Ötgan yili Yevropada va Markaziy Osiyoda poliomiyelitga qarşi emlaş qamrovi kamaydi, natijada taxminan 450 ming çaqaloq uşbu yuqumli kasallik oldida himoyasiz qoldi, deb xabar berdi Jahon soğliqni saqlaş taşkiloti (JSST).
Poliomiyelit asab tizimini zararlab, oğir holatlarda falajga olib kelişi mumkin. Bir paytlar bu kasallik har yili butun dunyo böylab 350 minggaça bolani falaj qilardi, ammo ommaviy emlaş kampaniyalari uni deyarli butunlay bartaraf etdi.
Yevropa kasalliklar oldini oliş va nazorat qiliş markazi (ECDC) poliovirus tarqalişining oldini oliş uçun aholining kamida 90 foiz qismi emlangan bölişi kerakligini tavsiya etadi.
Yevropada hozirça bu çegaradan yuqori daraja saqlanyapti. 2024 yilda JSSTning Yevropa mintaqasida (Yevropa va Markaziy Osiyodagi 53 davlat) poliomiyelitga qarşi emlaş qamrovi 93 foizni taşkil etdi. Biroq bu 2017 yildan beri qayd etilgan eng past körsatkiç bölib, bolalarning odatiy emlanişida qörqinçli pasayiş fonida kuzatilmoqda.
Ayrim mamlakatlarda qamrov ança past. Masalan, Ruminiyada ötgan yili poliovirusga qarşi uçinçi doza bilan emlaş qamrovi 79 foizni taşkil etgan.
Mintaqada 2002 yildan beri (u poliomiyelitdan xoli deb e’lon qilingan paytdan) virusning muntazam tarqalişi qayd etilmagan, ammo JSST ta’kidlaşiça, poliomiyelitni global bartaraf etiş va Yevropaning poliomiyelitdan xoli maqomini saqlaş borasidagi harakatlar hanuz qiyinçiliklarga duç kelmoqda.
2024 yil kuzidan buyon JSSTning Yevropa mintaqasiga kiruvçi olti mamlakatda — oxirgi marta 2025 yil sentabrda Germaniyada — kanalizatsiya suvlarida poliovirus aniqlangan. Boşqa mamlakatlar: Finlandiya, Isroil, Polşa, Ispaniya va Buyuk Britaniya.
Bu mamlakatlarda emlaş darajasi yetarliça yuqori bölgani uçun poliomiyelit holatlari yoki virusning mahalliy tarqalişi aniqlanmadi. Biroq jamoat salomatligi mutaxassislari ogohlantirdi: emlanmagan aholi guruhlari qolgan joyda virus mustahkamlaniş imkoniyatiga ega.
«Immunizatsiya qamrovidagi böşliqlar bolalarni himoyasiz qoldiradi va öz mintaqamizda ham, uning çegaralaridan taşqarida ham soğliqni saqlaş xavfsizligi uçun xatar tuğdiradi», — dedi JSSTning Yevropa byurosida soğliqni saqlaş xavfsizligi va favqulodda vaziyatlar böyiça yönaliş rahbari Igor Pereginets.
ECDC baholaşiga köra, 2022–2023 yillarda bir-ikki yoşli bolalardan taxminan 600 ming nafari poliomiyelitga qarşi töliq emlaş kursini olmagan bölişi mumkin.
