Dronlar Everest yonbag‘irlarini chiqindilardan tozalashni boshladi

Nepalning Sagarmatha atrof-muhit qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, Everest tog‘ yonbag‘irlarini chiqindilardan tozalash uchun dronlar faol qo‘llanmoqda. Airlift Technology kompaniyasining dronlari allaqachon tog‘ yonbag‘irlaridan 280 kg dan ortiq chiqindilarni olib chiqib ketgan, deb xabar berdi Bloomberg.

Ilgari tog‘ tizmasini tozalash vazifasi an’anaviy ravishda gid va yuk tashish vazifasini bajaradigan mahalliy sherpa xalqi vakillariga yuklangan edi. Ular qor yoki muz bilan qoplangan xavfli marshrutlar bo‘ylab o‘nlab kilogramm chiqindini qo‘lda olib tushgan, bu ko‘pincha hayot uchun xavf tug‘dirgan. Biroq joriy mavsumda mahalliy hokimiyat Xitoyning DJI dronlarini xarid qilish orqali muammoga yondashuvni tubdan o‘zgartirdi. Ularning har biri ilgari bir necha kishi tomonidan ko‘tarilgan yukni olib uchishga qodir.

Airlift xizmati provayderi tog‘larda tozalovchi dronlardan foydalanishni kengaytirishni rejalashtirmoqda. Mahalliy sayyohlik kompaniyalari chiqindilarni yo‘q qilish uskunalarini yetkazib berish va ishlatish uchun pul to‘lashga tayyor. Loyiha menejeri Milan Pandeyning aytishicha, kompaniya Nepal hukumati bilan faol hamkorlik qilmoqda va Himolay oralig‘idagi turli balandliklarda yangi dron modellarini sinovdan o‘tkazmoqda. Yevropa va Amerika dron ishlab chiqaruvchilari vakillari allaqachon Everest uchun o‘z ishlanmalarini taklif qilib, hamkorlikka qiziqish bildirgan.

Everest tog‘idagi chiqindilar tog‘ turizmining eng dolzarb ekologik muammolaridan biridir. Cho‘qqi har yili yuzlab alpinistlarni o‘ziga jalb qiladi va ularning har biri oziq-ovqat, kislorod baklari va boshqa jihozlarni olib keladi, ularning ba’zilari tog‘ yon bag‘irlariga tashlanadi. Yana bir muammo alpinistlarning jasadi qoldiqlari bo‘lib, evakuatsiya qilish qiyinligi tufayli tashlab ketiladi. Bu 8 ming km balandlikda nafaqt yuk ko‘tarish, balki harakatlanish juda og‘ir ekani bilan bog‘liq.

Taxminlarga ko‘ra, Everestda 50 tonnadan ortiq chiqindi to‘planib qolgan. Ularning miqdori yiliga 3 tonnaga ko‘payib bormoqda.