O‘zbekistonliklarning o‘rtacha oylik maoshi qancha?

Yildan yilga kuchayib borayotgan tengsizlik

So‘nggi yillarda ta’lim va sog‘liqni saqlash sohasida ko‘plab o‘zgarishlar qilingan bo‘lsa-da, ushbu soha vakillarining maoshi boshqalariniki bilan taqqoslaganda sekin o‘smoqda va yildan yilga tengsizlik ortib bormoqda.

“Nominal ish haqi eng past bo‘lgan soha vakillari doimgidek ta’lim va tibbiyot sohasi vakillari hisoblanadi. Ta’lim sohasi vakillarining nominal ish haqi 2,6 mln so‘mni tashkil etgan bo‘lsa, tibbiyot sohasi vakillarining nominal ish haqi 2,5 mln so‘mni tashkil etgan. Bir tendensiya qiziqki, tibbiyot sohasi vakillarining ish haqi ta’lim sohasi vakillarining ish haqidan ko‘ra tezroq o‘smoqda. Xususun joriy yilning o‘tgan davrida ta’lim sohasi vakillarining nominal ish haqi 16,4 foizga o‘sgan bo‘lsa, tibbiyot sohasi vakillarining nominal ish haqi qariyb 28 foizga o‘sgan. Hozirgi tendensiya bilan yaqin yillarda ta’lim sohasi vakillari eng past ish haqiga ega qatlamga aylanadi (hisobotda keltirilgan soha vakillari orasida).

2018 yilda ta’lim sohasi vakillarining nominal ish haqi respublikadagi o‘rtacha ish haqining 76 foizi qismiga teng bo‘lgan bo‘lsa, bu ko‘rsatkich joriy yilning yanvar-sentabr oylarida 70 foizdan pastroq ko‘rsatkichni qayd etgan. Ta’lim sohasi vakillari, berilayotgan ko‘plab va’dalarga qaramasdan yildan yilga jamiyatdagi o‘z mavqeyini yo‘qotib boshqa soha vakillariga nisbatan kambag‘allashib bormoqda”, deydi Mirkomil Xolboyev.

Agar individual sohalarni o‘zaro taqqoslasak, ortib borayotgan tengsizlikni yaqqol sezish mumkin. Xususan, bank, sug‘urta, lizing, kredit va vositachilik faoliyatida band bo‘lgan xodimlarning oylik maoshi 2018 yilda ta’lim sohasida band bo‘lgan xodimlarning o‘rtacha maoshidan 2,44 barobar ko‘proq bo‘lgan bo‘lsa, bu ko‘rsatkich 2022 yilga kelib 3,74 barobargacha oshgan. Ya’ni bank va sug‘urta xodimlari yildan yilga ta’lim sohasi vakillariga nisbatan boyib bormoqda.

Shuningdek, ta’lim va sog‘liqni saqlash sohasida faoliyat olib boruvchi xodimlarning hududlarda band aholi orasida ulushi yuqoriligi inobatga olinsa, Toshkent va hududlar orasidagi tengsizlik kuchayib borayotganini ham qayd etish mumkin.

Ma’lumot uchun, O‘zbekistonda oxirgi marta 2022 yilning 1 iyunida ish haqi, pensiya miqdori va stipendiyalar oshirilgandi.

O‘zbekistonda yaxshi yashash uchun qancha mablag‘ kerak?

Dunyoning eng yirik onlayn ma’lumotlar bazasidan biri – Numbeo hisob-kitoblariga ko‘ra, O‘zbekistonda 4 kishi bo‘lib yashaydigan oilalar ijara to‘lamasdan oyiga 1 431,42 dollar (15 mln 988 ming so‘m) sarflab yaxshi yashashi mumkin. Bir kishi uchun bu narx 394,10 dollar (4 mln 400 ming so‘m)ga aylanadi.

Qayd etilishicha, xarajatlarning 36,6 foizi do‘konlardan turli mahsulotlarni sotib olish, 25,3 foizi har oylik ijara, 14 foizi restoranlarda ovqatlanish, 10,1 foizi transport, 8,1 foizi esa sport va bo‘sh vaqtdagi mashg‘ulotlar uchun sarflanadi.

Shuningdek, Numbeo ma’lumotlar bazasi 106 ta mamlakatning har oylik sof ish haqi bo‘yicha ham bir qancha raqamlarni keltirgan. Unga ko‘ra, soliqlarni hisobga olmaganda O‘zbekiston fuqarolari har oy o‘rtacha 283,52 dollar (3 mln 98 ming 873,6 so‘m) maosh oladi.