Ishonch shu qadar katta kuchga egaki, o‘layotgan odamni tiriltirishi, soppa-sog‘ insonni falaj qilishi, hatto o‘ldirishi mumkin. Ishonch bizni bu dunyoda suyab turgan ustunlardan biri. Ozuqa odam uchun qanchalar darkor bo‘lsa, ishonch va umid ham shunchalar zarur. Bu narsalar ruhimiz ozuqasi hisoblanadi. Dino Butssatining «Yetti qavat» hikoyasida ishonch nelarga qodir ekani yoritib berilgan.
Syujyet:
Juzeppe Korte ismli odam arzimas istima bilan 7 qavatli mashhur klinikaning 7-qavatiga joylashadi. Uning bilishicha, klinikada mijozlarni kasalligining og‘ir-yengilligiga qarab qavatlarga taqsimlashar ekan.
Eng yuqori, yettinchi qavat dardi hammadan ham yengillar uchun mo‘ljallangan. Oltinchi qavatga dardi unchalik og‘ir bo‘lmasa-da, harholda uncha-muncha xavotirli tomoni borlar yotqiziladi. Beshinchi qavatda ahvoli, ruhiyati ancha og‘ir bo‘lganlar davolanardi, shu tariqa — qavatma-qavat tushilaveradi. Ikkinchi qavatda kasali juda og‘ir sho‘rliklar yotardi. Birinchi qavatda dunyodan ilinji batamom uzilganlar, tuzalishidan umid yo‘qlar…
Xullas, Korte kasalxonada davolana boshlaydi. Tez orada Korteni bir narsalarni bahona qilib 6-qavatga tushirishadi. Keyin 5, keyin 4, 3, 2 va nihoyat 1-qavatga. Korte har bir pog‘onadan pastga tushishda o‘zining chindanam xasta ekaniga ishona boshlaydi. 1-qavatga tushganda u deyarli falaj holatda edi…
Tahlil:
Ko‘plab hikoyalar kabi Dino Butsattining «Yetti qavat» hikoyasini ham ijtimoiy-siyosiy va maishiy-psixologik tahlil qilish mumkin. Zero, haqiqiy asar turli talqinlarga imkon beradi.
7 qavat bino – qulayotgan jamiyat, undagi tartib-qoidalar – jamiyat qonuniyatlari, qahramon esa o‘sha jamiyatning asosli-asossiz qoidalariga bo‘ysunuvchi qurbon ramzi. Kasalxona – taraqqiyotga emas, tanazzulga olib boruvchi tuzum, u yerdagi tartib-qoidalar rasmiyatchilik, ma’muriy buyruqbozlik tizimi. Asar zamirida keraksiz qoidalarga boy jamiyat insonlarning o‘z ixtiyoridan, shaxsiy tanlovlaridan, xohish-istaklaridan ayiradi va muqarrar halokatga olib boradi degan ma’no yotadi.
Qahramonimiz yettinchi qavatdan birinchi qavatga sayin tushib borishi bejiz emas. Birinchi qavat tanazzul bo‘lsa, arzimas sabablar, tasodiflar, kimlarningdir lozim topishi, kimlarningdir aldovlari, qarorlari orqali bosh qahramon ham o‘sha tanazzulga qarab sho‘ng‘ib boryapti. Qarshilik ko‘rsatmayaptimas, ko‘rsatyapti, ammo bu qarshilik qancha kuchaysa, jamiyat uni shuncha kuchsizlantirib boryapti.
Hikoyada mantiqiy izchillik kuchli. Qahramonning yettinchi qavatdan birinchi qavatgacha tushib kelishi kasalxonadagi tartib-qoidalarning natijasi ekanligi ishonarli tarzda ko‘rsatib berilgan. Shunday mohirlik bilan ko‘rsatilganki, kitobxon
