Hilton’dagi hujum. Asosiy ma’lumotlar

Vashingtondagi Hilton mehmonxonasida Tramp ishtirokidagi kechki ovqat mahali otishma chiqdi. Prezident jabrlanmagan, hujum qilgan shaxs ushlangan. Xuddi shu mehmonxona atrofida 1981 yilda Reyganga ham suiqasd uyushtirilgandi.

Vashingtonda 25 aprel kuni kechqurun Oq uy muxbirlari va prezident Donald Tramp ishtirokidagi tadbir chog‘ida otishma ro‘y berdi. Prezident jarohat olmagan, Maxfiy xizmatning bir xodimi jarohatlangan. O‘t ochgan shaxs – 31 yoshli Koul Tomas Allen – qo‘lga olingan. «Meduza» hozirgacha nimalar ma’lumligi haqida yozdi.

Vashington matbuot vakillari bilan kechki ovqatni Oq uy huzuridagi muxbirlar uyushmasi (WHCA) tashkillashtirgandi, bu tadbir an’anaviy ravishda aprel oyining oxirgi shanbasida Washington Hilton mehmonxonasida o‘tkaziladi. Birinchi prezidentligi davrida uyushma taklifini e’tiborsiz qoldirgan Tramp shu kuni tadbirga ilk bor tashrif buyurgandi.

Vashington vaqti bilan soat 20:36 da (Toshkent vaqti bilan 5:36) Maxfiy xizmatning mehmonxona hollida o‘rnatilgan nazorat-o‘tkazish punktiga bir necha qurolga ega bo‘lgan shaxs bostirib kirib, huquq-tartibot organlari xodimlari bilan otishmaga kirishgan. Ammo uni tezda yerga yotqizib, qo‘liga kishan taqishgan. Politsiya keyinroq uning yonida sochma miltiq, to‘pponcha va bir nechta tig‘li qurollar bo‘lganini ma’lum qildi.

Hujum chog‘ida Maxfiy xizmatning bir xodimi yengil jarohat olgan (zirhli nimcha uning hayotini saqlab qolgan). Unga allaqachon shifoxonadan javob berilgan.

Otishma chiqqan paytda Tramp, uning ma’muriyati vakillari hamda jurnalistlar konferens-zalda o‘tirishgandi. Maxfiy xizmat xodimlari darhol prezident va uning rafiqasini olib ketishgan, qolganlar esa stollar ostiga yashirinishiga to‘g‘ri kelgan. Shundan so‘ng qurollangan agentlar zalni ko‘zdan kechirib chiqishgan.

Tadbirga borgan jurnalistlarning aytishicha, zalda o‘q ovozlari eshitilmagan. NBC telekanalining Oq uydagi muxbiri Geyb Guterres ziyofat «kutilmaganda to‘xtab qolgani»ni aytgan. NBC teleboshlovchisi Tom Llamasning so‘zlariga ko‘ra, Maxfiy xizmatning qurollangan xodimlari zalga kutilmaganda yugurib kirishgan va otishma haqida xabar qilishgan. Shundan keyin barcha stollar ostiga yashiringan.

«[Davlat kotibi Marko Rubio] stolning narigi tarafida o‘tirgan rafiqasi haqida qattiq qayg‘urdi. U Trampga ham qarab qo‘yar edi: Nima bo‘layotgani tushunarsiz edi. Biz Trampga juda yaqin masofada edik», – deydi Llamas.

Washington Hilton mehmonxonasidan Amerika prezidentlari ishtirokidagi tadbirlarni o‘tkazish uchun tez-tez foydalanib turishadi. 1981 yil martida ushbu mehmonxona oldida o‘sha vaqtdagi prezident Ronald Reyganga suiqasd uyushtirilgandi: o‘shanda mehmonxonadan chiqib, o‘z limuziniga borayotgan prezidentga to‘pponchadan o‘q uzilgan.

Reygan qo‘ltiq qismidan yengil jarohatlanib, qovurg‘asi singan va 12 kun shifoxonada yotgan. Hujum oqibatida jami to‘rt kishi yaralangan, xususan, prezident matbuot kotibi Jyeyms Breydi miyasidan og‘ir jarohat olgan. Ularga o‘q uzgan 25 yoshli Jon Hinkli o‘shanda o‘z harakatini aktrisa Jodi Fosterga yoqishga urinish bilan izohlagan, keyinroq u ruhiy kasal deb topilib, davolanishga yotqizilgan, faqat 2016 yilga kelib ozodlikka chiqqan.

O‘t ochgan shaxs haqida nimalar ma’lum?

Hujumchining shaxsi rasman ochiqlanmagan, ammo Amerikadagi yirik nashrlar allaqachon bu Kaliforniya shtati Torrans shahrida yashagan 31 yoshli Koul Tomas Allen bo‘lganini yozib chiqdi. Politsiya qayd etishicha, u katta ehtimol bilan, mehmonxona mijozlaridan biri bo‘lgan.

Allen yolg‘iz harakatlangan. U otishma chog‘ida yaralanmagan, ammo tekshiruv o‘tkazish uchun shifoxonaga olib borilgan. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, u sudlanmagan va huquq-tartibot organlari ro‘yxatida turmagan. Uning motivlari hozircha noma’lum. CBS News manbasiga ko‘ra, so‘roq chog‘ida u prezident ma’muriyati vakillarini nishonga olganini aytgan, lekin Trampning o‘zini nishon sifatida tilga olmagan.

Allenning Linkedin’dagi profilidan ma’lum bo‘lishicha, u 2017 yilda Kaliforniya texnologiya institutini bitirib, mashinasozlik sohasida bakalavr darajasini olgan. Ushbu oliy o‘quv yurti NBC uchun izohida o‘zining shunday talabasi bo‘lganini tasdiqlagan.

2025 yil mayida Allen Kaliforniya davlat universitetida kompyuter fanlari bo‘yicha magistr darajasini olgan. Profilida muhandis mexanik bo‘lib ishlagani, keyin esa videoo‘yinlar ishlab chiqish bilan shug‘ullangani, shuningdek, o‘qituvchilik qilgani aytiladi. Allenning sinfdoshlari NBC muxbiri bilan suhbatda uni «qariyb daho» va «juda vazmin odam» deb atadi.

Gumonlanuvchiga zo‘ravonlik jinoyatini sodir etishda o‘qotar quroldan foydalanish va federal xodimga xavfli qurol bilan hujum qilish bo‘yicha ayblovlar qo‘yilgan, dedi jurnalistlarga Vashington prokurori Janin Pirro. Uning qo‘shimcha qilishicha, Allen 27 aprel, dushanba kuni federal sud oldida javob beradi.

Trampning o‘zi hujum haqida nimalar dedi?

Voqeadan ko‘p o‘tmay Tramp Truth ijtimoiy tarmog‘ida bu «g‘aroyib oqshom» bo‘lganini yozib, mehmonxonadagi kuzatuv kamerasiga yozib olingan videoni bo‘lishgan. Videoda xavfsizlik xizmati xodimlari turgan yo‘lak bo‘ylab bir kishi chopib o‘tganini ko‘rish mumkin. U o‘tib ketganidan keyin xodimlar qurollarini chiqarishgan va uning ortidan quvishga tushishgan.

Vashingtonda g‘aroyib oqshom. Maxfiy xizmat va huquq-tartibot idoralari ajoyib ish olib borishdi. Ular juda tez va dadil harakatlanishdi. Hujumchi qo‘lga olindi va men «ShOUNI DAVOM ETTIRIShGA RUXSAT BeRISh»ni tavsiya etdim, ammo huquq-tartibot organlari ko‘rsatmalariga amal qilaman.

Otishmadan ko‘p o‘tmay o‘tkazilgan favqulodda matbuot anjumanida Tramp Maxfiy xizmat xodimlarini maqtab, «reaksiya qilish vaqti aql bovar qilmas darajada tez» bo‘lganini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, u mehmonxonada qolish va kechki ovqatni davom ettirish uchun «jon-jahdi bilan kurashgan», biroq huquq-tartibot idoralari xavfsizlik nuqtai nazaridan tadbirni bekor qilish kerakligini ta’kidlagan.

«Men [yaralangan] zobit bilan hozirgina gaplashdim va unda barchasi joyida», – degan prezident va ofitser «ajoyib formada» va «juda ko‘tarinki kayfiyatda» ekanini qo‘shimcha qilgan. «Biz uni sevamiz va hurmat qilamiz. Va u o‘z ishi bilan juda faxrlanadi», – deya qo‘shimcha qilgan Amerika prezidenti.

Tramp shovqin eshitganini, ammo bu o‘q ovozlari ekanini tushunmaganini aytdi: «Men shovqinni eshitdim va buni patnis tushib ketishi ovozi deb o‘yladim. Menimcha, Melaniya nima bo‘lganini juda yaxshi tushungan. Menimcha, u nima bo‘lganini darhol tushundi. U: „Bu yomon ovoz“, dedi», – deydi Tramp.

«Men qotilliklarni o‘rganganman va aytishim kerakki, buni eng ko‘p qilganlar eng katta ta’sirga ega odamlar. Aynan ularga ov e’lon qilingan. Bu bilan faxrlanaman, deyishni yoqtirmayman, ammo men ko‘p narsaga erishdim», – degan Tramp jurnalistlarga.

Bu xavfli kasb. Ammo men unday deb hisoblamayman. Men o‘z ishimni qilish uchun shu yerdaman. Bu ishning bir qismi – bu xavfli ish – men bundan ham xavfliroq kasbni tasavvur qila olmayman. Ammo men o‘z mamlakatimni sevaman va u bilan juda faxrlanaman.

Tramp hazillashib, agar duch keladigan xavf-xatarlar haqida oldindan bilganimda, o‘z nomzodini qo‘ymasligim ham mumkin edi, deb aytdi (2024 yilning yozida u Pensilvaniyadagi saylovoldi mitingida yaralangan, qulog‘iga o‘q tekkandi).

Tramp jurnalistlarga 30 kun ichida yangi kechki ovqat o‘tkazishga va’da bergan: «Biz [kechki ovqatni] davom ettirishni juda xohlardik, chunki men bu kasal odamlar, bu banditlar, bu dahshatli, dahshatli odamlar hayotimizning asosini o‘zgartirishini xohlamayman».