«Bismillahir Rohmanir Rohiym. Qiz bolalar ta'limi xususida gapiradigan bo‘lsak, qizlarni albatta o‘qitish shart. Chunki o‘g‘il bolalar kabi ular ham Allohning bandasi, jamiyatdagi bir shaxs. Ular jamiyatning ajralmas qismi, shuning uchun ham ta'lim olishga haqli. Shariatda ayollarning ham oldilariga qo‘yiladigan burch va mas'uliyatlari bor. Buning uchun ular javobgar hisoblanishadi.
Har bir insonning o‘rganishga, atrofdagilar bilan muloqotdagi ilmlarga ehtiyoji bor. Shariat – ilm dini hisoblanadi. Shuning uchun ham ilk nozil bo‘lgan oyati karima «iqro» so‘zidan boshlanadi, ya'ni «o‘qi» deyilgan.
Erkaklar mukallaf bo‘lgani kabi ayol-qizlarimiz ham mukallaf. Ularga ham taklifotlar, majburiyatlar, farz amallar yuklatilgan. Ayol kishi ta'lim olmasa, bularni ado etishi, qiyomatda javobgarligi uchun mas'uliyatni his qilishi qiyin. Muqaddas kitobimizda «Ey imon keltirganlar! O‘zingizni ham, ahlingizni ham do‘zax olovidan qutqaring, saqlang», deyilgan. Do‘zax olovidan esa faqat ilm bilan qutqarilish mumkin. Ahlingiz deyilganda esa yon-atrofdagi ularga tegishli bo‘lgan ayollar (ona, rafiqa, qizi, opa-singillar) nazarda tutilgan. Bu kalimaning ma'nosini chuqur anglab o‘tgan solihlarimiz, hozirgi olimlarimiz o‘zlariga tegishli xotin-qizlarini hech qachon ilmsiz qoldirmaydilar. Ular uchun hayotda nimaiki o‘rganishlari kerak bo‘lsa, o‘shani o‘rganishlari uchun sharoit yaratib berganlar. Ular uchun oxiratda so‘raladigan mas'uliyatlarining ham ta'limini berib boradilar.
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallamning bir hadislariga nazar soladigan bo‘lsak, o‘sha davrda qul tutish odati bor edi. Allohga hamdlar bo‘lsinki, hozirda bunday amallar qolmadi. Ular aytdilarki: «Kim bir joriyasini (cho‘risini) yaxshi odob berib, ta'lim bersa va uni ozod qilsa yoxud uylanish istagi paydo bo‘lib oila qursa unga ikki ajr bordir». Demak, cho‘ri xotin-qizni oilali, baxtli-saodatli qilib, ta'minlash barobarida uni ilmli qilish evaziga katta mukofot va'da qilingan.
Bir joriyaning ta'limiga e'tibor bergan islom shariati ozod ayollarga ta'lim olish huquqini undan-da ziyoda etib qo‘ygan. Ta'kidlash kerakki, biror oyat yoki biror hadisda qizlarga ilm shart emas, ular faqat uyda o‘tirib o‘z vazifasini bajarsin, deyilmagan. Ayol kishi faqat eriga qarashi, bolalarini boqish bilan kifoyalanishi kerak, deyilmagan.
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallamning barcha ahli ayollari ilmli bo‘lishgan. Ular Qur'on yodlagan, fatvo berishda, fiqhiy masalalarda o‘z zamonasining peshvolaridan bo‘lishgan. Katta-katta sahobiylar kelib ulardan maslahat so‘rashgan. Agar bu nojoiz bo‘lganida, undan ko‘ra xayrliroq amallar bo‘lganda edi, avvalo payg‘ambarimiz o‘shani amalga oshirgan bo‘lardilar.
