Dubayda bo‘lib o‘tayotgan BMTning Iqlim o‘zgarishi bo‘yicha hadli konvensiyasi (COP28) ishtirokchilarining 28-konferensiyasida kelajakda qazib olinadigan energiya ishlab chiqarish va undan foydalanishni global bosqichma-bosqich to‘xtatish to‘g‘risidagi qaror so‘roq ostida qolmoqda. 5 dekabr, seshanba kuni tarqatilgan BMTning iqlim bo‘yicha ikki haftalik konferensiyasi yakuniy rezolyutsiyasi loyihasi kelajak uchun turli variantlarni o‘z ichiga oladi. Ulardan birida global «yashil o‘tish» mavzusi umuman tilga olinmagan, deb ta’kidlaydi AFP.
Saudiya Arabistoni qazib olinadigan yonilg‘idan voz kechish qaroriga qarshi chiqdi. Qirollik energetika vaziri shahzoda Abdulaziz bin Salmon Bloomberg agentligiga bergan intervyusida uning mamlakati konferensiyadagi bir qator davlatlarning talablari bilan «mutlaqo» rozi emasligini hamda neft, gaz va ko‘mirdan voz kechish majburiyati bo‘lgan rezolyutsiyani ma’qullamasligini aytdi.
Iqlim bo‘yicha konferensiya qarorlari bir ovozdan ma’qullanishini talab qiladi, betaraf bo‘lgan davlatlar rozi bo‘lgan deb hisoblanadi.
Rezolyutsiyaning bir nechta versiyalari
Eng o‘zgaruvchan variant «qazib olinadigan yonilg‘idan tartibli va adolatli o‘tish» chaqirig‘ini o‘z ichiga oladi. Yakuniy rezolyutsiyaning yana bir versiyasi «atmosferadan tashlamalarni olib tashlash imkoniyatlari mavjud bo‘lmaguncha, qazib olinadigan yonilg‘ilarni bosqichma-bosqich yo‘q qilish bo‘yicha sa’y-harakatlarni tezlashtirish va energiya tizimida uglerod neytralligiga erishish uchun ulardan foydalanishni taxminan asrning o‘rtalarida yoki undan oldin kamaytirishni» talab qiladi.
Bundan tashqari, yakuniy hujjat loyihasida ko‘mirdan foydalanishni davom ettirishga oid turli variantlar mavjud bo‘lib, ular joriy o‘n yillikning oxirigacha atmosferaga CO2 chiqaradigan ko‘mir yoqilg‘ili elektr stansiyalarini taqiqlash va yangilarini qurishni to‘xtatish, ulardan foydalanishni 2030 yilga qadar 2019 yilga nisbatan 75 foizga qisqartirishdan iborat. Bundan tashqari, yakuniy deklaratsiyadan ko‘mir elektr stansiyalari to‘g‘risidagi band butunlay chiqarib tashlanishi mumkin.
Maqsad - 1,5 darajali isishni ushlab turish
Yakuniy hujjat loyihasi, shuningdek, 2030 yilgacha qayta tiklanadigan energiya ishlab chiqarish quvvatlarini uch baravar oshirish va energiya samaradorligi yillik yutuqlarni 2 foizdan 4,1 foizga ko‘paytirishni nazarda tutadi. Biroq, bu ixtiyoriy deb belgilangan.
