Kuz faslida eng ko‘p iste’mol qilinadigan sabzavotlardan biri – qovoq. U aslida kuchli biologik resurs hisoblanadi: past kaloriyaga ega hamda organizm bir nechta tizimlari uchun muhim mikroelementlar manbai. Uzoq muddat saqlanganda ham o‘z foydali xususiyatlarini yo‘qotmaydi, shu sababli kuzdan qishgacha bo‘lgan davrda oilaviy dasturxonlarda uni uchratish mumkin.
Qovoq sog‘lom ovqatlanishda alohida o‘rin tutadi: sho‘rva, bo‘tqa, salat, hatto shirinliklar tarkibida ham ishlatish mumkin. Yumshoq, tez hazm bo‘ladigan va allergiya chaqirishi ehtimoli past bo‘lgani uchun bolalar, keksalar va parhezda yuradiganlar ham bemalol iste’mol qilishi mumkin.
Beta-karotin: ko‘rish qobiliyati va immunitetni mustahkamlovchi resurs
Qovoqning eng boy tarkibiy qismi – beta-karotin. Ushbu modda organizmga tushgach A vitaminiga aylanadi va:
- ko‘z shilliq qavati hamda to‘r pardasini oziqlantiradi;
- tungi ko‘rish qobiliyatini yaxshilaydi;
- mavsumiy kasalliklarga immun javobni kuchaytiradi.
Oftalmologlar A vitamini tanqisligi ko‘rish muammolarining keng tarqalgan omillaridan biri ekanini qayd etadi. Bu jihatdan qovoq profilaktika uchun arzon va qulay yechim.
Fitosterollar va kaliy: yurak-qon tomir tizimining samarali faoliyati
Dunyoda yurak-qon tomir kasalliklari hanuz eng ko‘p uchraydigan va o‘limga olib keluvchi kasalliklar qatorida. Tibbiy tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, to‘g‘ri ovqatlanish, xususan kaliy va ozuqaviy tolalarga boy parhez yurak salomatligini saqlashda muhim rol o‘ynaydi. Shu nuqtai nazardan, qovoq yurak faoliyatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatuvchi moddalar manbai sanaladi.
Uning tarkibidagi kaliy qon bosimini me’yorda ushlab turishga yordam beradi. Bu modda tomirlar devorini bo‘shashtirib, yurak mushagining zo‘riqishini kamaytiradi va gipertoniya rivojlanishining oldini oladi. Shuningdek, qovoqda mavjud ozuqaviy tolalar xolesterin miqdorini pasaytirishga xizmat qilib, ateroskleroz xavfini kamaytiradi. Bu ayniqsa zamonaviy turmush tarzida keng tarqalgan yuqori yog‘li ovqatlanish fonida alohida ahamiyatga ega.
Qovoq urug‘i tarkibidagi fitosterollar va Omega-3 yog‘ kislotalari yurak mushagini qo‘llab-quvvatlaydi, yallig‘lanish jarayonlarini kamaytiradi hamda qon tomirlari elastikligini yaxshilaydi. Mazkur kombinatsiya qon aylanishini yaxshilab, yurak xuruji xavfini pasaytirishga yordam beradi. Bundan tashqari, qovoq urug‘idagi rux moddasining ahamiyati ham yuqori bo‘lib, u immunitetni mustahkamlash, gormonal muvozanatni qo‘llab-quvvatlash va erkaklar reproduktiv salomatligini yaxshilashga xizmat qiladi.
