Nensi Pelosi Tayvanda. Xitoy jiddiy oqibatlar bilan tahdid qildi, ammo hozircha faqat mashg‘ulotlar o‘tkazmoqda

«Bizning tashrifimiz Tayvan o‘zini va o‘z erkinligi himoya qilar ekan, Amerika uning yonida turishi haqidagi aniq bayonot sifatida qabul qilinishi kerak. Bugun, dunyo avtokratiya va demokratiya tanlovi qarshisida turganida, Amerika Tayvanning 23 millionlik xalqi bilan birdamlik ko‘rsatishi har qachongidan muhim», — degan u. Spiker 1991 yilda Xitoyga Kongress delegatsiyasi bilan tashrif buyurgani hamda Tyananmen maydonida «Xitoydagi demokratiya uchun qurbon bo‘lganlar xotirasiga» yozuvi tushirilgan lentani ko‘targani haqida eslatgan. U Xitoyda inson huquqlari bilan bog‘liq vaziyat tobora yomonlashayotganini ta’kidlagan.

Samolyot qo‘nishidan bir necha daqiqa o‘tib Xitoy tashqi ishlar vazirligi bayonot berib, Pelosining tashrifini Xitoy suverenitetini buzuvchi hamda Tayvan bo‘g‘ozidagi tinchlik va barqarorlikka xavf soluvchi, «yagona Xitoy» siyosatining «qo‘pol ravishda buzilishi» deb atadi, shuningdek «Tayvan mustaqilligi» tarafdorlariga signallar yubordi. «Xitoy va AQSh — ikki yirik mamlakat. Ularning munosabatlari faqat o‘zaro hurmat, tinch-totuv yashash, ziddiyatga bormaslik va o‘zaro hamkorlikda bo‘lishi mumkin. <…> AQSh Tayvan masalasini chigallashtirishni va Xitoyning ichki ishlariga aralashishni bas qilishi kerak», — deyilgan bayonotda.

Xitoy mudofaa vazirligi mamlakat armiyasi jangovar tayyorgarlik holatiga keltirilganini, qarshi chora sifatida «qator maqsadli harbiy amaliyotlar» o‘tkazishga tayyorlanayotgani hamda «milliy suverenitet va hududiy yaxlitlikni himoya qila olishi»ni ma’lum qildi. Xitoylik harbiylar 4-7 avgust kunlari Tayvan atrofidagi olti hududda dengiz va havoda mashg‘ulotlar o‘tkazishi ma’lum qilindi. FT nashri yozishicha, Pelosi mazkur mashg‘ulotlar boshlanishidan oldin Tayvanni tark etadi.

Tashrifga 20 daqiqa qolganida Xitoy telekanallarida xitoyliklarning Su-35 qiruvchi samolyotlari Xitoy va Tayvanni ajratib turuvchi «Tayvan bo‘g‘ozini kesib o‘tayotgani» xabar qilindi. Reuters o‘z manbasiga asoslanib yozishicha, o‘tgan kunlarda Xitoy harbiy samolyotlari va kemalari orolga yaqinlashibgina qolmasdan, norasmiy chegaraga «tegib o‘tgan» ham. O‘tgan hafta oxirida xitoylik harbiylar Tayvan bo‘g‘ozi hududida mashg‘ulotlar o‘tkazilishi, shuningdek, harbiy samolyotlar orol atrofida aylanib uchishi anons qilingandi. The New York Times nashriga ko‘ra, Tayvan harbiylari ham o‘tgan haftadan mashg‘ulotlar boshlagan.