Peskovning o‘g‘li «Vagner» safida Ukrainada yarim yil jang qilganini aytdi. Jurnalistlar ishonmadi

«Vagner» xususiy harbiy kompaniyasi asoschisi Yevgeniy Prigojinning tasdiqlashicha, Rossiya prezidenti matbuot kotibi Dmitriy Peskovning o‘g‘li Ukrainada jang qilgan. U bu haqda 21 aprel kuni chiqqan intervyuda aytib o‘tgan. Prigojinning so‘zlariga ko‘ra, Dmitriy Peskov o‘z o‘g‘lini «Vagner» XHK safiga «oddiy artilleriyachi» sifatida «qabul qilish»ni so‘ragan, u esa bu ishni «Uragan» baravar o‘t ochish reaktiv tizimida «mutlaqo yaxshi uddalagan».

Prigojin aniq shaxs nomini aytmagan, ammo uning aniqlik kiritishicha, bu o‘z vaqtida AQSh yoki Angliyada yashab kelgan yigitdir. Bu ta’rif esa Dmitriy Peskovning katta o‘g‘li, 33 yoshli Nikolay Choulzga mos keladi, u 10 yil davomida Buyuk Britaniyada istiqomat qilgan va 2011–2012 yillarda Rossiyaga qaytib kelgandi.

Prigojinning aytishicha, Dmitriy Peskov unga 2022 yil yozida murojaat qilgan — u esa Kreml rasmiysiga o‘g‘lini RF mudofaa vazirligiga jo‘natmaslik kerakligi, chunki bu holda u «shtabda o‘tirishi yoki to‘p yemi bo‘lib ketishi»ni aytgan. Prigojin Peskovning o‘g‘lini XHKga «soxtalashtirilgan hujjatlar orqali qabul qilgani, uning familiyasi, ismi va sharifi o‘zgartirilgani», u tayyorgarlik jarayonidan o‘tgani va shartnoma asosida yarim yil xizmat qilib, ta’tilga ketganini aytgan.

RBK nashri xabar berishicha, Dmitriy Peskov o‘z o‘g‘li Ukrainadagi urushda qatnashganini tasdiqlagan. «Ha, u chindan ham maxsus harbiy amaliyotda ishtirok etdi. Boshqa tafsilotlarni gapirmoqchi emasman, buning mening ishimga aloqasi yo‘q», — degan Rossiya prezidenti matbuot kotibi.

Nikolay Choulz «Komsomolskaya pravda»ga intervyu bergan va otasi unga Ukrainadagi «maxsus harbiy amaliyot» boshlanganida «Vagner» bilan aloqaga chiqishda yordam qilganini aytgan. «„Maxsus harbiy amaliyot“da qatnashishga qaror qilganimda, u yerga qanday borishni bilmasdim. Shunday qilib, otamga murojaat qilishimga to‘g‘ri keldi. Men undan XHK bilan qanday qilib to‘g‘ri bog‘lanishim mumkinligini so‘radim. Va u bunda menga yordam ko‘rsatdi», — degan Choulz. Uning so‘zlariga ko‘ra, u buni o‘z burchi deb bilgani uchun jang qilishga otlangan, yaqinlari esa bu qarorni qo‘llab-quvvatlagan. «Qayerga ketayotganimni tushunib turganimga qanchalik ishonchim komilligini so‘rashdi. Men javob qaytardim: „Ha“. Va ular olg‘a deyishdi», — degan Choulz.

O‘zining aytishicha, u «Vagner» XHKga boshqa familiya bilan (aynan qanday familiya ekaniga aniqlik kiritmagan va bu «hali yana kerak bo‘lib qolishi mumkinligi»ni aytgan). Peskovning o‘g‘li tasdiqlashicha, Ukrainada ko‘rsatgan «harbiy jasorati» «Jasorat uchun» medali bilan taqdirlangan. «Mening butun ekipajim jasorat ko‘rsatdi. Bizda bir qiziqarli safar bo‘lgandi. Bundan ortig‘ini men sizga ayta olmayman», — degan u. Choulz XHK yollanma jangchilarini «har joydan bo‘lgan do‘stona kollektiv» deb atagan va urushga, quroldoshlari yoniga qaytishni xohlashini qo‘shimcha qilgan: «Mening bir qismim ularning oldiga qaytishni istaydi».

Qator ommaviy axborot vositalari esa Peskovning o‘g‘li urushga borganiga shubha qilmoqda — uning «Tesla» rusumli avtomashinasi Moskvada jarima olishda davom etgani tufayli. VChK-OGPU anonim telegram-kanali tasdiqlashicha, 2023 yil mart oyi oxiriga qadar Nikolay Choulzga tegishli bo‘lgan Tesla Model X avtomashinasi 2022 yilning 24 iyulida va 6 noyabrida qoida buzgan, ya’ni u Ukrainada bo‘lgani aytilgan davrda. Telegram-kanalda «Tesla» tezlikni oshirgani aks etgan skrinshotlarni keltirgan.

Sota manbasi qayd etishicha, mashinadan Nikolay Choulzdan tashqari Dmitriy Peskov ham foydalangani ma’lum. Avtomobil sotib yuborilganiga qaramay, Choulz elektrokar uchun rasmiylashtirilgan ikkita majburiy sug‘urta polisidan biriga egalik qilishda davom etmoqda.

«Vagner» XHKning sobiq va hozirgi artilleriyachilari VChK-OGPU telegram-kanaliga bergan izohida aytishicha, Choulzni «Soledar yo‘nalishida ham, Baxmut yo‘nalishida ham uchratishmagan». Shuningdek, Peskovning o‘g‘lining tanishlari VChK-OGPU bilan suhbatda aytishicha, u hech qachon uzoq vaqt g‘oyib bo‘lib qolmagan. Boshqa manbalar bu ma’lumotni tasdiqlamagan.

Nikolay Choulz 2023 yil yanvarida rossiyalik propagandachi Vladimir Solovevning videosida rol ijro etgan. Unda yuziga niqob tutgan harbiy o‘zini «Vagner» XHKning Cheboksardan bo‘lgan artilleriyachisi sifatida tanishtiradi. «Men operatsiyani qo‘llab-quvvatlab, ishtirok etishga qaror qildim. [Yaqinlarim] qo‘llab-quvvatladi, ammo darhol emas, albatta. Biroz shokka tushishdi, xavotirlanishdi, ammo mening qarorimni hurmat qilib, qo‘llab-quvvatlashdi», — degan u. Astra nashri qayd etishicha, Peskovning o‘g‘li bilan intervyuni chiqargan «Komsomolskaya pravda» nashri material illyustratsiyasi uchun Solovevning videosi skrinshotidan foydalangan.
 
Vladimir Solovev ham bu videoyozuvni e’lon qilib, uni «frontdagi Nikolay Peskov ishtirokidagi eksklyuziv kadrlar» deb atagan. Solovevning tasdiqlashicha, yozuv yanvar oyi oxirida Soledar yaqinida olingan. Propagandachi shuningdek Soledar atrofidagi «Nikolay Peskov va „Uragan“ baravar o‘t ochish reaktiv tizimi» aks etgani aytilgan fotosuratni ham tarqatgan.

Prigojinning so‘zlaridan kelib chiqilsa, Nikolay Choulz «soxta hujjatlar bilan» «Vagner» XHKga qo‘shilib jinoyat sodir etgan bo‘lishi mumkin, bunga «Agenstvo» e’tibor qaratdi. «Pervyy otdel» huquqshunosi Yevgeniy Smirnovning so‘zlariga ko‘ra, «Vagner» XHK mavjudligining o‘zi hali tartibga solinmagan, shuning uchun qanday hujjatlar zarur bo‘lishi aniq emas. Ammo agar Peskovning o‘g‘li mazkur xususiy harbiy kompaniyaga a’zo bo‘lish uchun soxta pasportdan foydalangan bo‘lsa, buning uchun bir yillik qamoq jazosi ko‘zda tutilgan.

2022 yil sentabrida Rossiyada safarbarlik e’lon qilinganida, Peskovning o‘g‘li uning urushga jo‘natilishi «to‘g‘ri bo‘lmasligi»ni aytgandi. O‘shanda unga Aleksey Navalniyning safdoshi Dmitriy Nizovsev o‘zini harbiy komissar sifatida tanishtirgan holda qo‘ng‘iroq qilgandi va Choulzdan Ukrainaga borishga tayyor yoki tayyor emasligini so‘ragandi. Peskovning o‘g‘li «mening u yerda bo‘lishim unchalik to‘g‘ri bo‘lmaydi» deb aytgan va harbiy komissariatga borishdan bosh tortgandi. Shu bilan birga, u mazkur suhbatda agar «vatanni himoya qilishga to‘g‘ri kelsa, xavotir olmang, men sizlar bilan bo‘laman» degandi. «Komsomolskaya pravda»da 22 aprel kuni chiqqan intervyuda Choulz unga Navalniyning safdoshi qo‘ng‘iroq qilganida allaqachon xizmatga tayyorlanayotgan bo‘lgani, safar tufayli «asabiylashgani» va shuning uchun unga «gapirib tashlagani» haqida aytgan.