Osiyoning eng yirik sho‘r suv havzasi – Urmiya ko‘li deyarli butunlay qurib qoldi. XX asrning 80 yillarida ko‘lning uzunligi 140 kilometr, kengligi esa 55 kilometrni tashkil etgan bo‘lsa, ayni paytga kelib undan qurib qolgan tub va kam sonli ko‘lmaklargina qolgan. Bunga qishloq xo‘jaligi ehtiyojlari uchun haddan tashqari ko‘p suv sarfi, uzoq davom etgan qurg‘oqchilik hamda yuqori harorat tufayli suvning tez bug‘lanishi kabilar sabab bo‘lgan.
Eronning shimoli-g‘arbida joylashgan, 4000 yildan ortiq tarixga ega bo‘lgan Osiyoning eng yirik sho‘r suv havzasi – Urmiya ko‘li deyarli butunlay qurib qoldi, deya xabar berdi Bild.
1980 yillarda ko‘lning uzunligi 140 kilometr, kengligi esa 55 kilometrni tashkil etgan bo‘lsa, 2025 yilning yoziga kelib undan faqat qurib qolgan tub va kam sonli ko‘lmaklargina qolgan. Buni sun’iy yo‘ldoshdan olingan rasmlar ham tasdiqlaydi.
Ekologlar va Eronning muxolifat ommaviy axborot vositalari Urmiya ko‘lining yo‘q bo‘lib ketganini katta falokat deya baholashyapti. Iran News Update ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatda milliondan oshiq noqonuniy quduqlar bor, bu esa yillar davomida yerosti suvlarining kamayib borishiga ta’sir ko‘rsatgan.
Holatni yomonlashtirayotgan yana bir omil qishloq xo‘jaligi bilan bog‘liq. Eronda suv resurslarining 88 foizini ushbu tarmoq iste’mol qiladi, ammo yalpi ichki mahsulotning atigi 10 foizini beradi. Natijada har yili tabiiy manbalardan 43 million kub metr suv ortiqcha sarflanyapti.
Vaziyatning kritik nuqtaga yetganini mamlakat prezidenti Ma’sud Pizishkiyon ham tan oldi. U iyul oyidagi chiqishlaridan birida «Tehronda haqiqatan ham suv qolmadi», deya ta’kidlab o‘tgandi. Pizishkiyonning so‘zlariga ko‘ra, hukumat poytaxtni ko‘chirish imkoniyatini ham ko‘rib chiqyapti. Ayni paytda Tehronda 15 milliondan ortiq odam yashaydi.
Urmiya ko‘lining qurishi yuz minglab odamlarning hayotiga salbiy ta’sir ko‘rsatgan: tuzli chang bo‘ronlari ko‘payishi tuproqni ifloslantiryapti va qishloq xo‘jaligi bilan shug‘ullanishni deyarli imkonsiz holatga keltirib qo‘ygan.
