Ko‘plab davlatlar Rossiya Ukrainaga bostirib kirgach u bilan iqtisodiy aloqalarni uzishga va Rossiya iqtisodiga zarba berish uchun sanksiyalar joriy qilishga va’da berdi. Ammo neft, gaz va xomashyo bo‘yicha dunyodagi eng yirik ishlab chiqaruvchilardan biri sifatida Rossiya qadrdon va foydali savdo sherikliklariga ega. Bu aloqalarni uzish oson emas.
2020 yilda Rossiya dunyo mamlakatlaridan 220 milliard dollarlik tovarlar, jumladan, avtomobillar va ularning ehtiyot qismlari, dori-darmon va kompyuterlar import qilgan. Bu mahsulotlar asosan Xitoy, Germaniya, Koreya va boshqa mamlakatlardan sotib olingan.
The New York Times nashrining savdo ma’lumotlari tahliliga ko‘ra, Rossiya importi sanksiyalar va savdo cheklovlari kiritilgandan so‘ng keskin kamaydi. Ammo bir qancha davlatlar, xususan, Xitoy va Turkiya Ukrainadagi urush boshlanganidan so‘ng Rossiya bilan munosabatlarini yanada kuchaytirdi.
Ko‘pgina davlatlar uchun Rossiya xomashyosisiz yashash juda qiyin bo‘ldi. Urushdan oldin Rossiya daromadining uchdan ikki qismidan ko‘prog‘ini neft, gaz, muhim metallar (oltin, kumush, palladiy, iridiy va boshqalar) va minerallar eksporti tashkil qilgan bo‘lib, ulardan elektr mashinlar, uylarni isitish va zavodlardagi ishlab chiqarishda foydalanilgan.
NYT nashri tahlili shuni ko‘rsatadiki, hatto Rossiyaga qarshi harakatlarda faol ishtirok etgan ko‘plab mamlakatlarga Rossiyaning eksport hajmi Ukrainaga bostirib kirganidan keyin o‘sgan. Bu Rossiya iqtisodini jazolash orqali urush harakatlariga ta’sir ko‘rsatmoqchi bo‘lgan G‘arb davlatlari rasmiylarini umidsizlikka tushirmoqda.
Rossiyaning dunyo bilan aloqalari jadal rivojlanishda davom etyapti. Global iqtisodiy o‘zgarishlarni baholash uchun NYT nashri onlayn ma’lumotlar platformasi bo‘lgan Observatory of Economic Complexity tomonidan tuzilgan mamlakatlar darajasidagi yillik savdo ma’lumotlarni tahlil qildi. Ma’lumotlar kechikish bilan chiqarilganligi sababli, ular orqali chizilgan umumiy kartina mohiyatan retrospektivdir (eskiroq). G‘arb yangi cheklovlar kiritgani tufayli, Rossiyaning dunyoning qolgan mamlakatlar bilan savdo qilish qobiliyati yaqin oylarda yanada kamaygan bo‘lishi mumkin.
Ammo hozircha, bu ma’lumotlar Rossiyaning jahon iqtisodiyoti bilan qanchalik chuqur bog‘langanini ko‘rsata oladi va bu aloqalar urushning to‘qqizinchi oyini o‘tkazayotgan Moskvaga katta miqdorda daromad olish imkonini taqdim etadi. G‘arbning Rossiya iqtisodiyotiga zarba berish uchun qo‘llagan sanksiyalari va boshqa choralari hozirgacha juda kam samara berdi.
«Rossiya resurslarisiz yashash juda qiyin. Uning o‘rnini bosuvchi muqobil yo‘q», – deydi sobiq Rossiya moliya vaziri o‘rinbosari hamda Markaziy banki raisi o‘rinbosari bo‘lgan Sergey Aleksashenko.
