Ko‘pchilik ayollarga qilinayotgan zo‘ravonlikning ildizi iqtisodiy yo‘qchilikda deb biladi. Lekin unday emas. Yetishmovchilik bo‘lsa ham tinch-totuv, baxtli yashayotgan oilalar bor.

Qachonki jamiyatimizda ayollarga, bolalarga va hayvonlarga bo‘lgan munosabat o‘zgaradi, shundagina zo‘ravonlik kamayadi. Nima uchun hayvonlarga? Chunki barchasining ildizi bir. Agar bola yoshligidan tirik jonga shafqatsiz munosabatda bo‘lsa, bu ruhiy holat butun jamiyatga tarqaladi. Shu qahri qattiqlik bilan katta bo‘lgan odam o‘zidan zaif odamlarga zo‘ravonlik qiladi.

Chet elda shunday amaliyot joriy qilingan: ruhiy, jismoniy zo‘ravonlikka uchragan, tushkunlikka tushgan insonlarning klublari bor. Ular bir yerga yig‘ilib, davra bo‘lib bir-birining dardini tinglaydi. Maslahatlar beradi. Bizda hanuz bunday klublar mavjud emas.

Muammoning yechimini o‘zaro hal qilsa bo‘ladi. Ko‘p narsa insonning ruhiy holatiga bog‘liq. Qachonki, o‘zidan zaif bo‘lganlarga munosabat o‘zgarsa, ana o‘shanda jamiyat o‘zgaradi. 

Filologiya fanlari doktori, Gender masalalari bo‘yicha xalqaro trener Nargis Qosimova

«Boshimdan o‘tgani uchun tushunaman»

Nima uchun o‘z joniga qasd qilish holatlari ko‘paymoqda? Hatto bolalari bilan birga o‘z joniga qasd qilayotgan ayollar bor. O‘zim boshimdan shunday narsa o‘tgani uchun ularni yaxshi tushunaman. Ko‘ziga boshqacha yo‘l ko‘rinmaydi, to‘g‘ri yo‘l ko‘rsatadigan, yonidan chiqadigan odami ham bo‘lmaydi. Mahallaga chiqsa «chida, tilingni tiy, yarash, uyingda o‘tir», deyiladi. Uyiga borsa ham shu gapni eshitadi.

«Bolam ham shu narsani ko‘rmasin», deya ayol xato qilib qo‘yayotganini bilmaydi. O‘zini suvga tashlaydi, osadi... Lekin bu muammodan chiqish yo‘li emas. Buni avvalo tarbiyada singdirish kerak.

Qiz bola bo‘ladimi, o‘g‘il bola bo‘ladimi, maktabdan jinsiy tarbiya kerak. Jinsiy tarbiyaga bir taraflama qarash kerak emas. Avvalo, oiladagi munosabatlar, o‘zaro hurmat, oilaga tayyorgarlik. Buni maktabdan o‘rgatish kerak.

Sababi, jamiyatimizda hozir shunday tendensiya borki, farzandining tarbiyasini butunlay maktabga tashlab qo‘ygan. Nimadir xato qiladigan bo‘lsa, kim aybdor — maktab aybdor. Buni ota-onalar tushungan holda, avvalo oilada bolaga tarbiya berishi kerak.