So‘x tumanining Devayron qishlog‘ida yashovchi Asalbek Mirtazobekov tog‘ etagida 450 quti asalaridan 14 tonnagacha asal yetishtiradi. Asalarichining bobosi Xo‘jabek Xudaychi ham 1863 yil Buyuk Britaniyadan asalari olib keltirib ko‘paytirgan ekan. “Ismim bejiz Asalbek emas. Bobom, ota-onam ham asalarichilik bilan shug‘ullangan. Qutilardan asal yig‘ishtirayotgan onamni to‘lg‘oq tutib, bol yonida men tug‘ilgan ekanman”, – deydi u.
14 tonnagacha asal olaman...
Men tug‘ilgan kun oilamiz shu qadar ko‘p asal olishganki, hatto xamir tog‘oralarga ham asalga to‘lgan ekan. Shu kuni onam asal yuqli qo‘llarini yuvishga ulgurmasdan tug‘ilgan ekanman. Otam shu sababli ismimni Asalboy qo‘ygan.
Butun boshli urug‘imiz asalarichilik bilan shug‘ullangan. 1863 yil bobomiz Xo‘jabek Xudaychi Buyuk Britaniyadan asalari olib keltirib, shu ishni yo‘lga qo‘ygan ekan. Oilamiz XIX asrdan beri asalarichilik bilan shug‘ullanib kelmoqda.
Bobom Hamidbek, otam Mirtazobek va bobomning otasi Xo‘jabeklar ham asalarichilik bilan shug‘ullangan va bu kasb avloddan avlodga o‘tib kelmoqda.
Hozirda 450 ta asalari qutilari bor, ularda 900 oila yashaydi, 8-14 tonnagacha asal olaman. Shulardan 6-8 tonnasini So‘x tog‘laridan, qolgan qismini paxtazor va daryo bo‘yidagi o‘simliklardan yig‘ilgan asal tashkil etadi.
Toza asal qanday bo‘ladi?
Tog‘ asali ancha foydali, ammo allergiya bilan bog‘liq kasalliklarni rivojlantirishi mumkin, paxtadan olinadigan asal esa allergik kasalliklarga davo hisoblanadi.
Asalarichilikning o‘ziga yarasha qiyinchiliklari bor, albatta. 1965 yilgacha asalarilarga birorta dori bermaganmiz. O‘sha yili bir quti arilarga kana yuqib qolib, dori bilan tuzatganmiz. Bu kasb ota kasbim bo‘lgani uchun ham ko‘p sir-asrorlarini otam va onamdan o‘rgandim.
