Oxirgi 10-15 yilda Rossiya propagandasining muhim g‘oya va maqsadlaridan biri – “demokratiya inqirozi” haqida tinmay gapirish, buni asoslash, odamlarga shu fikrni singdirish bo‘lib qoldi. Rus mediasi ta’sirida qolayotgan O‘zbekistonda ham bunga ishonuvchilar ko‘payib boryapti. Aslida-chi, demokratiya atrofidagi hozirgi global tendensiyalar qanaqa?
Ukraina urushi boshlanganidan keyin, Rossiya va kollektiv g‘arb nafaqat bilvosita urush maydonida, balki ekzistensial to‘qnashuvga ham bormoqda.
Rossiyaning demokratik qadriyatlarga qarshi kampaniyasi bir qancha maqsadlarni ko‘zlaydi.
Birinchidan, Rossiya hokimiyati to‘liq va tizimli avtoritarizmga o‘tib bo‘ldi. Yaqin o‘tmishda post-sovet hududining eng demokratik davlatlaridan biri bo‘lgan Rossiya, o‘z jamoatchiligini demokratik jarayonlardan sovutish va Kreml hokimiyatini legitimlashtirish uchun ham demokratiya g‘oyalariga qarshi kurash boshladi.
Ikkinchi sabab – bu g‘arbga qarshi kurashish uchun, tarixan g‘arb bilan bog‘langan g‘oyalar va mafkuralar bilan, aniqrog‘i, liberalizm bilan kurashish maqsad qilindi. Odatda, sivilizatsiya darajasida kurashayotgan taraflar, qarama-qarshi tarafning g‘oyalarini, mafkurasini qadrsizlashni – o‘z g‘alabasining shartlaridan biri sifatida ko‘radi.
Butun Markaziy Osiyo davlatlari qatori, O‘zbekiston ham haliga qadar Rossiyaning axborot hududida qolmoqda. Rossiya OAVlari tomonidan tarqatilayotgan har qanday qarashlar, istasak-istamasak, O‘zbekiston jamoatchilik fikriga kirib kelaveradi, chuqurlashadi va standartlashadi. Shuning uchun ham, bugun hattoki liberal qarashdagi intellektuallar ongida ham “demokratiya inqirozi” haqidagi qarashlar, farazlar va gumonlar ancha o‘rchigan.
Bugun AQSh geosiyosiyo inqirozda. Dunyoda AQSh boshchiligidagi kollektiv g‘arbga qarshi geosiyosiy “isyon” boshlangan. Bu isyonda bosh rollarda – Rossiya, Xitoy Xalq Respublikasi, Eron, Turkiya, arab davlatlari va boshqalar bor. Ayni mana shu fonda, g‘arb demokratiyalarining o‘zida ichki, strukturali ziddiyatlar va muammolar ham nisbatan kuchaygan.
Misol uchun, AQShdagi ikki asosiy partiya o‘rtasidagi kurash, mafkuraviy-siyosiy darajadan oshib, hattoki davlatchilikni bloklash darajasidagi keskinliklarga borib yetmoqda. G‘arbiy Yevropa demokratiyalarida esa, ultra-o‘nglar va ultra-so‘llar bosh ko‘tarmoqda. Ayniqsa, ultra-o‘nglar shu paytgacha shakllangan siyosiy konsensuslarni butunlay qayta kurib chiqish niyatida.
