Eski kiyimlar
Jamiyatimizda eski kiyimni tashlab yuborishga “isrof” deb qaraladigan tushuncha shakllangan. Bu tejamkorlik va oila mablag‘ini maqsadli iqtisod qilish bilan ifodalansa-da, salomatlik nutqai nazaridan salbiy oqibatlarga ega. Xususan, bir necha yil davomida kiyilgan kiyimning matosida ko‘zga ko‘rinmaydigan miqdorda chang, bakteriya, zamburug‘ va teridan ajraladigan yog‘ qoldiqlari asta-sekin to‘planib boradi. Ularni qayta-qayta yuvish ham doimo gigiyena talablarini to‘liq ta’minlay olmaydi. Buning sababi shundaki:
- teri yog‘i va ter qoldiqlari mato tolalari orasiga chuqur singib ketadi, ularni oddiy sovun yoki past haroratda yuvish bilan butunlay yo‘q qilish qiyin;
- bakteriyalar va zamburug‘lar nam va issiq sharoitda tez ko‘payadi. Agar kiyim yaxshi quritilmasa, ular mato yuzasida uzoq yashab qoladi;
- eski kiyim tolalari vaqt o‘tishi bilan yumshab, kichik yoriqlar va bo‘shliqlar hosil qiladi. bu joylarda mikroblar yanada mustahkam joylashib oladi;
- chang va allergenlar (changjon, gulchang, hayvon tuklari) ham matoga singib qolib, oddiy yuvganda to‘liq ketmaydi. Bunday kiyimlarni tez-tez kiyish teri kasalliklari, allergiya, qichishish, husnbuzar, qo‘tir yoki zamburug‘li infeksiyalarni qo‘zg‘atishi mumkin.
Vaqt o‘tishi bilan kiyim matosining sifati keskin pasayadi. Yuvish va dazmollash jarayonida tolalari yupqalashib, havo o‘tkazish qobiliyati yo‘qoladi. Bu esa terining nafas olishini qiyinlashtiradi, ayniqsa, yoz kunlari terlashni kuchaytirib, badandan yoqimsiz hid tarqalishiga turtki bo‘ladi.
Eski kiyimning psixologik ta’sirini ham unutmaslik kerak. Juda “ko‘hna” liboslarni kiyish odamda o‘ziga bo‘lgan ishonchni pasaytirishi mumkin. Inson ko‘pincha tashqi ko‘rinishidan kuch oladi: toza, ozoda va zamonaviy kiyimda yurish kayfiyatni ko‘taradi, odamga o‘zini erkinroq tutish imkonini beradi. Juda eskirgan, shakli buzilgan kiyimni kiyish odamni noqulay ahvolga soladi.
