Tramp: Eronda rejim o‘zgarishi – «ro‘y berishi mumkin bo‘lgan ishlarning eng yaxshisi»

AQSh prezidenti Donald Tramp Erondagi rejimning o‘zgarishi – «ro‘y berishi mumkin bo‘lgan ishlarning eng yaxshisi» ekanini aytdi va shu bilan mamlakatda ruhoniylar boshqaruvini o‘zgartirish g‘oyasini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi.

«47 yil faqat quruq gaplar bo‘lgan. Bu vaqt mobaynida biz juda ko‘p odamni yo‘qotdik», – degan u.

Tramp Eron rahbarligiga kimni qo‘ymoqchi ekaniga aniqlik kiritishdan bosh tortdi, biroq bu lavozimni egallashi mumkin bo‘lgan «odamlar borligi»ni ta’kidladi. Eron oliy rahbari oyatulloh Ali Xominaiy Trampning so‘nggi bayonotlariga hozircha munosabat bildirmadi.

Bu vaqtda AQSh Eronga yadroviy kelishuv tuzish uchun bosimni kuchaytirish maqsadida Yaqin Sharqqa ikkinchi aviatashuvchini yuborgan.

Trampning so‘zlariga ko‘ra, dunyodagi eng yirik harbiy kema va Amerikaning eng zamonaviy USS Gerald R Ford aviatashuvchisi «juda qisqa muddatda» Karib havzasidan Yaqin Sharqqa ko‘chiriladi.

Tramp o‘ziga tegishli bo‘lgan Truth Social platformasida Amerikaning Yaqin Sharqqa oldinroq yuborilgan USS Abraham Lincoln aviatashuvchisi oldiga yo‘l olgan ushbu aviatashuvchining aerofotosini joylashtirgan.

Pentagon USS Abraham Lincoln aviatashuvchisini yanvar oyida, AQSh Eron hukumati norozilik namoyishlarini shafqatsizlarcha bostirishiga javoban ushbu mamlakatga zarba berish bilan tahdid qilganidan keyin mintaqaga yuborgandi.

Tramp yadroviy kelishuvga erishilmaydigan bo‘lsa, Eronga zarba berish bilan tahdid qilgan bo‘lsa-da, chorshanba kuni Oq uyda Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyahu bilan bo‘lib o‘tgan uchrashuvidan so‘ng Tehron bilan muzokaralarni davom ettirishni talab qila boshladi.

«Kelishuv tuzishning imkoni bor yoki yo‘qligini aniqlash uchun Eron bilan muzokaralarni davom ettirishni talab qilganimdan boshqa hech qanday yakuniy kelishuv yo‘q», – deya yozgan Tramp Truth Social ijtimoiy tarmog‘ida.

Juma kuni Fort-Breggeda qilgan chiqishida Tramp Tehron AQSh zarbasidan qutulib qolish uchun nima qilishi kerakligi haqidagi savolga javoban Eron «avvalroq taklif qilishi kerak bo‘lgan kelishuvni taklif qilishi lozimligi»ni aytdi.

AQSh Eronda uranni boyitish ishlarini to‘xtatishni talab qilmoqda, Netanyahu hukumati esa Tehrondan ballistik raketalar dasturini, shuningdek, Hamas va «Hizbulloh» kabi radikal guruhlarni qo‘llab-quvvatlashni qisqartirishni talab qilmoqda.

Eron shu paytgacha sanksiyalarni bekor qilish evaziga yadroviy dasturini cheklashga tayyorligini bildirgan, biroq mamlakat prezidenti Mas’ud Pizishkiyon Tehron «ortiqcha talablarga yon bermasligi» haqida ogohlantirgan.

Tramp o‘zining birinchi muddatida AQShni Obama davrida Eron bilan tuzilgan yadroviy kelishuvdan olib chiqib, mamlakat iqtisodiyotiga jiddiy putur yetkazgan sanksiyalarni qayta tiklagandi.

2025 yil yozida ma’muriyat Isroil va Eron o‘rtasida bo‘lib o‘tgan 12 kunlik urushdan oldinroq yangi kelishuvga erishish uchun muzokaralarni qayta boshlagandi.