Tibbiyotning birlamchi bo‘g‘iniga ajratiladigan mablag‘lar ikki barobarga oshiriladi – Shavkat Mirziyoyev

Bugun, 9 noyabr kuni prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida tibbiyot sohasidagi muammolar yechimiga oid videoselektor yig‘ilishi bo‘lib o‘tmoqda. Yig‘ilishda mamlakat aholisi orasida yurak-qon tomir kasalliklaridan o‘lim holatlari yuqoriligicha qolayotgani qayd etildi.

“Ochiq aytish kerak, tuman va shaharlarda ixtisoslashgan, yuqori texnologik tibbiy xizmatlar ko‘rsatish, shifokorlar malakasi bilan bog‘liq ko‘plab masalalar hali o‘z yechimini topgani yo‘q.

Saylovoldi dasturida tibbiyotni xalqimizni rozi qiladigan tizimga aylantirish bo‘yicha katta marralarni belgilab oldik. Buning uchun, tibbiyotning birlamchi bo‘g‘iniga ajratiladigan mablag‘larni 2 barobarga oshirib, aholi o‘rtasida keng tarqalgan kasalliklarni kamaytirish bo‘yicha alohida dastur qabul qilishni belgilab oldik. Shu bois, bugungi yig‘ilishda ushbu vazifalar ijrosini aholi salomatligini ta'minlashdagi eng muhim sohalardan biri bo‘lgan kardiologiya yo‘nalishi misolida ko‘rib chiqamiz.

Aytish joizki, 30-70 yoshdagi aholi o‘rtasida o‘lim holatlarining 53 foizi hanuz yurak-qon tomir kasalliklariga to‘g‘ri kelmoqda (dunyoda 31 foiz). So‘nggi besh yilda yurak-qon tomir kasalliklari 20 foizga (330 ming nafar), hatto yoshlar orasida ham ko‘paygan. Mana shu raqamlar o‘zi vaziyatni ko‘rsatib turibdi.

Bir narsani aniq tushunib olish lozim. Agar birlamchi bo‘g‘inda kasalliklar va ushbu kasalliklarga moyilligi bor aholini aniqlash ishlari to‘g‘ri yo‘lga qo‘yilsa, mazkur raqamlar ancha ko‘proq bo‘ladi, bu ham haqiqat. Misol uchun, 40 yoshdan yuqori aholining 20-25 foizida gipertoniya alomatlari mavjud bo‘lib, rasmiy kasallar sonidan 4-5 barobar yuqori.

Umuman, o‘tkazilgan xatlovlar natijasiga ko‘ra, respublika bo‘yicha 4 millionga yaqin aholi orasida yurak-qon tomir kasalliklari aniqlangan bo‘lib, umumiy aholining 12 foizini tashkil etadi. Ayniqsa, bunday kasalliklarga chalingan aholi soni Namanganda – 18 foiz (450 ming nafar), Farg‘onada – 17 foiz (600 ming), Buxoroda – 14 foiz (230 ming), Qashqadaryoda – 13 foiz (470 ming) tashkil etib, respublika ko‘rsatkichidan yuqori”, deya prezident so‘zlarini keltirmoqda Kun.uz muxbiri.

Yurak-qon tomir kasalliklarini barvaqt aniqlash, ularning oldini olish va davolash bo‘yicha yangi tizim joriy qilinishi aytildi.

“Endi mahalla raislarining, uchastka nozirlarining ishi kamaydi. Aholini sog‘lom turmush tarziga jalb qilish kerak. Men uchun har bir odamning sog‘ligi muhim. Toshkent shahri, Buxoro, Navoiy va Toshkent viloyatlarida yurak-qon tomir kasalliklarining og‘ir asoratlari qolgan hududlarga nisbatan baland.

Kardiologiya markazining Buxoro, Farg‘ona va Toshkent viloyatlaridagi filiallarda angiografiya uskunasi bo‘lmagani bois, stentlash amaliyoti yo‘lga qo‘yilmagani oqibatida ushbu hududlardan respublika markazlariga 1,5 ming nafar bemor murojaat qilgan.

Shu bilan birga, yurak-qon tomir kasalliklarini barvaqt aniqlash, ularning oldini olish va davolash bo‘yicha dasturda mutlaqo yangi tizim joriy qilinadi. Eng avvalo, bu borada birlamchi bo‘g‘inda aholi bilan bevosita mahallada ishlaydigan “tibbiyot brigadalari” va oilaviy poliklinikalar rolini tubdan oshirish lozim”, dedi prezident.

Yurak-qon tomir kasalliklarni erta aniqlash va oldini olish maqsadida:

• kelgusi yildan 40 yoshdan oshgan barcha aholi (10 million nafar) oilaviy poliklinika va tibbiy brigadalar orqali yiliga kamida bir marta manzilli skiringdan o‘tkaziladi;
• tuman laboratoriyalari koagulometr va zarur reaktivlar bilan ta'minlanadi;
• yurak-qon tomir kasalliklar aniqlangan aholining yagona elektron reyestri yuritiladi;
• yurak-qon tomir kasalliklari uchun enalapril kabi dorilar doimiy ravishda 200 mingdan ziyod ehtiyojmand aholiga bepul tarqatiladi;
• tuman hokimlari har bir mahallada “gipertoniya salomatlik maktablari”ni tashkil etadi. Bu maktab – ovqatlanish madaniyati, piyoda yurish tizimi, bemorlar o‘z kasalligini doimiy nazorat qilib borishini o‘rgatish, degani;
• oilaviy shifokor punktlari va poliklinikalarda hamshiralarning vazifalari ham qayta ko‘rib chiqilib, ularning funksiyalari kengaytiriladi.

“Bu maqsadlar uchun, kelgusi yilda har bir tumanga 350 million so‘mdan, jami 70 milliard so‘m ajratiladi. Umuman, birlamchi bo‘g‘inga dori va tibbiy buyumlar uchun kelgusi yilda budjetdan 580 milliard so‘m beriladi. Bu – joriy yil xarajatlaridan 3 barobar ko‘p, degani”, – dedi davlat rahbari.