Jismoniy imkoniyatlari cheklangan bolalar ham boshqalar qatori ta'lim olishga va mavjud imkoniyatlardan foydalanishga haqli. Ularning ilm olib, kasb-hunar o‘rganishi, hayotda o‘z o‘rnini topib ketishi esa bir kasb egalarining sa'y-harakatlari va mashaqqatli mehnatiga bog‘liq. Ular ustoz va murabbiylar. Navoiy viloyati Karmana tumanidagi 25-maxsus maktab-internatida bo‘lib, aynan mana shunday fidokor ustozlar faoliyati bilan tanishdik.
Maxsus maktab-internatdagi dars jarayonlari oddiy maktablarnikidan farq qiladi, chunki bu yerda eshitish qobiliyatida nuqsoni bor bolalar ta'lim oladi. Ularga ta'lim berish, nutqini rivojlantirish esa o‘qituvchilardan alohida mas'uliyat va mahorat talab qiladi.
Sinf xonalarida ko‘pi bilan 12 nafar o‘quvchi bo‘ladi. Partalar ham ketma-ketlik bilan emas, barcha o‘quvchi ustozining yuzini bir xilda ko‘ra olishi uchun noodatiy tarzda qo‘yilgan. Chunki o‘qituvchi darsni bolalarga ko‘proq qo‘l va lab harakatlari orqali tushuntiradi. Eshitish qobiliyati sust yoki umuman bo‘lmagan bolalar har bir mavzuni avvalo ko‘rish orqali tushunadi. Bu jarayonda darsni o‘quvchiga tushuntirish pedagog uchun ham oson emas.
Maktab-internatda qariyb 35 yildan buyon dars berib kelayotgan boshlang‘ich sinf o‘qituvchisi Dilrabo Safoyevaning ta'kidlashicha, ta'lim maskaniga qabul qilingan bolalar o‘qish va yozishni bilmagan holda kelishadi.
«Ularning savodini chiqarishni avvalo ovoz va nafas mashqlari, qo‘l harakatlaridan boshlaymiz. O‘quvchilarimizga ikki bosqichda ta'lim beramiz. Birinchi bosqichda ularga o‘quv qurollarini, atrofdagi predmetlarni mimika orqali tushuntirib, his qilishga o‘rgatamiz. Ikkinchi bosqichda esa nutqida nuqsoni borligi uchun alifbo orqali savodini chiqaramiz. Hozirda 1-sinfga qabul qilgan o‘quvchilarimizni maktab hayotiga tayyorlayapmiz, oshxona, yotoqxonaga moslashtiryapmiz. O‘quvchilarimiz eshitmasa, gapira olmaydi. Buni bartaraf qilish uchun ko‘rgazmali qurollardan foydalanamiz. Eshitish qobiliyati sust bo‘lgan bolalar ko‘rish orqali fanni ham, so‘zni ham o‘rgana oladi. Oddiy maktablarda o‘qituvchi mavzuni bir marta aytsa, biz 4-5 marta qaytaramiz. O‘quvchilarimiz o‘z uylarida yaqinlari tomonidan alohida e'tiborda bo‘lgan. Shu sababli bu yerda ishlovchi o‘qituvchilardan ko‘proq mehribonlik, asabiylashmaslik, sabr-toqat talab qilinadi», deydi tajribali pedagog.
