2022 yil oktyabr oyida Qrim köprigidagi portlaş böyiça jinoiy iş doirasida umrbod qamoq jazosiga hukm qilingan sakkiz nafar sudlanuvçi AQŞ, Rossiya va Ukraina prezidentlari hamda xalqaro inson huquqlari taşkilotlariga murojaat qildi.
Mahkumlar teraktni taşkillaştirişga heç qanday aloqasi yöqligini va ulardan «yaşirinça» foydalanilganini ta’kidlamoqda. Ular davlat rahbarlarini afv etiş, amnistiya yoki siyosiy mahbuslarni almaşiş röyxatiga kiritiş böyiça siyosiy qarorlar qabul qilişga çaqirdi. Jinoiy iş iştirokçilarining murojaatini «Siyosiy mahbuslarni qöllab-quvvatlaş. Memorial» taşkiloti e’lon qildi.
«Biz oddiy sakkiz kişimiz. Haydovçi, logist, tadbirkorlar. Har kuni ertalab non topiş, ijara haqini tölaş, bolalarni bağriga bosiş uçun uyğonadiganlar. Endi esa biz - «terrorçilarmiz». Umrbod qamoq jazosiga, Rossiya koloniyalarining beton qafaslarida sekin va xörlovçi ölim jazosiga hukm qilindik.
Nima uçun? 2022 yil oktyabr oyida Qrim köprigida portlaş sodir bölgan vaziyatlarga duç kelganimiz uçun. Tergovga «qulay» ayblanuvçiga aylanganimiz uçun. Şunçaki... yaşaganimiz uçun. Biz hammamiz oddiy yuk - quriliş polietilen plyonkasi logistikasiga aloqador edik. Keyinçalik ma’lum bölişiça, öramlar içiga portlovçi qurilma niqoblangan. Bizning daxldorlik darajamiz yukni ötkazib yuborgan bojxonaçilar bilan va portlaşda halok bölgan haydovçilar bilan bir xil. Biz kundalik yumuşlar bilan şuğullanardik: kimdir yuk ortadi, kimdir maşina haydaydi, kimdir omborni boşqaradi. Lekin bu terrorizm emas! Heç qaysimiz portlovçi moddadan boxabar bölmaganmiz. Uyuşgan jinoiy guruhga heç kim jalb qilinmagan. Heç kim Ukraina maxsus xizmatlarining agenti emas va UXX rejalaridan xabardor emas!».
«Ayblovning bema’niligi, qasddan sodir etganlik böyiça dalillarning umuman yöqligi, aniqlanmagan sabab, UXX rahbari Vasiliy Malyukning bizning daxlsizligimiz va «yaşirin» foydalanganlik haqidagi oçiq bayonotlari – bular sudning işni qabul qilişiga va hukm çiqarişiga tösqinlik qilmadi. Sud jamoatçilik uçun eşiklarni şunçaki yopib qöydi: aybsizlarni matbuot oldida sud qiliş juda noqulay bölardi. Portlatiş holatlari öylab topilgan. «Aybdorlar» tayinlandi. Birorta ham haqiqiy terrorçi yoki agent qölga olinmagan. Tasodifiy sakkiz kişi umrbod qamoq jazosiga hukm qilindi».
«Hozir AQŞ vositaçiligida Rossiya va Ukraina örtasida tinçlik örnatiş böyiça muzokaralar olib borilmoqda. Muhokamalarda siyosiy mahbuslarning özaro amnistiyasi mavzusi yangramoqda. Huquq himoyaçilari har qanday kelişuv doirasida barça siyosiy mahbuslarni ozod qiliş yoki almaşişni muntazam ravişda talab qilib, asosiy omillarni ta’kidlamoqda: fuqarolik pozitsiyasi, e’tiqodi, qurbonlar yoki oğir oqibatlarning yöqligi uçun ta’qib qilinganlar».
