Yangilangan Imom Buxoriy majmuasidan reportaj

Masjidning ichki va tashqari fasadlari, ustun va bezaklar to‘liq marmar toshlardan qilingan bo‘lib, bu binoning mustahkamligi, ranglari uzoq muddatlarda o‘zgarmasligini ta’minlaydi. Issiq va sovuq ob-havo sharoiti inobatga olingan. Marmar toshlar asosan Gretsiya, Afg‘oniston, Turkiya, Finlandiya, Portugaliya va Hindistondan keltirilgan.

Shuningdek, bu yerga turli mashab vakillari kelib ibodat qilishi mumkinligi ham inobatga olingan. Ya’ni bu faqat mahalliy emas, keng islom olamiga mo‘ljallab qurilgan makon hisoblanadi.

Majmua to‘rt burchagida qad rostlagan 75 metrli minoralar esa uning eng ko‘zga tashlanadigan belgisi. Ular bu joyni uzoqdanoq tanitadi.

Majmua faqat ibodat uchun emasligi esa uning boshqa qismlarida ham ochiladi. Xususan, masjidga tutash holda joylashgan Imom Buxoriy xalqaro ilmiy tadqiqot markazi alohida ahamiyatga ega.

Professor Shukrullo Umarovning aytishicha, bu yerda Imom Buxoriy ilmiy merosi bilan cheklanib qolinmaydi.

“Movarounnahrda uch mingdan ortiq muhaddis yashab o‘tgan. Bizning asosiy vazifamiz – ularning merosini o‘rganish va jahonga yetkazish”, - deydi olim.

2017 yilda faoliyat boshlagan markaz olimlari tomonidan Imom Buxoriyning bizgacha yetib kelgan 12 ta asari to‘liq tarjima qilinib, kitob holida chop etilgani ma’lum qilindi. Jami yuzdan ortiq kitoblar tarjima qilingan. Bu esa majmua ortida faqat arxitektura emas, balki jonli ilmiy jarayon ham borligini ko‘rsatadi.

Hududda joylashgan hadis maktabi esa shu jarayonning davomi. Bu yerda yoshlar hadis ilmini o‘rganadi. Ya’ni bu makonda ibodat va ilm bir-biridan ajralmagan.

Majmuaning ichkari hovlisida ham kattagina o‘zgarishlar qilingan. Xususan, Imom Buxoriy maqbarasi eniga ham, bo‘yiga ham sezilarli kengaytirilgan. Favvoralar, manzarali daraxtlar, mahobatli ustunlar bezagi kishi e’tiborini tortmay qolmaydi.

Ichki hovli ham bir vaqtning o‘zida minglab ziyoratchini qabul qilishi mumkin.

Tojikistondan kelgan Sojida Tohirovaning aytishicha, bundan o‘n yillar muqaddam Imom Buxoriy majmuasiga kelgan. Onaxon majmua ochilishini tojikistonliklar ham uzoq kutganini bildirdi.

“O‘zbekistonga deyarli har yili kelib turaman, so‘nggi yillarda Imom Buxoriy majmuasi ta’mirlanayotgani sababli ziyorat qilolmagan edik. Shukur, bu yil nasib qildi, juda ham chiroyli bo‘libdi”, - deydi Sojida Tohirova.

Hasanboy Matsapayev ham Imom Buxoriy majmuasi foydalanishga topshirilganini eshitib, oilasi bilan Xorazmdan ziyorat uchun kelganini bildirdi.

Majmuada yurtimiz istalgan hududi va xorijdan kelgan ko‘plab mehmonlarni uchratish mumkin.

Zamonaviylik va tarixni ayniqsa Imom Buxoriy innovatsion muzeyida yaqqol ko‘rishimiz mumkin. 9 pavilondan iborat bu muzeyda Imom Buxoriy hayoti va islom tarixi zamonaviy texnologiyalar orqali taqdim etilgan. Bu yerga kelgan odam faqat ziyorat qilmaydi, u muqaddas dinimiz mohiyatini tushunadi, ko‘radi, anglaydi.

Muzeyda Qur’oni Karimda nomlari zikr etilgan 25 nafar payg‘ambar hayoti, islom dinining paydo bo‘lishi, mohiyati, sahobalar faoliyati, muhaddis olimlar ilmiy merosi haqida ma’lumot olishadi.

Majmua atrofida esa butun bir infratuzilma shakllangan. Ziyoratchilar uchun avtoturargohlar, servis nuqtalari, qulay yurish yo‘laklari barpo etilgan. Shu bilan birga, bir vaqtning o‘zida qariyb 2000 nafar mehmonni qabul qila oladigan mehmonxonalar ham qurilgan. Bu esa bu yerni faqat bir kunlik ziyorat emas, balki uzoqroq qolib o‘rganish mumkin bo‘lgan hududga aylantiradi.

Bularning barchasi bir haqiqatni o‘rtaga tashlaydi. Bu yerda faqat o‘tmish emas, bugungi hayot va kelajak bor. Faqat ulug‘larimizga ehtirom emas, ularga monandlik, oqqan daryolar to‘xtab qolmaganiga ishora bor. Bu yerda yana bir nozik jihat borki, bunday majmua faqat ichki ehtiyojlardan kelib chiqmayapti. Imom Buxoriy nomi orqali O‘zbekiston tashqi dunyoga ham islom olamidagi ilmiy va ma’naviy markazlardan biri ekanini yana bir bor namoyon qilmoqda.