Armiya ko‘rmagan mudofaa vaziri. Andrey Belousov haqida nimalar ma’lum?

2000 yildan 2006 yilgacha Makroiqtisodiy analiz va qisqa muddatli prognozlash markazi ijrochi direktori bo‘lgan. Bu lavozimda ishlayotgan vaqtida Rossiya bosh vazirining shtatdan tashqari maslahatchisi bo‘lgan. 2006 yildan 2008 yilgacha iqtisodiy rivojlanish vaziri o‘rinbosari bo‘lgan. 2012 yildan esa xuddi shu vazirlik rahbari bo‘lib bir yil ishlaydi. Uning o‘rnini keyinchalik qamalib ketgan Aleksey Ulyukayev egallagandi. Belousov esa Putinning yordamchisi lavozimiga ko‘tarilib, Rossiya Harbiy ishlab chiqarish komissiyasi a’zosiga aylanadi.

2020 yil yanvar oyida Putin Belousovni bosh vazir Mixail Mishustinning o‘rinbosari etib tayinlaydi. O‘sha yil 30 apreldan 19 maygacha Mishustin kovid bilan og‘rib qolganda, Belousov vaqtincha Rossiya bosh vaziri vazifasini bajargan. Yangi mudofaa vaziri hukumatda faqat istiqodiy vazifalar bilan shug‘ullangan. Xususan, sotsial-iqtisodiy rivojlanish, investitsiya siyosati, moliya bozorini tartibga solish kabi masalalar bilan. Shuningdek, monopoliya, davlat statistikasi, transport va sanksiyalarga qarshi turish kabi muhim yo‘nalishlardagi davlat siyosatiga mas’ul bo‘lgan.

Nega aynan u?

Jurnalistlar Kreml rasmiy vakili Dmitriy Peskovdan Shoyguning iste’fosi va Belousovning tayinlanishi haqida izoh so‘rashdi. Peskovning aytishicha, Shoyguning ketishi Mudofaa vazirligidagi harbiy koordinat tizimiga hech qanday ta’sir qilmaydi va bu yo‘nalishda o‘z lavozimini saqlab qolgan shtab boshlig‘i Valeriy Gerasimov javobgar bo‘lib qolaveradi.

Peskovning qo‘shimcha qilishicha, Putin Rossiya Mudofaa vazirligi innovatsiyalar va ilg‘or odamlar uchun ochiq bo‘lishi uchun uni harbiy bo‘lmagan odam boshqarishini istagan. «Mudofaa vazirida harbiy daraja bo‘lishi asosiy omil emas», degan Peskov.

Iqtisodchining Rossiya mudofaa vaziri lavozimiga qo‘yilishi Rossiya harbiy budjeti rekord darajada ko‘p bo‘lgani (118,5 milliard dollar) bilan bog‘liq bo‘lishi ham mumkin. Chunki Sergey Shoygu uning qurilish bo‘yicha o‘rinbosari Timur Ivanov 1 milliard rubl atrofida pora olishda ayblanib qamoqqa olingani ortidan ishdan ketkazilganini unutmaslik kerak. Peskov ham Rossiya harbiy budjeti 80-yillardagi yalpi ichki mahsulotning 7,4 foizi miqdoridagi maksimumga yaqinlashib borayotgani haqida bejiz gapirmagan.

Shoygu ketishi haqida aynan Ivanov qamoqqa olinganidan keyin tobora ko‘proq gapira boshlashgandi. O‘shandayoq ba’zi ekspertlar bu ish Shoyguni ham ketkazish bilan tugashini aytgandi. Ammo Putinning uzoq yillik do‘sti Shoyguning siyosiy rutbasi yaxshigina pasaytirilgan bo‘lsa-da, Kreml uni Ivanov kabi yomonotliq qilishni istamagan ko‘rinadi. Peskov Shoyguning iste’fosini izohlar ekan, u haqda ijobiy ohangda gapirdi va Shoygu «o‘zi yaxshi biladigan sohada qolishi»ni ta’kidladi.

Qizig‘i, Shoygu iste’fosidan bir necha kun oldin ham yaxshi kayfiyatda Putin bilan ko‘rishgandi. Rossiya prezidenti inauguratsiya marosimidan keyin Ukrainadagi urushda qatnashayotgan komandirlar bilan yuzma-yuz uchrashuv o‘tkazdi. Bu uchrashuvda Shoygu ham ishtirok etdi.

Sergey Kujugetovich ketishi haqida 2 may kuni ham navbatdagi mish-mishlar ko‘paygandi. Chunki o‘sha kuni Putin Tula oblasti gubernatori Aleksey Dyumin bilan uchrashdi. O‘z vaqtida Rossiya mudofaa vaziri o‘rinbosari va prezident qo‘riqlash xizmati rahbari bo‘lgan Dyumin Putinning yaqin odamlaridan deb qaraladi. 2 maydagi uchrashuvdan keyin ko‘pchilik Dyumin Shoyguning o‘rniga qo‘yilishi mumkinligi haqida gapira boshladi, ammo bunday bo‘lib chiqmadi.

USAID granti

Mustaqil jurnalistlar Rossiya mudofaa vaziri bo‘layotgan Belousov haqida faktlar to‘play boshlashdi. Yuqorida Belousov 2006 yil hukumatga ishga o‘tguniga qadar Makroiqtisodiy analiz va qisqa muddatli prognozlash markazida ishlagani haqida aytildi. Current Time nashriga ko‘ra, bu markazni Belousov ishlagan vaqtlarda moliyalashtirgan manbalardan biri AQSh xalqaro rivojlanish agentligi USAID bo‘lgan. Belousovning o‘zi esa Amerika agentligi granti asosida Rossiya iqtisodi rivojlanishiga tahdidlar haqida tadqiqot qilgan. Shuningdek, USAID Rossiyada o‘tkazgan tadbirlarda ishtirok etgan.

Andrey Belousov 13 may kuni Rossiya Federatsiya kengashida chiqish qildi. 14 may kuni kengash prezident tavsiyasiga ko‘ra uning nomzodini mudofaa vaziri lavozimiga tasdiqlashi, undan keyin Putinning imzosi bilan Belousov rasman yangi lavozimiga kirishishi kutilmoqda.