Qiziq, bu narx qilingan xarajatni qoplarmikan? Mehnat qilgan dehqon qandaydir daromadga ega bo‘larmikan? Bu savollarga javob olish uchun yurtimizning bodring eng ko‘p yetishtiriluvchi uch hududi – Andijon viloyati, Farg‘onaning Oltiariq tumani, Xorazm viloyati mirishkorlari bilan suhbatlashdik.
Sabohiddin Yo‘ldoshev, oltiariqlik dehqon: “Bodringdan odam boyib ketmaydi, lekin ro‘zg‘orlik pul chiqib turadi”
– Bizning Oltiariq tumanimiz bodringning asl koni hisoblanadi. Sevimli shoirimiz Anvar Obidjon bejiz bu ne’mat haqida asarlar yozmagan. Eng erta yetishtiradiganlar ham, eng ko‘p va sifatli yetkazadiganlar ham biz tomondagi dehqonlar, desam maqtanish bo‘lmaydi.
Bodringning oldini uzganimizda ulgurji 11-12 ming so‘mdan sotdik. Bugungi kundagi narx 3 ming so‘m atrofida, bu yana ko‘tarilgani. Chunki o‘rtada kunlar isib ketgan paytlarda 2 ming so‘mgacha ham tushib ketdi.
Lekin hozir narx arzon bo‘lsa ham, hosilga baraka kirgan, ortiqcha xarajat qilinmaydigan payt. Ikki-uch kunda bir suv quyib, kunora hosilni yig‘averasiz, 4-5 sotix joydan 5-6 qop uzaverasiz. Narx arzon bo‘lsa ham, hosil mo‘l. Qimmatligida ham mehnati ko‘p, ham oz hosil olasiz.
– Savol shunda-da, bugungi narxlar o‘zini, qilingan mehnatni qoplaydimi?
– Bodring o‘zi “boyib ketaman”, deb tomorqaga ekilmaydi. Bu asosan kundalik xarajatlarga yarab turadigan ekin. Aprel-may oylarida, xalqimiz tili bilan aytganda ayni “ilik uzildi” paytida kunlik daromad berib turadi. Lekin shu ozi ham ko‘p korimizga yaraydi, masalan, yaqinda to‘plab Toshkentda o‘qiyotgan qizimning kontraktini to‘lab keldim. Ro‘zg‘orga yaraydigan barakali narsa-da bu. Katta daromadni asosan birvarakayiga uziladigan va sotiladigan uzumdan olamiz.
Husanboy Aliyev, Asaka: “Bizda Qirg‘iziston bozori ta’siri kuchli”
– Bodring shunday narsaki, vaqti kelsa uzishga ham erinib qolasiz. Chunki o‘rtacha ikki oygacha tinimsiz hosil berib turadigan boshqa ekin turini men ochig‘i bilmayman. Hozir 2700-2800 so‘mdan sotyapmiz. 5 sotixli issiqxonamdan kunora 150-200 kg hosil chiqarib turibman. To‘g‘ri, arzon tuyulishi mumkin. Lekin tez-tez sotib turganingizdan keyin xursand bo‘lasiz-da. Shukr, nolisak uyat bo‘ladi.
Bir jihatni aytib o‘tsam – bizda Qirg‘iziston bozorining ta’siri katta. Qo‘shni davlatdan kelib ko‘p olib ketishadi. Ularning biror kun kelmay qolishi yoki ko‘proq olib ketib qolishi darhol bozorga ta’sir qiladi.
