Eronda talabalar hukumatga qarshi yangi namoyishlar uyushtirdi

BBC jurnalistlari o‘quv semestrining birinchi kunida Sharif nomidagi Tehron Texnologiya universiteti talabalari aks etgan kadrlar haqiqiyligini tasdiqlagan.

Videoda kampus hududida yig‘ilgan yuzlab namoyishchilarni ko‘rish mumkin. Ulardan ko‘pchiligi Eron bayroqlarini hilpiratishgan va Eron diniy rahnamosi Ali Xominaiyni nazarda tutgan holda «Diktatorga o‘lim!» deya hayqirishgan.

Xuddi shu kadrlarda hukumatni qo‘llab-quvvatlovchi odamlar guruhi ham ko‘ringan. Keyinroq ikki lagerga mansub namoyishchilar o‘rtasida to‘qnashuv yuzaga kelgan.

Shuningdek, Tehrondagi Shahid Beheshti nomidagi universitetda ish tashlangani aks etgan suratlar paydo bo‘ldi. Bundan tashqari, jurnalistlar poytaxtdagi yana bir oliy o‘quv yurti – Amir Kabir nomidagi Texnologiya universitetida olingani aytilgan kadrlar haqiqiyligini tasdiqlagan.

Mamlakat shimoli-sharqida joylashgan, Eronning ikkinchi eng yirik shahri hisoblangan Mashhadda ham talabalar «Ozodlik!» va «Talabalar, o‘z huquqingiz haqida baralla ayting!» shiorlari bilan ko‘chalarga chiqishgan.

Xabar qilishlaricha, kun davomida boshqa hududlarda ham sezilarli miqdorda odamlar yig‘ilgan namoyishlar o‘tkazilgan.

Hozircha hukumat namoyishlarga qanday reaksiya ko‘rsatgani va hibslar bo‘lgani haqida ma’lumotlar yo‘q.

AQSh harbiy kuch to‘plamoqda

Erondagi yangi namoyishlar mintaqada AQSh qo‘shinlari to‘planishi va AQSh prezidenti Donald Trampning Eron rasmiylariga qarshi harbiy kuch ishlatish bilan tahdid qilishi fonida boshlandi.

AQSh va uning Yevropadagi ittifoqchilari Eron o‘z yadroviy dasturidan qurol ishlab chiqarish uchun foydalanishidan xavotirda, Tehrondagilar esa atom texnologiyalarini faqat tinch maqsadlarda ishlab chiqishini ta’kidlab keladi.

17 fevral kuni Eron va AQSh vakillari Shveytsariyada muzokaralar o‘tkazib, ma’lum yutuqlarga erishilganini ma’lum qilishgandi.

Ammo shundan so‘ng Tramp «yaqin 10 kun ichida» tinchlik kelishuviga erishilgani yoki Vashington harbiy kuch ishlatishi ma’lum bo‘lishini aytib chiqdi.

Yanvar oyida Tramp Erondagi namoyishlarni qo‘llab-quvvatlagan, jumladan, u «yordam allaqachon yo‘ldaligi»ni va’da qilib, namoyishchilarni ko‘chalarga chiqishda davom etishga chaqirgandi.

Ammo Trampning tahdidlari hozircha haqiqiy hayotga ko‘chmadi, xorijdagi muxolifat esa Oq uy rahbarini rejim ag‘darilishi uchun Eronga zarbalar berishga chorlamoqda. Shu bilan birga, muxolifatchilarning bir qismi AQShning harbiy aralashuviga qarshi chiqmoqda.

Dekabr oyi oxirida va yanvar oyining birinchi yarmida bo‘lib o‘tgan ommaviy namoyishlar mamlakatda 1979 yilgi islom inqilobidan keyingi davrda bo‘lib o‘tgan eng yirik namoyishlar bo‘ldi.

Human Righs Activiss News Agency (Hrana) xabariga ko‘ra, namoyishlar vaqtida kamida 6159 kishi halok bo‘lgan, shundan 5804 nafari namoyishchilar, 92 nafari bolalar va 214 nafari amaldagi hukumatga aloqador kishilar bo‘lgan.

Hrana shuningdek yana 17 ming o‘lim haqidagi ma’lumotlarni tekshirmoqda.

Yanvar oyi oxirida Eron hukumati norozilik aksiyalari chog‘ida 3,1 mingdan ortiq kishi halok bo‘lgani, ammo ulardan ko‘pchiligi xavfsizlik kuchlari xodimlari yoki «isyonchilar» hujumiga uchragan o‘tkinchilar bo‘lganini ma’lum qilgan.