Senat organ xodimlarining tasvirlarini internetda tarqatiş masalasini körib çiqa boşladi

“Masalan, Buyuk Britaniyada köçalarda yoki binolarida xizmat vazifalarini bajarayotgan huquqni muhofaza qiluvçi organ xodimlarini ularning roziligisiz suratga olişni taqiqlovçi norma mamlakat parlamenti tomonidan 2000 yilda tasdiqlangan. Mazkur normaga köra xizmat vazifalarini bajarayotgan huquqni muhofaza qiluvçi organ xodimini uning roziligisiz kamera, videokamera yoki mobil telefon orqali tasvirga olgan yoki tasvirga olişga uringan şaxs hibsga olinişi va keyinçalik 10 yilgaça ozodlikdan mahrum etilişi mumkin.

Germaniyada politsiya xodimlarini suratga oliş taqiqlangan emas, biroq uşbu fotosuratlar yoki videolarni ijtimoiy tarmoqlar va Internetga joylaştiriş taqiqlangan.

Fransiyada bir va boşqa operatsiyalar davomida politsiya xodimlari yoki jandarmlarning şaxsini identifikatsiya qilişga yordam beradigan tasvirlarni tarqatiş bir yillik qamoq va 45 ming yevro jarima bilan jazolanadi”, – deyiladi parlament yuqori palatasi xabarida.

“Milliy qonunçiligimizda esa içki işlar xodimlarini tasvirga oliş taqiqlanmayapti, faqat olingan foto va videotasvirlarni ularni obrösizlantiriş yoki haqorat qiliş maqsadida tarqatiş taqiqlanmoqda va javobgarlik belgilanmoqda”, – deya ma’lum qilgan Senat.

Qayd etilişiça, Senatning Mudofaa va xavfsizlik masalalari qömitasi bu qonun böyiça mutaxassis va ekspertlar, jamoatçilik vakillarini jalb qilgan holda yana muhokamalar ötkazişni rejalaştirgan.

Avvalroq Oliy Majlis Qonunçilik palatasi deputatlari Doniyor Ğaniyev va Bobur Bekmurodov hamda Bekmurodov yetakçiligidagi “Yuksaliş” umummilliy harakati bu normani oçiqlik siyosatiga zid deb baholagan edi.

Doniyor Ğaniyevning fikriça, agar şunday me’yor qabul qilinsa, bu – fuqarolarning içki işlar organlari xodimlariga nisbatan bölgan “hurmati örnini qörquv, işonçini şubha, sevgisi örnini nafrat egallaşiga xizmat qiladi”,

“Ertaga ular mana şu normani suiiste’mol qilib, fuqarolarning huquqlarini buziş uçun boşqa maqsadlarda foydalanişlari va ularga qöpol munosabatda bölişlari mumkin”, – degandi Ğaniyev parlamentdagi muhokamada.

Bobur Bekmurodovning fikriça, rivojlangan davlatlarning tajribalari yetarli asos böla olmaydi.

“Çunki bu davlatlarda bunday çeklovlar bölişi bilan birga, har bir fuqaro xohlagan paytda öşa politsiya xodimining bodikamerasidagi tasvirini oliş huquqi ham kafolatlangan. Bizda esa bu qonunda bu kafolat kiritilmagan.

Bundan taşqari, amaldagi qonunçilikka köra, MJtKning 202-2-moddasida şaxsni obrösizlantiriş maqsadida unga tegişli axborotlarni tarqatişni çeklaydigan normalar bor. Bu – huquqni muhofaza qiliş idoralariga ham tegişli. Ya’ni huquqni muhofaza qiluvçi idoralar uçun alohida norma belgilaşda mantiq yöq”, – deya ta’kidlagandi deputat öz videomurojaatida.

“Yuksaliş” umummilliy harakati öz bayonotida Oliy Majlis Senatini jamoatçilikda yuzaga kelgan savollar va e’tirozlarga jiddiy e’tibor qaratişga çaqirgan edi.

“Huquq-tartibot organlari xodimlariga qaratilgan alohida norma nima uçun kerak? Bugun davlat boşqaruvida inson huquq va manfaatlari markaziy öringa qöyilmoqda. Mazkur ğoya yangilangan Konstitutsiyaning boş mezoni sifatida “inson–jamiyat–davlat” tamoyili körinişida aks etgan. Buning teskari bölişi mumkin emas”, – deya bayonot bergandi “Yuksaliş” harakati.

Korrupsiyaga qarşi kuraşiş agentligi direktori Akmal Burhonov ham bu normaga qarşi ekanini aytgan.

“Tasavvur qiling, içki işlar xodimi çoy içib ötiribdi. Şuni körsatib çiqarib yuborsa, xodim “bizni obrösizlantirgan”, degan vajni aytişi mumkin va şuni aybdor qilib yuborişlari mumkin. Tuşunyapsizmi?

[...] Hozirgi kunda ham agar IIO xodimlarini video tasvirga olib, uni obrösizlantirib çiqarib yuboradigan bölsa, qonunçilikda javobgarlik bor. Sudga murojaat qilib, uni javobgarlikka tortişi mumkin”, – degandi Burhonov Kun.uz'ga bergan intervyusida.