Oşadigan pensiya yoşi, qirğin keltirgan avariya va “dov”da bolalar haqi - hafta dayjesti
|03:25 / 14.09.202515 244
Maktablarda 12 yillik ta’limga ötiladigan böldi, Sariosiyoning “vijdonli” ayol “zamhokimi” tumandoşlarini paxta terimiga majburlaşi ortidan 20 mln jarimaga tortildi, yaqin istiqbolda erkaklar pensiya yoşi 63 ga, ayollarniki esa 58 ga kötariladigan körinadi. Samarqanddagi davlat boğçalari ta’minoti xavf ostida qolgani aytilmoqda.
Ortda qolayotgan haftaning Özbekiston hayotiga oid ayrim yangiliklari – Kun.uz dayjestida.
Pensiya jamğarmasi ijroçi direktori Murodbek Otajonovga köra, erkaklar uçun pensiya yoşi hozirgi 60 yoşdan 63 yoşga, ayollar uçun esa 55 yoşdan 58 yoşga oşirilişi rejalaştirilyapti. Bu jarayon bosqiçma-bosqiç amalga oşirilib, har yili 6 oydan qöşib borilişi mumkin. Pensiya jamğarmasi direktori mamlakatda örtaça umr köriş davomiyligi ortib borayotganini qayd etdi. Soğliqni saqlaş vazirligi ma’lumotlariga köra, bugungi kunda bu körsatkiç 75 yilni taşkil etyapti.
Otajonovning qöşimça qilişiça, pensiya yoşini oşiriş böyiça yakuniy qaror hali qabul qilingani yöq. Pensiya jamğarmasi aholining pensiya tizimini isloh qilişga oid takliflarini yiğiş uçun maxsus platforma işga tuşirişni rejalaştiryapti. Takliflar bir oy davomida qabul qilinadi. Söng ularni örganib çiqib, qayta muhokamadan ötkaziş, zarur özgartirişlar kiritiş va pensiya islohoti loyihasini jamoatçilikka rasman taqdim etiş közda tutilgan.
Maktablarda 12 yillik ta’lim: bu qanday böladi?
Özbekistonda 12 yillik umumiy ta’lim joriy etiladi. Aytişlariça, 12 yillik ta’lim quyidagi bosqiçlardan iborat böladi:
- 1 yil maktabga tayyorlov;
- 4 yil boşlanğiç ta’lim;
- 5 yil bazaviy umumiy örta ta’lim (5-9-sinflar);
- 2 yil umumiy örta ta’lim (maktablar, akademik litseylar, harbiy maktablar yoki texnikumlarda).
Bu yangilik davlat rahbari huzurida ta’lim sohasi böyiça ötkazilgan selektor yiğilişi oldidan e’lon qilindi.
Uşbu selektorda yana qator yangiliklar ham aytildi. Jumladan, endi maktablarda maslahatçi lavozimi joriy etiladi.
maslahatçilar öquvçilarning qobiliyati va qiziqişiga qarab, til, kasb, muhandislik, ijod, san’at va sport tögaraklarini taşkil qiladi. Uning maoşi maktab direktori örinbosari lavozim maoşiga tenglaştiriladi, menejerlik sertifikatiga ega bölgan maktab maslahatçilariga har oy 30 foiz miqdorida qöşimça ustamalar tölanadi.
Boğça tarbiyaçilari işlab turib ham bakalavr darajasini olişi mumkin böladi. Buning uçun örta pedagogika oliygohlarida maxsus ma’lumotga ega tarbiyaçilarga möljallangan bakalavriatning alohida şakli joriy etiladi: tarbiyaçi “1+5” şaklida haftada 1 kun öqib, 5 kun işlaydi.
Davlat rahbarining sözlariga köra, xususiy boğça bilan davlat boğçasi uçun ta’lim-tarbiya sifati böyiça yagona yondaşuv yöq. Şu munosabat bilan kelgusi yilda har bir viloyatda boğça tarbiyaçilari pedagogik mahoratini oşirişga metodik kömaklaşuvçi tayanç “Yangi avlod” boğçalari barpo qilinadi.
Kasbiy ta’lim agentligi oçiladi. Prezident hokimlarga kelasi yil 9-sinf bitiruvçilarining kamida 50 foizini texnikumlarga qamrab oliş topşiriğini berdi. Kasbga örgatişda Xitoy tajribasini joriy etiş uçun har bir viloyatda 2 tadan “Özbekiston–Xitoy ustaxonasi” oçiladi. Til örgatiş uçun yuzdan ortiq xitoyliklar taklif etiladi.
Bu işlarni olib boriş uçun Kasbiy ta’lim agentligi taşkil qilinadigan böldi.
Darvoqe, selektorda oliy ta’lim vazirining barça örinbosarlari birvarakayiga işdan olingani böldi. Manbalarimiz bu “tozalaş”ning sababi yaqinda ayrim oliy ta’lim muassasalarining litsenziyalari bilan boğliq muammo ortidan bölganini aytmoqda.
FIFA prezidenti Özbekistonda böldi
Yakunlangan haftada FIFA prezidenti Janni Infantino Özbekistonga keldi. U taşrifi çoğida prezident Şavkat Mirziyoyev bilan uçraşib, unga davlat rahbarining ism-şarifi yozuvi tuşirilgan maxsus töp sovğa qildi. Öz navbatida FIFA rahbari “Döstlik” ordeni bilan mukofotlandi.
Öşa kuni Toşkentda ötgan CAFA Nations Cup – 2025 turniri finalida Özbekiston va Eron töqnaş keldi. Özbekiston milliy jamoasi qariyb butun öyin davomida raqibdan bir futbolçi köp bölib öynadi, ammo ğalaba golini sönggi daqiqada urdi va şu bilan turnir ğolibiga aylandi.
Öyindan keyin prezident Şavkat Mirziyoyev va FIFA rahbari Janni Infantino sovrindor futbolçilarga medallarni va kubokni topşirdi.
“Paxta – 2025”: majburiy mehnatga “start”!
Paxta terimida majburiy mehnat barham topgani haqida yuksak minbarlarda baralla aytilayotgan bir paytda Surxondaryoda tuman hokimi örinbosari odamlarni xuddi eski davrlardagi kabi terimiga majburlaş bilan ovora.
“Ayolmisan-yöqmi, noinsof?” Vijdonsiz! Kelsang kel, mana bu yoqqa tez-tez, işlaging kelmasa, yöqol, ket!” deydi Sariosiyo tuman hokimining xotin-qizlar böyiça örinbosari Dilfuza Toşmatova mahalla faollarining Telegram guruhiga yuborgan videoli xabarida.
Amaldor xonim taşqarida 21-asr ekanini unutgan körinadi çoği – bosim va dağdağalari aks etgan video internetda tarqalib ketgaç, tegişli idoralar uning tanobini tortib qöydi.
Dilfuza Toşmatova Bandlik va mehnat böyiça davlat huquq inspektorining qarori bilan Ma’muriy javobgarlik töğrisidagi kodeksning 51-moddasi tartibida 20 mln 600 ming sömlik jarimaga tortildi.
Kun.uz öz manbalari orqali kuzatib turgan onlayn platformadan körinişiça amaldor hozirça jarimani tölamagan.
Böstonning poraxör “zamhokimlari”
Antikorrupsiya agentligi reytinglarida eng köp korrupsiyalaşgan hudud sifatida yuqori örinlarda yuradigan Andijon viloyati hali-beri bu “reytinglardagi örnini” bergisi kelmayotgan körinadi
Ötgan haftada viloyatning Böston tumani hokimining biryöla ikki örinbosari pora bilan uşlangani ma’lum böldi. Hokimning investitsiya va qişloq xöjaligiga mas’ul örinbosarlari özaro til biriktirib, 65 mln söm pora olganlikda ayblanib, qamoqqa olindi. Ular fermer xöjaligining 500 ming dollarlik eksport rejasini fiktiv operatsiyalar bilan yopib bermoqçi bölişgan.
Ötgan yili ham Böston hokimining qişloq xöjaligi böyiça örinbosari lavozimida işlagan şaxs 10 ming dollar bilan qölga tuşgandi.
Angren fojiasi va hisobsiz qurbonlar
7 sentabr kuni Angren şahrida qirğinga teng yöl-transport hodisasi sodir böldi. A-373 «Toşkent–Öş» xalqaro avtomobil yölining 93-kilometrida sement taşuvçi Shacman rusumli yuk avtomobili haydovçisi boşqaruvni yöqotişi oqibatida harakat yönalişidagi temiryöl kesişmasida töxtab turgan ikki yuk avtomobili va beşta yengil avtomaşina bilan töqnaşgan. Yöl-transport hodisasi natijasida yonğin yuzaga kelgan.
Vafot etganlar va jabrlanganlar haqida aniq axborot berilgani yöq: Içki işlar vazirligi hodisa oqibatida 7 nafar fuqaro voqea joyida vafot etganini ma’lum qildi. Ammo Farğona viloyati hokimining Vazirlar Mahkamasi farmoyişi ijrosini ta’minlaşga oid farmoyişida Angrendagi hodisada 11 kişi vafot etgani haqida qayd mavjud. Ammo bu haqida na Içki işlar vazirligi, na Prokuratura rasmiy ma’lumot bergani yöq. Hokimning farmoyişi ham köp ötmay e-qaror bazasidan öçirib yuborilgan.
Kun.uz manbalari esa aslida vafot etganlar soni 13 kişiga yetganini aytdi. Içki işlar vazirligi rasmiylari bu raqamni tasdiqlamadi.
Hozirda vaziyatni töliq örganiş, jabrlanganlar va ularning oila a’zolariga yordam körsatiş hamda oğir oqibatlarga olib kelgan şart-şaroitlarga huquqiy baho beriş maqsadida boş vazir örinbosari Oçilboy Ramatov boşçiligida Hukumat komissiyasi tuzildi.
Çilonzorda minorali kran quladi
Çilonzor tumanidagi turar joy majmuasi quriliş maydonida minorali kran qulab tuşdi. Holat 8 sentabr kuni sodir bölgan. Hodisa oqibatida 1 kişi halok bölgan. Şuningdek, tan jarohati olganlar ham bor.
Ma’lum bölişiça, kran qulagan hududda “Omega-agro stroy” MÇJ tomonidan quriliş işlari olib borilayotgan bölgan. Ammo kran yordamçi pudratçi sifatida işlagan boşqa firmaga tegişli bölgan.
Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qömitasiga köra, montaj işlari olib borilayotganda kranning tayanç oyoqlarini asosga örnatib uşlab turuvçi qismi mustahkam qotirilmagan. Şu sababli kranning keyingi qismini qöyiş uçun harakatlaniş davrida kran bir tomonga oğib ketgan va uning asosga qotirilmagan 2 ta oyoği kötarilib ketişi oqibatida yerga qulagan.
Holat yuzasidan Jinoyat kodeksi 257-moddasi tegişli bandlari bilan jinoyat işi qözğatilgan.
Tirsakobod mahallasida yaşovçilarning aytişiça uşbu quriliş obektida oldin ham baxtsiz hodisalar yuz bergan.
Samarqand boğçalariga muzlatilgan va hidlangan göşt yetkazilgani aytilmoqda
Bolalar haqidan qörqmaydigan ayrim uçarlar endi ularning soğligini ham tahlikaga qöya boşladi. Samarqand viloyatidagi boğçalarda yangi autsorsing kompaniyasi iş boşlaşi bilanoq şikoyatlar köpaydi. Birinçi kundanoq köplab muassasalarga muzlatilgan göşt va keragidan ança kam sut yetkazilgan. Ayrim boğçalar göşt va boşqa sifatsiz mahsulotlarni qaytarişga majbur bölgan. Mutaxassis muzlatilgan göşt yetkaziş me’yorlariga töğri kelmasligini aytmoqda.
Bunga nirozilik bildirgan mudiralarga ta’minotçi tomonidan “kerak bölsa boşqa narsani ham yedirasiz”, degan tahdidli javob qaytarilgan.
SES mutaxassislari bolalarga muzlatilgan göşt beriş mumkin emasligini aytmoqda.
Butun boşli viloyatda bolalar hayoti bilan öynaşilayotgan bir paytda na boğça vazirligi, na prokuratura va na viloyat hokimligi lom-mim degani yöq – göyoki hamma tomoşabin. Vaziyat qay darajada qörqinçli ekanini Kun.uz e’lon qilgan suriştiruvni töliq körib tuşunib olsangiz böladi.
Muallif – Dilşod Abduqodirov Boşlovçi – Bobur Akmalov Montaj ustasi – Şohruz Abdurayimov Surdotarjimon – E’zoza Ahmedova