Suyak yemirilishi yoki mo‘rtlashishi asosan 45-50 yoshdan so‘ng kuzatiladigan kasallik bo‘lib, tibbiyot tilida osteoporoz deb yuritiladi.  Kasallik uzoq vaqt yashirin kechishi, insonni hech qanday belgilar bezovta qilmasligi mumkin. Faqat ba’zi-ba’zida bemorning beli simillab og‘riydi. Osteoporoz, ayniqsa, son, yelka oldi suyaklari va umurtqalarni zararlaydi. Inson umurtqaning bel va dumg‘aza qismida, kurak orasida og‘irlik hissi, mushaklarda og‘riq sezadi.

Respublika ixtisoslashtirilgan travmatologiya va ortopediya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi direktori Murod Irismetovning ta’kidlashicha, bu og‘ir kasallik tibbiyotda son suyagi boshchasining avaskulyar osteonekrozi deb ham ataladi. U suyak to‘qimasida qon oqimi vaqtincha yoki doimiy buzilishi oqibatida yuzaga keladi. Ya’ni,  tanamizdagi suyaklar bir-biridan tog‘ay bilan ajralib turadi. Yuzalari bo‘g‘im paylari bilan mustahkamlangan. Ular harakat chog‘ida yuzaga keladigan tashqi zarbalarga qalqon bo‘ladi. 

Bo‘g‘imlar ichki qavati esa maxsus parda bilan qoplangan bo‘lib, o‘zidan suyuqlik chiqarib turadi va shu tufayli bo‘g‘imlar elastikligi ortadi hamda harakat-tayanch vazifasini o‘taydi. Son suyagi boshchasi tananing shu qismidan o‘tgan bitta arteriya bilan oziqlanadi. Agar unga qon borishi buzilsa yoki to‘xtasa, bo‘g‘imlar kislorod va boshqa hayotiy zarur moddalarga to‘yinmasligi oqibatida nekroz, ya’ni hujayra va to‘qimalar nobud bo‘lishi jarayoni boshlanadi. Nekroz o‘chog‘i kattalashgani sayin son suyagi boshchasi o‘z mustahkamligini yo‘qotib, tana og‘irligiga bardosh berolmay qoladi. 

Shuningdek, osteoporoz tana og‘irligini ushlab turuvchi bo‘g‘imlarni zararlaydi. Bundan, ayniqsa, tos suyagi va tizza bo‘g‘imlari aziyat chekadi. Insonning harakatlanishi cheklanadi. Oyoqlarda og‘riq seziladi. Bu ham kasallikning nishonasi hisoblanadi.

Bundan tashqari, bukchayib yurish, tomir tortishishi, tez charchash, parodontoz (milk kasalligi), behollik, yurakning tez urishi, tishlarda karash paydo bo‘lishi, tirnoqlarning sinuvchanligi, sochlarning erta oqarishi ham kasallikning belgilariga kiradi.

Kamharakatlilik — kasallikning asosiy sababchisi

Kasallik quyidagi sabablar natijasida kelib chiqishi mumkin:

  • Kamharakatlilik.