi kunda ham suratdagi holatida qolmoqda. 2021 yil 14 iyul. 

Portlaşdan yarim yil ötgandan keyin ham Bayrut porti ayançli körinişda qolayotgandi. 2021 yil 13 yanvar.

Rassom Bredi Blekning Bayrutdagi bino devoriga portdagi portlaşning noma'lum qurbonlari şarafiga çizgan işi. Qurbonlarning köp qismi boşqa mamlakatlardan kelgan qoçqinlar va muhojirlar bölgan. Ayrimlarning şaxsi hozirgaça noma'lum bölib qolmoqda, portlaş vaqtida jarohatlanib mayib bölib qolganlar esa hukumatdan heç qanday yordam olmagan. 2021 yil 4 may.

Portlaş qurboni suratini kötargan ayol sudya Fadi Savanning portlaş sabablari böyiça tergovdan çetlaştirilişiga qarşi piket ötkazmoqda. Livan kassatsiya sudi 2021 yil fevralida Savanni iste'foga çiqqan hukumatning ikki vaziri (sudya ularni harakatsizlikda ayblagan) şikoyati asosida işdan çetlatgandi. 2021 yil 19 fevral.

Non narxi oşişiga qarşi mitingdagi namoyişçi. Mamlakatda giperinflatsiya, asosiy oziq-ovqat mahsulotlari narxi esa, hukumat subsidiya qilganiga qaramay ikki barobar oşib ketgan. 2021 yil 2 mart.

Bekaa vodiysi aholisi gaşiş tayyorlamoqda. Bekaa — mamlakat şarqidagi qişloq xöjaligiga ixtisoslaşgan region. Livan milliy valutasi bir yilda ön barobar qadrsizlandi, yonilği, uruğ va öğit portlaşga qadar ham import qilinardi va faqat xorijiy valutaga sotib oliş mumkin edi. Natijada livanlik dehqonlar köproq daromad keltiradigan kannabis yetiştirişga ötişdi. 2021 yil 29 mart.

Bayrut köçalaridagi bolalar çiqindi titişmoqda. Portlaşga qadar Livan aholisining törtdan bir qismini Falastin, Suriya va Iroqdan kelgan qoçqinlar taşkil etardi. Portlaşdan söng livanliklarning 300 mingdan ortiği uysiz qoldi. BBC reportajida aytilişiça, köplab livanliklar yaşaşga joyi yöqligidan qoçqinlar uçun möljallangan lagerlarga köçib ötişga majbur bölgan. 2021 yil 12 aprel.

Livanning sobiq boş vaziri Rafiq Haririy nomidagi Bayrut universiteti gospitalining intensiv terapiya bölimida hamşira ibodat qilmoqda. Mamlakatda dori-darmon va tibbiy maqsadlardagi mahsulotlarning ötkir taqçilligi yuzaga kelgan, bu koronavirus pandemiyasi davrida ayniqsa bilinmoqda. 2021 yil 15 yanvar.

Bayrutdagi bankomat. Portlaşga qadar ham Livan oğir iqtisodiy vaziyatda edi, banklar likvidlik defitsiti şaroitida edi. Milliy valuta, livan funti, AQŞ dollariga fiksatsiyalangan kurs bilan boğlangan — ammo dollarni funtga almaştiriş imkonsiz, qora bozordagi kurs esa doimiy ravişda ösib boradi. Köplab banklar şunçaki naqd pul berişni töxtatgan va öz bölimlarini yopib qöygan. 2021 yil 17 mart.

Bayrutdagi yoqilği quyiş şoxobçasida navbatda turgan avtomobillar. Yonilği taqçilligi ham yuqori darajada. 2021 yil 11 iyun.

Livanlik talabalar öqiş uçun narxlar oşişiga qarşi namoyiş qilmoqda. Dekabrgaça narxlar rasmiy kursga boğlangandi (bir AQŞ dollariga 1500 funt), ammo ayrim universitetlar milliy valuta keskin qadrsizlangani munosabati bilan öz narxnomalarini qayta körib çiqdi. Bu esa amalda öqiş narxlari ikki barobardan köproq oşişiga olib keldi, natijada oliy ta'lim oliş köplab talabalar uçun yetib bölmas haşamatga aylanib qoldi. Namoyişçilar politsiya tomonidan şafqatsizlik bilan tarqatilgan. 2020 yil 29 dekabr.

Politsiya içki işlar vaziri vazifasini vaqtinça bajaruvçi etib tayinlangan Muhammad Fahmining qarorgohi oldida yiğilgan namoyişçilarga közdan yoş sizdiruvçi gaz qöllamoqda. Fahmi işlagan hukumat portlaşdan keyin iste'foga çiqqan, ammo şu vaqtgaça yangi hukumat şakllantirilmadi, şu tufayli avvalgi vazirlar öz lavozimida qolişda davom etişdi. Fahmi portdagi portlaş böyiça işdagi katta tergovçiga mamlakat milliy xavfsizlik xizmati rahbari Abbos Ibrohimni söroq qilişni taqiqlagan. Şu vaqtga qadar Livandagi birorta yuqori martabali amaldor uşbu iş böyiça javobgarlikka tortilmadi. 2021 yil 13 iyul.

Baliqçilar Bayrut bandargohidan Kabutar qoyasi orqali oçiq dengizga baliq ovlagani çiqişmoqda. Inqirozgaça ular bir kilogramm baliq uçun 10 ming funt olişardi (u vaqtda bir dollar ming funt turardi). Hozirda esa bir kilogramm baliq uçun 25 ming funt olişadi — ammo qora bozorda bir dollar kamida 18 ming funt turadi. Qolaversa, endi ular qayiqlarini ta'mirlaş uçun kerakli ehtiyot qismlarga ega emas, stansiyalarda ham yonilği yöq. 2021 yil 26 iyun.

Butun Bayrut böylab yana bir bor tok öçib qolgan — hatto milliy energetik kompaniya Electricite du Liban (oldingi plan) ştab-kvartirasida ham. Mamlakat budjetida elektrostansiyalar uçun xorijdan yoqilği sotib olişga mablağ yöq, xorijiy donorlar esa Livan hukumati korrupsiyaga qarşi keng kölamli islohotlar boşlamagunça, moliyaviy yordam ajratmasligini bildirgan. 2021 yil 3 aprel. 

Bayrutda yaşovçi kişi şam yoruğida çekmoqda. 2021 yil iyulida mamlakatning eng yirik elektrostansiyasi yoqilği sotib olişga mablağ topilmagani tufayli bir neça kun işlamay qoldi. 2021 yil 10 iyul.

Livanlik arxitektor Nadima Karama Bayrut portidagi fojia qurbonlariga atab yasagan haykal. 2021 yil 2 avgust.

«Milliy falokat». Önlab qurbonlar, «juda köp» jarohatlanganlar, xarobalar va Bayrutdagi portlaşning boşqa tafsilotlari