Ikkinchi jahon urushida natsistlar o‘z dushmanlari ustidan dahshatli razilliklarni amalga oshiradi. Buning uchun ular mahbuslarni maxsus konslagerlarda saqlagan.
Shunday konslagerlardan biri Mauthauzen Yuqori Avstriyaning markazi Lins shahridan 20 km sharqda joylashgan edi.
Mauthauzen Yevropadagi eng yirik lagerlar kompleksining markazi bo‘lgan. Garchi sharqiy Germaniya va Avstriyada yuzga yaqin konslagerlar bo‘lsa-da, Mauthauzen sharoit jihatdan eng yomon lagerlardan biri bo‘lgan.
Lagerning birinchi mahbuslari 1938 yil 8 avgustda olib kelinadi. Ularning barchasi muxolif bo‘lgan nemis va avstraliyaliklardan iborat edi.
Natsistlarning o‘zi ham lagerni "go‘sht qiymalagich" deb atagan va unga eng og‘ir darajadagi "tuzatib bo‘lmas" mahbuslarni olib kelishgan. Odatda, mahbuslar kuchli mehnat sabab vafot etardi.
Mahbuslar lagerda granit qazib olish korxonasida ishlashgan. Aynan shu hududning tanlanishiga uning Lins shahriga yaqinligi sabab bo‘lgan. Gitler mahbuslar mehnatidan foydalanib Lins shahrini to‘la qayta qurishni reja qilgandi.
Mauthauzen konslagerida 186 talik zina bo‘lib, mahbuslar har kuni bir necha marta og‘irligi 50 kilogrammgacha bo‘lgan toshlarni tepaga olib chiqishlari kerak edi. Qancha mahbus toshlarni ko‘tara olmay zinada tushirib yuborar, pastga qulagan toshlar esa dahshatli effekt yaratardi: pastga qulayotib yuqoriga ko‘tarilayotgan mahbuslarning tanasi, qo‘li yo oyog‘iga tushib ketardi. Shu asnoda zinapoyada har kuni o‘limlar sodir bo‘lgan.
