Buxoroda 77 yoşli şifokor ğayriqonuniy tarzda ozodlikdan mahrum etildi. Bu hukmni çiqargan sudyaga çora köriladimi?

Jinoyat kodeksining tuzilişi jihatdan qaralsa, bu malakalaş odamlar (ikki va undan ortiq) ölimiga sabab bölişdan ham oğirroq hisoblanadi.

Şamsiddin Hamrayevni javobgarlikka tortişga sabab bölgan holatda esa odam(lar) ölmagan, bir nafar şaxsga oğir şikast yetgan.

Bunday qilmiş esa Jinoyat kodeksining 116-moddasi törtinçi qismi “b” bandi bilan emas, undan birmunça yengil bölgan, ayni şu moddaning birinçi qismi bilan malakalanişi lozim edi.

Şaxsning öz kasbiga nisbatan beparvoligi yoki insofsizlik bilan munosabatda bölişi tufayli kasb yuzasidan öz vazifalarini bajarmagani yoki lozim darajada bajarmagani badanga örtaça oğir yoki oğir şikast yetkazilişiga sabab bölsa, 300 soatgaça majburiy jamoat işlari yoxud 2 yilgaça axloq tuzatiş işlari bilan jazolanadi. Ya’ni bu qilmiş uçun ozodlikdan mahrum qiliş jazosi tayinlanmaydi.

Şunça qonuniy asos bölaturib Şamsiddin Hamrayev qamoqqa olingan va ma’lum muddat ozodlikdan mahrum bölib qolgan.

Bu qonunsizlikka prokuror ham şerik

Bu işda faqat tergovçi yoki sudyani tanqid qiliş kamlik qiladi. Işda davlat ayblovçisi sifatida iştirok etgan Vobkent tuman prokurorining katta yordamçisi Jamol Toşovning ham harakatlari huquqiy bahoga loyiq. Boisi u ayblovni quvvatlab, suddan Şamsiddin Hamrayevga 5 yil muddatga ozodlikdan mahrum qiliş jazosi qöllaşni söragandi.

Keyin nima böldi?

77 yoşli qariya şifokorning qonunlarga zid tarzda qamoqqa olinişi Vobkentda şov-şuvlarga sabab böldi. Nima xato qilib qöyganini tuşungan tuman prokurori darhol hukmga nisbatan protest kiritib, Şamsiddin Hamrayevning qilmişini 116-modda törtinçi qismi “b” bandidan 116-modda birinçi qismiga qayta malakalaşni söragan.

Protestni körib çiqqan apellyatsiya instansiyasi uni qanoatlantirgan.

Şamsiddin Hamrayevning qilmişi 116-modda törtinçi qismi “b” bandidan 116-modda birinçi qismiga qayta malakalangan hamda unga faqat 3 yil tibbiyot muassasalarida akuşer ginekolog şifokori lavozimida işlaş huquqidan mahrum qiliş jazosi tayinlangan.

Yopiq qozon yopiqligiça qoladimi?

Ma’lumki, Konstitutsiyaning 27-moddasi ikkinçi qismiga köra, heç kim qonunga asoslanmagan holda hibsga olinişi, uşlab turilişi, qamoqqa olinişi, qamoqda saqlanişi yoki uning ozodligi boşqaça tarzda çeklanişi mumkin emas. Ammo 77 yoşni qarşilagan, 45 yillik şifokor sudya va prokurorning qonunga asoslanmagan va adolatsiz qarori tufayli ma’lum muddat ozodlikdan mahrum böldi.

Adolatsiz hukm qiliş esa biror bir istisnolarsiz jinoiy javobgarlik keltirib çiqaradi. Jinoyat kodeksining 231-moddasiga köra, oldindan bilaturib, adolatsiz hukm çiqariş — 2 yildan 5 yilgaça ozodlikni çeklaş yoxud 5 yilgaça ozodlikdan mahrum qiliş bilan jazolanadi.

“Qarğa qarğaning közini çöqimaydi” qabilida iş tutişga odatlangan Oliy sud ham, Sudyalar Oliy Kengaşi ham Vobkent tuman sudyasi Akrom Rahimovni himoyasiga olsa ajab emas. Ammo inson taqdirini sariq çaqa örnida körmaydigan bu kabi sudyalar jazosiz qolişi ham adolatdan emas, eng kamida intizomiy javobgarligi masalasi körib çiqilişi şart.

Zero, “Sudlar töğrisida”gi qonunning 74-moddasiga köra, odil sudlovni amalga oşiriş çoğida qonuniylikni buzgani uçun intizomiy javobgarlikka tortilişi lozim.

Sudyaga ogohlantiriş, hayfsan, örtaça oylik iş haqining öttiz foizidan ortiq bölmagan miqdorda jarima, malaka darajasini bir poğonaga pasaytiriş hamda vakolatlarini muddatidan ilgari tugatiş kabi intizomiy jazo çoralaridan biri qöllanişi mumkin.

“Prokuratura töğrisida”gi qonunning 49-moddasi ikkinçi qismiga köra, prokuratura organlari xodimlarining intizomiy nojöya xatti-harakat uçun javobgarligi masalasi yuqori turuvçi prokuror tomonidan hal etiladi.

Biz hikoya qilgan keysda işni körgan sudya Akrom Rahimov ham, keksa qariyani qonunga xilof tarzda 5 yilga qamoqqa yuborişni söragan prokuror yordamçisi Jamol Toşov ham jazoga loyiq. Ammo ularga çora köriladimi yoki yöq, buni vaqt körsatadi.

PS: Şamsiddin Hamrayev özining uşbu hodisada mutlaqo aybsiz ekanini, u özi bajarişi lozim bölgan barça tibbiy-muolaja amallarini töğri va bekamu-köst bajarganini aytmoqda. U oqlov hukmi çiqarilişi uçun tegişli instansiyalarga murojaat qilişda davom etmoqda.

Ruslan Saburov
Kun.uz