«Mayli, ular kelsin». Moldovada rossiyaparastlar harakati kuchaymoqda, hukumat Rossiya bosqinidan xavotirda

13 fevral kuni bo‘lib o‘tgan brifingda so‘zga chiqqan prezident Sandu Rossiya energiya inqirozi yordamida Moldovada vaziyatni beqarorlashtirishga harakat qilayotganini ma’lum qildi. Uning so‘zlariga ko‘ra, hukumat inqiroz aholi o‘rtasida keskin norozilik va zo‘ravonlik harakatlarini keltirib chiqarishini kutmoqda.

Sandu razvedka ma’lumotlariga tayanib aytishicha, «harbiy tajribaga ega bo‘lgan rossiyalik diversantlar zo‘ravonlik harakatlari, xususan, binolar va davlat idoralariga hujumlar uyushtirish va hatto insonlarni garovga olishga tayyorlanmoqda».

So‘nggi bir necha kun ichida Moldova chegarachilari aholisining katta qismi Rossiyaga xayrixoh bo‘lgan davlatlardan 57 kishining mamlakatga kirishiga ruxsat bermadi. Ular orasida serbiyalik futbol muxlislari guruhi va Chernogoriyadan bir necha bokschi bo‘lgan.

Bundan tashqari, o‘tgan haftada mamlakat havo hududi bir necha soatga yopildi. Fuqaro aviatsiyasi ma’muriyati ma’lum qilishicha, bu chora metazondga o‘xshash noma’lum uchuvchi obekt sabab qabul qilingan.

«Rossiya agressor mamlakat ekani mutlaqo aniq» degan Moldova chegara politsiyasi rahbari Rosian Vasiloy BBC nashri bilan suhbatda.

Uning so‘zlariga ko‘ra, Moldovaga tahdid 24 fevraldan, Ukrainaga hujum boshlangandan keyin kuchaygan. Ammo uning ta’kidlashicha, hozir vaziyat boshqacha. «Bu tashqi va ichki tajovuzlarning uyg‘unlashuvi» deydi Vasiloy.

Ukraina qarshilik ko‘rsatishni davom ettirib, g‘alaba tomon yurar ekan, Moldova uchun xavf kamroq bo‘ladi, deya hisoblaydi Vasiloy. «Agar Ukraina qulasa, navbat Moldovaga keladi, lekin menda qo‘rquv yo‘q», deydi u.

Urush boshlanganidan buyon prezident Sandu mamlakatning energiya manbalarini diversifikatsiya qilish va Rossiya gaziga qaramligini kamaytirish uchun katta sa’y-harakatlarni amalga oshirdi. Ammo Rossiyaning Ukraina energetika infratuzilmasiga zarbalari va Ruminiyadan elektr energiyasini import qilish qimmatligi tufayli buni amalga oshirish juda qiyin edi.

Sandu o‘z nutqida ruslar isyonni muxolifatdagi «Shor» partiyasi kabi ichki kuchlar ko‘magida amalga oshirishni rejalashtirayotganini ta’kidladi. U parlamentni mamlakat xavfsizligini ta’minlash uchun qattiqroq qonunlar qabul qilishga chaqirdi.

«Shor» partiyasi yetakchisi hozirda Isroilda Moldova huquq-tartibot idoralaridan yashirinayotgan tadbirkor Ilan Shor hisoblanadi. Avvalroq u Moldova bank tizimidan 1 milliard dollar o‘g‘irlanishiga aloqador sifatida aybdor deb topilgandi. O‘tgan yil oktyabrida AQSh va Britaniya unga qarshi sanksiyalar kiritdi.

19 fevral kungi parlament binosi oldidagi namoyishlarni «Shor» partiyasi bosh kotibi Marina Tauber boshqargan. Tauberning ta’kidlashicha, uning partiyasi Yevropa Ittifoqiga qarshi emas, balki barcha tomonlar bilan yaxshi munosabatlar o‘rnatishni xohlaydi.

Ammo «Shor» partiyasining boshqa ba’zi a’zolari Rossiyaning Moldovadagi vaziyatga aralashishini xohlashini tan olgan.

Kishinyovdan bir soatlik masofada joylashgan Orxey shahrida «Shor» partiyasi tarafdorlari ko‘p. BBC jurnalistlari bu yerdagi partiya vakili Yuriy Belenkiy bilan uchrashgan.

«Biz qo‘rqmaymiz, chunki Rossiya Moldovani egallab olmoqchi bo‘lganda, buni yarim kunda amalga oshirgan bo‘lar edi», degan Belenkiy.

U bunga shaxsan qanday munosabatda bo‘lishini so‘rashganda, Belenkiy aniq javob bergan — «Shaxsan men buning tarafdoriman. Rossiya bilan hozirgidan ancha yaxshiroq ahvolda bo‘lgan bo‘lardik».

Kishinyovdagilarning ko‘pchiligi G‘arb bilan yaqin aloqalar Moldovaga bu hal qiluvchi pallada mustaqillik va demokratiyani mustahkamlashga yordam beradi, deya hisoblaydi. Maya Sandu partiyasi parlamentda ko‘pchilikni tashkil etadi.

Ammo dam olish kunlari parlament binosi yonida yig‘ilganlar boshqacha fikr bildirgan va Moldova jamiyatida tomonlar o‘rtasidagi bo‘linish chuqurlashish xavfi bor.

Alla va uning do‘stlari Rossiya ularning mamlakatini egallab olishini xohlaydimi savoliga javob berganda, bu xavf yanada aniq bo‘ladi.

«Ha, mayli ular kelsin! Biz ularning bu yerga kelishini xohlaymiz, biz Rossiyaning bir qismi bo‘lishni xohlaymiz!» deya baqirgan rossiyaparast namoyishchilar.