Fransiyada siyosiy inqiroz: yangi hukumat 14 soatda iste’foga chiqdi

6 oktyabr kuni Fransiyaning yangi bosh vaziri Sebastyan Lekornu va uning hukumati iste’foga chiqdi. Bu – Lekornu o‘z kabinet tarkibini e’lon qilganidan atigi bir necha soat o‘tib sodir bo‘ldi va mamlakatdagi siyosiy inqirozni yanada chuqurlashtirdi.

Reuters nashrining yozishicha, kutilmagan va juda tez iste’fo – tarafdorlari va muxoliflari hukumatni qulatish bilan tahdid qilganidan so‘ng yuz berdi.

Xususan, Fransiyadagi o‘ng radikal «National Rally» partiyasi prezident Emmanuel Makronni darhol parlamentni tarqatib, muddatidan oldin saylov o‘tkazishga chaqirdi. Chap radikal «France Unbowed» (Bo‘ysunmas Fransiya) esa Makronning o‘zini iste’foga chiqishga da’vat qildi.

Lekornu – Makron ikki yil ichida tayinlagan beshinchi bosh vazir bo‘lib, lavozimda atigi 27 kun ishladi. Uning hukumati esa atigi 14 soat faoliyat yuritdi. Bu zamonaviy Fransiya tarixidagi eng qisqa umr ko‘rgan hukumat hisoblanadi. Ayni vaqtga kelib, parlament keskin bo‘lingan, mamlakat esa o‘z moliyaviy tartibini tiklashda qiynalmoqda.

«Ishlash uchun zarur sharoit mavjud bo‘lmasa, bosh vazir bo‘lib qolishning imkoni yo‘q», — dedi Lekornu iste’fosidan so‘ng qilgan qisqa chiqishida.

EN DIRECT | Déclaration du Premier ministre. https://t.co/2pkRDWyuKF

— Gouvernement (@gouvernementFR) October 6, 2025

U muzokaralar yuritish va muxolifat bilan murosa topishning imkonsizligini siyosiy partiyalarning «shaxsiy ambitsiyalari va qat’iy pozitsiyalariga» bog‘ladi. Unga ko‘ra, ayrim siyosatchilar o‘z saylov dasturiga ko‘r-ko‘rona yopishib olgan, koalitsiya ichidagi ayrimlar esa allaqachon kelajakdagi prezidentlik saylovlariga tayyorgarlik ko‘rmoqda.

«Har doim partiyangizdan ko‘ra yurt manfaatini ustun qo‘ying», — dedi u.

Lekornu – bir necha hafta davom etgan siyosiy maslahatlashuvlardan so‘ng yakshanba kuni o‘zining Vazirlar Mahkamasi a’zolarini e’lon qilgan edi. Reutersʼning yozishicha, yangi hukumat tarkibi ham muholifat, ham tarafdorlar orasida norozilik keltirib chiqardi – kimdir uni «haddan ziyod o‘ng tomonga og‘di», boshqalar esa «yetarlicha qat’iy emas» deb tanqid qildi. Bu esa hukumatning uzoq umr ko‘rmasligi haqidagi shubhalarni kuchaytirdi.

Shundan so‘ng, 6 oktyabr kuni ertalab Lekornu prezident Makronga iste’fo arizasini topshirdi. Yelizey saroyi prezident uni qabul qilganini bildirdi.

Fransiyada siyosiy beqarorlik 2022 yilgi prezidentlik saylovidan buyon kuchayib bormoqda, chunki hech bir partiya parlamentda mutlaq ko‘pchilikni qo‘lga kirita olmagan.

Nashrning yozishicha, siyosiy beqarorlik oqibatida Parijning CAC40 fond indeksi 2 foizga tushib, avgustdan beri eng katta bir kunlik yo‘qotishni qayd etdi. Yevro 0,7 foizga tushib, 1,1665 dollarga tenglashdi.

Lekornudan avvalgi ikki bosh vazirlar: Fransua Bayru va Mishel Barne ham parlament tomonidan davlat xarajatlarini qisqartirish harakatlari tufayli lavozimidan ketishga majbur bo‘lgandi.