2025 yil boshiga kelib, O‘zbekistonda aholining 80 foiz qismi markazlashgan ichimlik suvi bilan ta’minlangan. Taqqoslash uchun, 2017 yil 1 yanvar holatiga bu ko‘rsatkich 64 foiz edi.
Hududlar kesimida eng yuqori qamrov darajasi Toshkent shahri (98,2%), Andijon (91,9%) va Xorazm (91,6%) viloyatlarida kuzatilgan. Eng past ko‘rsatkichlar esa Qashqadaryo (61%) va Surxondaryo (65,3%) viloyatlarida. Bu esa janubiy hududlarda ichimlik suvi ta’minoti hali ham hal etilmagan muhim muammo ekanini ko‘rsatadi. (Bu raqamlar manbasi – “O‘zsuvta’minot” AJ)
Yana bir muhim jihat: rasmiy va haqiqiy qamrov o‘rtasidagi farq. Masalan, rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, Yangiyo‘l tumanida aholining 16 foiz qismi markaziy ichimlik suvi ta’minotiga ega emas. Biroq, 2023 yilda o‘tkazilgan "Mapaton" tadbiri xonadonlar kesimida bu ko‘rsatkich 24 foiz ekanini aniqlagan.
Bu esa qamrovni aholi soniga nisbatan hisoblash noaniq natijalar berishi va real ehtiyojlar noto‘g‘ri baholanishi mumkinligini anglatadi. Haqqoniy manzarani aks ettirish uchun qamrov xonadonlar kesimida hisoblanishi lozim.
Shu bilan birga, aholi mavjud tarmoqlarda suv sifatini past deb baholagani sababli ularga ulanishdan bosh tortayotgani ham katta muammo. Bu esa infratuzilma rivojlanishiga sarflanayotgan mablag‘larning samaradorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda.
Kanalizatsiya bilan qamrov holati ichimlik suviga qaraganda ancha yomon. Bugungi kunda aholining atigi 20,5 foiz (7,6 mln kishi) kanalizatsiya xizmatlaridan foydalanmoqda. 2017 yilda bu ko‘rsatkich 15 foiz edi.
Eng yuqori qamrov darajalari: Toshkent shahri – 93,6%, Navoiy – 25,8%, Toshkent – 22,5% va Samarqand – 22,1% viloyatlarida kuzatilgan. Eng past qamrov darajalari: Qoraqalpog‘iston – 5,4% Surxondaryo – 6,3%, Andijon, Namangan, Qashqadaryo – 8,4% viloyatlariga to‘g‘ri keladi.
Bundan tashqari, mavjud kanalizatsiya tarmoqlari ham juda eskirgan. Masalan: Xorazmda – 65,6%, Qashqadaryoda – 46,7%, Qoraqalpog‘istonda – 45,2% tarmoqlar kapital ta’mirga muhtoj. (Raqamlar manbasi – “O‘zsuvta’minot” AJ)
Ichimlik suvi va kanalizatsiyaga investitsiyalar: keng ko‘lamli rivojlanish yoki qarz yukining ortishi?
Ichimlik suvi va kanalizatsiya sohasini rivojlantirish maqsadida “O‘zsuvta’minot” AJ davlat kafolati ostida xalqaro moliya institutlari (XMI) va xorijiy hukumat tashkilotlaridan
