Livan qişloğiga hujum, Tramp ğalabasidan xursand Isroil vazirlari va Germaniyada parçalangan koalitsiya - kun dayjesti

Yer ustidan qilingan hujum natijasida Isroil armiyasi Livan janubidagi 37 aholi punktini va u yerdagi 40 mingdan ortiq uylarni töliq yakson qildi, deb xabar beradi mahalliy media.

Livanga hujum boşlanganidan buyon qurbon bölganlar soni 3 mingdan, yaradorlar soni esa 12 mingdan oşgan.

Tramp uruşni töxtatoladimi?

AQŞning 47-prezidentiga aylangan, bir söz bilan ifodalab bölmaydigan, radikal, mojarolarga boy Donald Tramp uruşlarni töxtata oladimi yoki sayyoramizga battar öt qöyib yuboradimi?

Garçi Tramp saylovoldi kampaniyasida Ukrainadagi uruşni bir kunda töxtata olişi va Yaqin Şarqdagi töqnaşuvlarni bas qilişini gapirgan bölsa-da, bu bayonotlar eng avvalo bu tinçlikdan manfaatdor tomonlar uçun mutlaqo teskari ahamiyatga ega bölişi mumkin.

Tramp oçiqçasiga isroilparast pozitsiyani egallagan. Uning avvalgi prezidentligi davrida AQŞ okkupatsiya qilingan Quddus şahrini Isroilning bölinmas poytaxti deb tan olgan. Uning kuyovi Jared Kuşner me’mori bölgan Avraam kelişuvlari esa bugun Falastinda yuz berayotgan harbiy jinoyatlar va genotsid uçun Isroilning mutlaqo jazosizligini boşlab bergan edi.

AQŞda saylov bölayotgan çoğda ham Isroil Ğazoda falastinliklarni qiriş bilan maşğul böldi. Isroil armiyasi Ğazodagi Jabaliya şahri, At-Tuffah, Az-Zarka tumanlariga zarba berdi va 11 kişini öldirdi.

7 oktyabrdan buyon öldirilgan falastinliklar soni 43 mingga yetdi. Eksklav esa tobora yaşaş uçun yaroqsiz holatga keltirilmoqda.

«Trampning ğalabasi — Isroilning ğalabasi»mi?

Isroilning ultraöng millatçi milliy xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir Trampning ğalabasi Isroil uçun falastinliklar bilan uruşda «töliq ğalaba»ni ta’minlaşini ta’kidlagan.

«Suverenitet fursati yetdi. Töliq ğalaba qozoniş vaqti keldi», — degan ultraöng vazir Falastin davlati joylaşgan Ördun daryosining ğarbiy sohilini töliq anneksiya qilişni nazarda tutib.

Milliy xavfsizlik vaziri şuningdek hibsga olingan falastinliklar uçun ölim jazosini joriy qilişga çaqirdi. Ben Gvir AQŞning eski-yangi prezidenti bu taşabbusni töliq qöllab-quvvatlaşidan umidvor ekanini bildirdi.

«Ölim jazosi va boşqa har qanday qonunlarni qabul qilişning vaqti keldi va AQŞ prezidenti bunda bizni qöllaşiga şubha qilmayman», — degan u Knessetda çiqiş qilib.

Trampning ğalabasini Isroil hukumatining yangi bir ultraöng millatçi vakili — Isroil moliya vaziri Betsalel Smotriç ham olqişlagan. Siyosatçi saylov natijalarini X ijtimoiy tarmoğida qisqaça şarhlagan: «Xudo Isroilning işlarini öngla. Xudo, Amerikani qölla» deb.

Zelenskiydan Trampga xuşomad

Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy Donald Trampni prezidentlik saylovidagi «yorqin» ğalabasi bilan tabrikladi va Tramning mojarolarni hal qilişga yondaşuvini qöllaşini ma’lum qildi.

«Men prezident Trampning dunyo işlarida «kuç orqali tinçlik» yondaşuviga sodiq ekanini qadrlayman. Bu Ukrainada amalda adolatli tinçlik örnatilişini yaqinlaştirişi mumkin bölgan prinsipning aynan özginasi. Işonamanki, birgalikda biz buni röyobga çiqaramiz», — degan Zelenskiy.

«Ukraina Yevropadagi eng kuçli harbiylaşgan davlat sifatida Yevropada va Transatlantika hamjamiyatida ittifoqçilarimiz bilan birgalikda uzoq muddatli tinçlik va havfsizlikni ta’minlaşga intiladi», — degan Ukraina yetakçisi.

Bu orada saylangani aniq bölgan Donald Tramp öz tarafdorlariga jahondagi uruşlarni tugatişga va’da bergan: «Raqiblarimiz meni uruşlarni boşlaydi, deyişdi. Men uruş boşlamoqçi emasman, uruşlarni tugataman», degan Tramp.

Rossiya prezidenti matbuot kotibi Dmitriy Peskov Vladimir Putin Trampni tabriklaşni rejalaştirmayotganini ma’lum qildi.

«Men prezidentning Trampni saylovdagi ğalabasi bilan tabriklaş rejasi bor-yöqligidan bexabarman. Keling, unutmaylik, gap bizning davlatimizga qarşi uruşga bevosita va bilvosita jalb qilingan nodöstona davlat haqida bormoqda»‎, — degan Peskov.

Turkiy davlatlarning yangi bayroği

Qirğiziston poytaxtida bölib ötgan Turkiy davlatlar taşkilotining 11-sammitida taşkilotning yangi bayroği qabul qilindi.

Bu orada Qirğiziston bayroğidagi quyoş tasviri almaştirildi. Aynan öşa quyoş tasviri taşkilotning bayroğidan ham örin olgan edi. Yangi bayroq turk özligi va birligining asosiy ramzlarini jam qilgan. Qozoğiston bayroğining moviy rangidan andoza olingan oldingi bayroqdan farqli ölaroq yangi bayroqda barça simvollar ulkan sakkizburçak yulduz içiga joylaştirildi. Quyoş nurlari ham Qirğizistonning yangi bayroğidan andoza olindi.

Sammitga oid boşqa yangiliklar. Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdöğan Turkiy davlat yetakçilariga esdalik tangasini sovğa qildi.

Tanga liderlar Sadir Japarov, Qosim-Jömart Töqayev, Ilhom Aliyev, Sardor Berdimuhammedov, Şavkat Mirziyoyev, Viktor Orban, Ersin Tatarga şuningdek, taşkilot boş kotibi Qubançbek Ömuraliyev, hamda taşkilotning oqsoqollar kengaşi raisi Binali Yildirimga berildi.

Tanganing bir tarafida taşkilotga a’zo va kuzatuvçi davlatlarning bayroqlari tasviri va turkiy faylasuf Ismoil Ğaspiralining «Birlik tilda, fikrda va işda» degan sözlari tuşirilgan. Orqa tomonida taşkilotning bayroği va unga asos solingan sana — 2009 yilning 3 sentabri tasvirlangan.

Sammitda Turkiy davlatlar taşkilotining Markaziy banklari kengaşi tuzilgani ham e’lon qilindi. Kengaşning tuzilişi taşkilotga a’zo davlatlarning markaziy banklari orasida samarali hamkorlik qilişga yönaltirilgan.

Germaniyada koalitsiya parçalandi

Germaniya kansleri Olaf Şols moliya vaziri, Erkin demokratik partiya yetakçisi Kristian Lindnerni işdan böşatişini e’lon qildi. Bu hukmron koalitsiya parçalanganini bildiradi. Endi Şols 15 yanvar kuni martda muddatidan avval saylov ötkaziş uçun Bundestagda öz hukumatiga işonç masalasini ovozga qöyadi.

Germaniyada Germaniya Sotsial-demokratik partiyasi, Erkin demokratik partiya va «Ittifoq-90/«yaşillar» partiyasidan taşkil topgan hukmron «svetofor koalitsiya» parçalandi.

Koalitsiya böyiça hamkorlar uzoq vaqtdan beri iqtisodiy, moliyaviy va ijtimoiy siyosat masalalarida ziddiyatlarga borişgan, şu sabab ular 2025 yilgi budjet böyiça kelişa olmadilar.

Kristian Lindnerning Germaniyaning iqtisodiy, moliyaviy va ijtimoiy siyosatini tubdan özgartiriş talabi bilan kansler Şolsga yöllagan maktubi oşkor bölgaç, ular örtasidagi mojaro yangi kuç bilan avj oldi. Bu xabar SDP va «yaşillar» tomonidan keskin tanqidga uçradi. Ular erkin demokratlarni muammolarga yeçim topiş uçun birgalikda işlaşni istamaslik va koalitsiyani buziş uçun sabab topişga harakat qilişda aybladilar.