Trampning ğalabasi: u amerikaliklarni qanday işontira oldi?

Amerikaliklarni Baydenning prezidentligi davrida rekord darajaga yetgan noqonuniy migratsiya muammosi ham qattiq taşvişga soladi. Lekin saylovçilar Tramp va uning tarafdorlaridan farqli ölaroq bu masalada irqçilik qaraşlarini bildirmagan va migrantlar uy jonivorlarini yeyişi haqida safsata töqimagandi. Odamlar şunçaki çegaralar samaraliroq qöriqlanişini söraşgan.

«Amerika birinçi örinda»

Köpçilik saylovçilarga, katta ehtimol bilan, Tramp kampaniyasining yana bir şiori ham yoqib tuşgan: «Amerika birinçi örinda». Men butun mamlakat böylab turli odamlardan — söllardan ham, öng qaraşlardagi odamlardan ham — AQŞ ehtiyojlari uçun sarflanişi töğriroq bölgan milliardlab dollarlar Ukrainaga berilayotgani uçun köplab şikoyatlarni eşitdim.

Şu tufayli ular şunçaki sönggi tört yil mobaynida Jo Baydenning vitse-prezidenti bölgan Harrisga ovoz bera olişmasdi. Saylovçilar Harris ham şu siyosatni davom ettiradi deb hisoblaşdi, ularga esa özgarişlar kerak edi.

Katta ehtimol bilan, tört yil oldin hokimiyatda bölgan şaxs özgarişlar bilan eng köp assotsiatsiya qilingani (boğlagan) bu saylovlardagi paradokslardan biri böldi. Ammo Trampning oldingi prezidentlik muddati bilan soliştirilsa, bir qança muhim farqlar közga taşlanadi.

Tramp 2016 yilda hokimiyatga kelganida, u siyosat dunyosida yangi edi. Şuning uçun u ma’lum vaqt davomida atrofiga tajribali siyosiy maslahatçilar va xodimlarni töpladi, ular unga yordam beriş bilan birgalikda uning harakatlarini çeklaşdi ham. Endi u, aftidan, belgilangan qoidalar böyiça öynaşni istamaydi.

Uning dastlabki maslahatçilari va xodimlaridan köpçiligi keyinroq Trampga qarşi şov-şuvli ayblar bilan çiqib, uni «yolğonçi», «faşist» va «lavozimga layoqatsiz» deb ataşdi. Ular agar atrofida faqat sodiqlar qoladigan bölsa — aynan şunday bölişi kutilmoqda — uni ekstremal ğoyalari yöliga tösqinlik qiladigan odam topilmasligidan ogohlantirişgandi.

Oq uyni tark etgaç Trampga qarşi Kapitoliyni şturm qilişdagi roli, milliy xavfsizlik sohasidagi hujjatlar bilan işlaş qoidalarini buzgani hamda pornoyulduzga tilini tiyib yurişi uçun tölov qilgani böyiça qator ayblovlar ilgari surilgandi.

Ammo Oliy sud u prezidentlik lavozimida ötirgan çoğda sodir etgan harakatlari uçun qisman immunitetga egaligi haqida qaror çiqardi. Prokurorlar bu safargi prezidentlik muddati davomida Trampga yangi ayblovlar qöyişi juda qiyin böladi.

Va prezident sifatida u Adliya vazirligiga 6 yanvar kungi tartibsizliklar bilan boğliq federal ayblovlarni bekor qilişni buyurişi mumkin — kelgusida qamoq jazosidan taşvişlanmaslik uçun. Şu bilan birga, Tramp Kapitoliy şturmida iştirok etgani uçun ayblangan yuzlab kişilarni afv etişni va’da qilgandi.

AQŞning ikki versiyasi

Alaloqibat, saylovçilar Amerikaning ikki versiyasidan birini tanlaşiga töğri keldi.

Donald Tramp ularga hozirda AQŞ — omadsiz davlat ekanini va faqat ugina Amerikaga buyuklikni qaytarişi mumkinligini aytdi.

Kamala Harris esa Trampning saylanişi — Amerika demokratiyasi mavjudligiga tahdid tuğdirişidan ogohlantirdi. Hozirça bu qançalik töğri bölib çiqişi noma’lum. Ammo kampaniya davomida Tramp bu kabi xavotirlarni aritiş uçun uringani ham yöq.

U Vladimir Putin va Kim Çen In kabi avtoritar rahbarlar haqida maqtovli gaplar aytadi. «Bu sizga yoqadimi, yöqmi, ular öz işini a’lo darajada uddalamoqda», degan u.

Şuningdek, uning sözlari OAVdagi muxolifalarini ovozini öçirişga majbur qilişga urinişga işora qiladi. Saylovdan bir neça kun oldinroq Tramp OAV xodimlari öldirilişga qarşi bölmasligini körsatadigan bayonotlar berdi.

Va u fitna nazariyalari va ovoz berişdagi qonunbuzarliklar haqidagi asossiz da’volarini tarqatişdan töxtamadi — holbuki aynan ovoz beriş evaziga u hokimiyatga qaytdi.

Endi saylovçilar uning saylovoldi taşviqotidagi sözlarning qançasi şunçaki «Tramp tomonidan Tramp uslubida aytilgan» quruq gaplar ekanini bilib olişi qoldi.

Va şuni yodda tutiş lozim: uning ikkinçi prezidentligi realliklari bilan töqnaşadiganlar faqatgina amerikaliklar emas.

Butun dunyo ham «Amerika birinçi örinda» şiori nimani anglatişini bilib oladi: u AQŞga kiruvçi import mahsulotlar uçun joriy etmoqçi bölayotgan 20 foizlik tariflarning global oqibatlaridan tortib Ukraina va Yaqin Şarqdagi uruşlarga qadar - u qaysi tomon ğalaba qozonişidan qat’i nazar bu mojarolarga barham berişni va’da qilgandi.

Donald Tramp özining birinçi muddatida barça rejalarini amalga oşira olmagandi. Endi, ikkinçi prezidentlik mandatini qölga kiritib, tiyib turuvçi omillardan xalos bölgan şaroitda u Amerika va butun dunyoga aslida nimalarga qodirligini namoyiş etişi mumkin.