Kun.uz muxbiri maşhur folbinlarga “mijoz” bölib, ularning işi boşdan oyoq firibgarlikdan iboratligini foş qildi.
Jizzaxda hokim va deputat bölişni istovçilar yordam sörab folbinga borgani ma’lum böldi.
Toşkentda folbin qölga olindi. “Közikiş”ni olib taşlaş paytida u 32 mln sömlik taqinçoqlarni qölga kiritgan.
Folbin nayrangiga aldangan buxorolik yigit 3 ming dollaridan ayrildi.
Bular – 90-yillar emas, 2021 yil yangiliklari edi. Ha, folbinlik köpçilik nazdida yolğondan boşqa narsa bölmasa-da, unga işonuvçilar hamon yetarliça topiladi.
Biz uşbu maqolamiz orqali özini har narsaga qodir deb tanituvçi folbin, duoxon va “issiq-sovuq”çilarning faoliyati qançalik safsatabozlikdan iborat ekanini isbotlaşga urindik.
Folbin eşigi tagida – tong sahardan navbat
Avvalo, uzoqqa bormasdan yaqin-atrof – poytaxt va Toşkent viloyatiga köz taşladik. “Folbin yoki “issiq-sovuq”çi kerak” degan sörovimizga javob topiş qiyin bölmadi. Olingan manzil böyiça tonggi soat 6:30da borib, soat 10 ga yaqin qabulga kirdik. Ança vaqtdan beri qatnaydigan “mijoz”larning sözlariga qaraganda, hozir odam sal kamaygan; navbatga turiş uçun odamlar tungi soat 2 dan boşlab kelgan paytlar ham bölgan ekan.
Qabul boşlangaç, hamma yiğilib qoğozga navbat yozildi va kutiş uçun hovliga çiqarildi. Töplangan 15 çoğli ayol-erkak navbatga qarab birin-ketin qabul qilindi.
Foto: Kun.uz
Navbatimiz kelib qabulga kirdik. Firibgar ayolning follari esa quyidagilardan iborat böldi:
— “Yaqinda sizga yaqin inson vafot etgan". (Yolğon ma’lumot. Menimça, qahramonimiz qora kiyim va römolda bölgani sabab folbin şunday öyga bordi.)
— Mart-may oylaridan beri önglanolmayapsiz. Mendan oldin kimga öqitgani bordingiz? (Yolğon)
— Nega ikkita joyda işlamoqçisiz? (tabiiyki, yolğiz oila tebratayotgan insonda ikkita joyda işlaş istagi tuğiladi. Çunki qahramonimiz turmuş örtoği vafot etganini aytgan. Aslida bunday emas.)
Mavzuga oid
Onlayn yölga qöyilgan “afsun biznesi”
Pandemiya şaroitida köplab sohalar onlayn işlaşga ötdi. Buni qarangki, masofaviy tarzda işlayotgan, odamlarni aldayotgan folbin, jodugar, başoratçilar ham tezda bunga moslaşgan ekan.
Bundaylarni Telegram tarmoği orqali ham topiş mumkinligini aytişdi. Qidiruvlarda bir neçta şunday kanallar orqali ularning adminlari bilan boğlanib kördik. Kanallardan biri 13 mingdan ortiq obunaçiga egaligi e’tiborimizni tortdi. Kanalda köz körib, quloq eşitmagan başoratlar va va’dalarga guvoh böliş mumkin.
Ayrim folbinlar öz kanallarining nomiga “halol” sözini qöşib olişibdi. Bu “marketing yurişi” sodda odamlar ongida yaxşi tasavvur uyğotişga qaratilgani tayin, albatta.
Kanallarda har bir muşkulga yengil yeçim topişni va’da berayotgan “afsungarlar” özlarining sehr-jodu amallari haqida ma’lumotlar berişadi. Odamlarni işontirişga urinişadi. Fol köriş, “issiq-sovuq” qiliş, “pul çaqiriş”, “baxt yölini oçiş” kabi xizmatlar taklif etiladi. Bu xizmatlardan foydalaniş uçun folbinxonaga borib ötiriş şart emas: plastik kartalariga pul ötkaziş, kerakli odamning suratini jönatiş va ismini yozib yuboriş kifoya.
Prays-list
Skrinşot: Kun.uz
Skrinşot: Kun.uz
Şu örinda “stavkalar” masalasiga ham töxtalib ötsak.
Biz borgan joylarda bu masalada “himmatimiz”ga qaraldi, ya’ni kim qança lozim topsa, şunça pul taşlab ketadi. Özimiz ham şu usulni qölladik. Ammo boşqa hududlarda topilgan mahalliy folbinlarda fol körişning özi 35-50 ming söm atrofida ekanini, “issiq-sovuq” esa sal qimmatroq – 250 mingdan 300 minggaça ekani ma’lum böldi.
Darvoqe, ular bu narxlarning çegirmada ekanini ham ta’kidlaşdi.
Fol körib beriş uçun rasm, öşa insonning ismi, tuğilgan yili va plastik kartaga ötkazilgan pullar bölsa kifoya ekan. Bir neça daqiqa içida xayolingizga ham kelmagan ma’lumotlarga ega bölasiz.
Dunyoda yöq odamga fol körgan “başoratçi”
Internetda thispersondoesnotexist.com degan sayt bor. Bu saytda dunyoda yöq va heç qaçon bölmagan odamlarning sun’iy işlangan suratlari örin olgan. Biz şu saytdan olingan, qiyofasi özbekka nisbatan öxşaş odam suratini va pul ötkazganimizni tasdiqlovçi skrinşotni Telegram orqali folbinga yubordik. Qarşi şahridan turib fol körayotgan bu ayolning javoblari esa hayratlanarli edi.
— Bu erkak avval sizga va’dalar bergan ekan, keyin özgarib qolgan. Çunki kimdir buni “issiq-sovuq” qilgan. Xotini öqitgan bölişi kerak, ayol kişi körinyapti. Agar tezda öqitmasangiz, sizdan uzoqlaşib ketadi. (Dunyoda yöq inson haqida ma’lumot berilyapti!)
— Foydasi bölarmikan öqitsam...
— Nega bölmas ekan, ölib qoladi-yu, siz uçun şaytonlab qoladi. Olti soatda foydasi böladi. “Issiq-sovuq” qilib sizga isitiş kerak, bölmasa sizdan uzoqlaşib ketaveradi.
Men uni şunday isitib beramanki, siz uçun joniniyam beradigan böladi. Bir umrga sizga boğlab beriladi. Sizdan boşqani közi körmay, aytganingizni qiladigan böladi. Hamma pulini sizga olib kelib beradigan böladi.
Bitta öqitganingizda beş yilgaça kafolat beraman. Olti soatda duoning ta’siri seziladi. Beş yildan keyin yana öqitiş kerak böladi, duoning kuçi tugaydi keyin. Beş yil yoningizdan ketmaydi, nima desangiz xöp deydi. Haydasangiz ham yoningizga kelaveradi. Sizsiz yaşay olmay qoladi bu odam. Har 10-15 minutda ovozingizni eşitmasa, ölib qoladigan böladi.
Bu odamning işlari yaxşi bölib ketadi, pullar körinyapti. (Kelajakka umid uyğotiş!) Öqitilgani uçun yöllari yopilgan. U sizning hayotingizni özgartirib yuboradi, faqat bitta öqitib yuboring. Öqitilgani uçun özgarib qolgan, undan ham yaxşi bölib qoladi hali...”
“Issiq-sovuq” uçun mol yuragi...
Şundan keyin yana bir şunaqa kanal orqali faoliyat yuritayotganlardan biri bilan boğlanib kördik. Unga ham şunday rasmlar yuborib, “isitib” berişni iltimos qildik. Çegirmada (!) 270 ming söm bölgan amal bilan bu rasm egalarini bir-biriga isitiş va’da qilindi. Isitiş jarayoni esa bizga video orqali yuborildi.
Ta’kidlanişiça, erkak kişini ayolga isitiş uçun buqaning yuragi, ayolni erkakka isitiş esa sigirning yuragidan foydalanişar ekan.
Ming afsuski, ularga işonib xato qiladiganlar ham bor ekan. Folbinga borib kuygan ayol boşidan ötganlarini gapirib berdi. Uning hikoyasini videolavhamizda tinglaşingiz mumkin.
Mijozlarning aksariyati – ayollar
Skrinşot: Kun.uz
Firibgarlar odamlarda işonçni oşiriş uçun Telegram-kanallariga işlarining “ijobiy natijalari”ni ham qöyib boradi. Açinarlisi, folbinga taşakkur aytilgan izhorlarning deyarli hammasi ayollar yoki qizlar tomonidan yuborilganida edi.
Insonlarning muvaffaqiyatsizligidan, iztiroblaridan foydalaniş, har bir inson hayotida uçraydigan muammolarga yeçimni osongina topib berişni aytib uydirma töqiyotganlar umid çiroğini yoqiş orqali odamlarda işonç uyğotadi va şu orqali mömaygina pul işlaşadi. Ojiz yoki e’tiqodi sust insonlar esa ularga qatnaşni kanda qilmaydi.
Xöş, odamlarni aldayotgan bunday “başoratçi”larga qonunda jazo bormi? Bor. Huquqiy jihatdan bu holat firibgarlikka tenglaştiriladi va Jinoyat kodeksining 168-moddasi bilan baholanadi.
Firibgarlik, ya’ni aldaş yoki işonçni suiiste’mol qiliş yöli bilan özganing mulkini yoki özganing mulkiga bölgan huquqni qölga kiritiş – bazaviy hisoblaş miqdorining 50 baravaridan 100 baravarigaça miqdorda jarima yoki 2 yilgaça axloq tuzatiş işlari yoki 1 yildan 3 yilgaça ozodlikni çeklaş yoxud 3 yilgaça ozodlikdan mahrum qiliş bilan jazolanadi.
Folga işoniş – e’tiqod sustligidan dalolat
Zulayho Soatova / Foto: Kun.uz
Dinimizda folga nisbatan qanday hukmlar borligini eslatib ötişni ham lozim deb bildik. Bu haqda bizga Toşkent şahri boş otinoyisi Zulayho Soatova sözlab berdi.
“Anas ibn roziyollohu anhudan rivoyat qilişlariça, folbinga borib, unga işongan odam payğambarimizga tuşirilgan narsadan ajraydi. Folbinga borib uning aytganlariga işonmaganlarning esa 40 kungaça qilgan ibodati qabul bölmaydi.
Yana bir hadisda Vasila ibn Asqo roziyallohu anhudan rivoyat qilişlariça, folbinga murojaat qilganlarning 40 kungaça tavbasi ötmaydi.
Alloh taolo Qur’oni karimda: “Ğayb, yaşirin iş va narsalar kalitlari Uning huzuridadir. Ularni Undan özga bilmas”, deb marhamat qilgan. (An’om surasi, 59-oyat)
Afsuski, bugungi kunda turli folbin-duoxonlarning oilalarga raxna solişi ham kuzatiladi. Ularning oldiga borib ham pulini, ham vaqtini sarflayotgani yetmaganday, Yaratgan oldida ham gunoh qilişyapti. Ayniqsa, farzand tarbiyasida muhim örin tutadigan ayollarimizning şundaylarga işonişi – taşvişli holat. Boşiga taşviş-musibat tuşganda folbinga borişadi. Bunga sababçi qilib körsatilgan odamlar bilan oralariga nifoq tuşadi, kelişmovçiliklar kelib çiqadi.
Oilaviy munosabatlar yuzasidan fol oçirişga borib ajraşib ketayotgan oilalarni ham köryapmiz. Undan köra dinimizda buyurilgan amallarga rioya qilinsa ham iymon mustahkamligiga, ham gunohlardan tiyilişga erişilardi”.
Ğaybni biliş – faqat Yaratganga xos
Biz ularning faoliyatini körsatdik xolos. Aniqlaş yoki çora körişni boşqalarga qoldiramiz. Bu yerda eng katta xato biz ularga öz taqdirimizni işonişimiz ekanligida. Heç kim taqdirimizda borini özgartiriş xususiyatiga ega emas, buni faqat özimizni isloh qiliş orqaligina yaratamiz.
Zero, ğaybni bilguvçi faqat Yaratganning özi xolos.
