Biz odamlar dunyoni bozorga o‘xshatamiz. Ba’zan “bozor dunyo ekanda”, deb qo‘yamiz. Bundoq olib qaralsa, chindan ham bozor bilan dunyo bir-biriga judayam o‘xshash. Dunyo bozor singari kishini o‘ziga jalb qiladi. Turli xil ne’matlari bilan kishini maftun etadi. Bor ziynatlarini ko‘z-ko‘zlab chorlaydi.
Dunyoda odamzod bozordagi kabi aldaydi, aldanadi, o‘g‘irlaydi, o‘g‘irlatadi, oladi, beradi, sotadi, sotib oladi... Bozorga kirib qolgan kishi vaqt o‘tganini bilmay qoladi. Kirishga kiradi-yu chiqqisi kelmaydi. Kezgan sari kezgisi, aylangisi, imkoni bo‘lsa qolgisi kelaveradi.
Zamonaviy o‘zbek adabiyoti vakili Ulug‘bek Hamdamning “Yaxshiyam sen borsan” hikoyasi qahramonlari Yusuf va Zulayho ham kirishi bor, chiqishi yo‘q “bozor” changaliga tushib qoladi…
Syujyet:
Ikki sevishgan uchrasharkan Zulayho birrov bozorga kirib-chiqishni iltimos qiladi. Ikkisi yetaklashib bozor aylanadi. Biroz muddatdan so‘ng qiz zerika boshlaydi va ketishni istaydi. Ammo shu izlashsa-da chiqishni topisholmaydi. Hamma joyda kirish. Chiqish esa yo‘q.
Izlayverib charchab ketgan ikki yosh bir qahvaxonaga kirib nafas rostlashadi. Yusuf choychi amakidan chiqish yo‘lini so‘raydi. Ammo choychi buni aytishni istamay, yigitning gapini eshitmaganlikka oladi. Yusuf esa aytmagunicha ketmasligini aytib, o‘tirib oladi. Axiyri choychi amaki chiqish yo‘li kunchiqar tomondagi ko‘hna qabristonda ekanini aytadi.
Yigit va qiz yo‘lga tushadi. Yurish qiyin edi. Odamlar ko‘p. Ular turtina-surtina ilgarilab borishayotgan chog‘ Yusufning oyoq kiyimi ipi yechilib ketadi. Bog‘ichni bog‘lash uchun Zulayhoni bir zumginaga qo‘yib yuboradi. Ishini bitirgach atrofga qarab sevgilisini topolmay izlashga tushadi. Ammo qiz yon-atrofda ko‘rinmasdi. So‘ngra uni zargarlar rastasi yonida uchratadi.
Zulayhoni oltin tujjorlari o‘rab olgandi. Ular chiroyli zeb-ziynatlariga qizni mahliyo qilib tinmay maqtashardi. Yusuf bir muddat nima qilarini bilmay serrayib qoldi. Agar hozir qizni bu tuzoqdan qutqarmasa, Zulayho bir umr bozorda qolib ketishini ichdan his qilib, uning oldiga borib, ketdik deydi. Ammo qiz ketishni istamaydi. Zulayho yuravermagach shart ko‘tarib keta boshlaydi. Bir muddatdan so‘ng qiz hushini yig‘ib oladi...
Ular yura-yura yana o‘sha qahvaxona yoniga kelib qoladi. Hafsalalari pir bo‘lgancha bir dam nafas rostlagan bo‘lib yana yo‘lga tushishadi. Ikkalasi rastalar oralab borarkan peshtoqiga “Boshqarma” deb yozilgan idoraga duch kelishadi. U yerdan barzangilar chiqib, Yusufni olib kirib ketadi. Bir muddatdan so‘ng yigit bashang kiyingancha to‘rtta qo‘riqchisi bilan chiqib keladi. U o‘ziga qarab turgan Zulayhoni ko‘rmaslikka olib o‘tib ketadi. Qiz qayta-qayta chaqirsa-da qayrilib ham qaramaydi. Yusufni shunchaki qaytarib bo‘lmasligini tushungan Zulayho pichoq bilan ikki yuzini tilib yuboradi va:
