Prezident maslahatchisining o‘rinbosari Galina Saidova 24 mart kuni Toshkent investitsiya forumida qilgan chiqishida O‘zbekistonning savdoni erkinlashtirishdagi yutuqlari va bu jarayonni davom ettirishga doir xavf-xatarlar haqida gapirdi. O‘zbekistonlik iqtisodchilar u keltirgan argumentlarni tanqid ostiga oldi.
Tashqi savdoni erkinlashtirish: Galina Saidova nazaridagi to‘rtta risk
Gazeta.uz'ning xabar berishicha, Saidova yutuqlar qatorida valuta bozorining liberallashtirilgani, tashqi savdo aylanmasi 5 yilda 1,7 barobarga oshgani, O‘zbekiston ilk marta suveren reyting olib, Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti reytingida 6-guruhdan 5-guruhga ko‘tarilgani, Yevroittifoqning GSP+ imtiyozi qo‘lga kiritilib, Cotton Campaign boykoti bekor qilinganini sanab o‘tgan.
“Men sizlarga aytsam, so‘nggi besh yil ichida bojxona stavkalari ikki baravarga qisqardi. O‘rtacha bojxona stavkasi 15,8% bo‘lgan bo‘lsa, bugunga kelib u 8% dan kamroq. Bu – deyarli ikki baravarga kam degani. Va bu tashqi savdoni jiddiy rag‘batlantira oldi”, – degan u.
Galina Saidova, shuningdek, O‘zbekiston uchun savdoni liberallashtirish va iqtisodiy integratsiya yo‘lidagi xavflarni ham sanab o‘tdi. Uning fikricha, bular quyidagilar:
- Ish o‘rinlari yaratilishi sur’atini saqlab qolish;
- Tashqi savdodagi manfiy balans;
- Logistika muammolari;
- Global va mintaqaviy integratsiya.
Prezident administratsiyasi vakili cavdoni erkinlashtirish va ish o‘rinlari yaratilishi o‘rtasidagi muvozanatni saqlashni jiddiy xatar sifatida qayd etdi.
“Barcha, ayniqsa, O‘zbekistonda demografik muammolar ta’sirida biz uchun shunchaki emas, balki haqiqatda ish o‘rinlarini yaratish juda muhimligini yaxshi tushunadi. Xalqimiz yetarli darajada yuqori bilimga ega. Va gap ta’lim, madaniyat, ilmiy darajalar va boshqalarga mos ravishda ish o‘rinlarini yaratish haqida ketmoqda. Ya’ni hech bo‘lmaganda munosib haq to‘lanadigan – men yuqori maosh to‘lanadigan so‘zlaridan hayiqaman – biroq, hech bo‘lmaganda munosib haq to‘lanadigan ish o‘rinlari”, – dedi prezident maslahatchisi o‘rinbosari.
Uning aytishicha, import uchun chegaralarni ochuvchi savdo liberallashuvi “o‘ziga xos qarama-qarshilikka ega”. Saidovaga ko‘ra, bu qarama-qarshilikka shunday yechim topish kerakki, bunda ish o‘rinlarini yaratish degan chiroyli shiorlar ostida yana proteksionizmga qaytib qolmaslik, shu bilan birga mahalliy va xorijlik ishlab chiqaruvchilar o‘rtasidagi raqobatga ham to‘siq yaratib qo‘ymaslik lozim.
