Yig‘ilishda qayd qilinishicha, bugungi kunda yurtimizda 572,6 ming gektar bog‘ va tokzor mavjud bo‘lib, ular yiliga 1 milliard dollarlik eksportni ta’minlamoqda, 882 ming nafar aholining daromad manbaiga aylangan.
Shu bilan birga, yer va suv resurslari cheklangan hozirgi sharoitda sohadagi o‘sishni faqat maydonlarni kengaytirish hisobidan emas, balki har bir gektardan olinadigan hosildorlik va daromadni oshirish orqali ta’minlash zarurligi ta’kidlandi. O‘zbekiston 2030 yilga qadar oziq-ovqat mahsulotlari eksportini 10 milliard dollarga yetkazishni maqsad qilgan. Bunda intensiv, sanoatlashgan bog‘dorchilikni kengaytirish muhim omil bo‘ladi.
Yig‘ilishda mavjud bog‘ va tokzorlar holati tahlil qilindi. Hozirda 61 ming gektar eskirgan va 18 ming gektar yaroqsiz bog‘larni yangilash zarur. Ayrim hududlarda bunday maydonlardan gektariga bor-yo‘g‘i 5 tonna hosil olinmoqda, yillik daromad esa 10 million so‘mga ham yetmayapti.
Misol uchun, Pop tumanida 1 ming 200 gektar eski va yaroqsiz bog‘lar mavjud. Agar ular o‘rnida eksportbop navlar ekilib, quritish, saralash va qadoqlash bo‘yicha agrologistika markazlari tashkil etilsa, hosildorlik va daromadni bir necha barobar oshirish mumkin. Mazkur tumanda 84 gektarda barpo etilgan eksportbop gilos bog‘i tajribasi ham intensiv bog‘dorchilikning amaliy natijasini ko‘rsatmoqda. Hali to‘liq hosilga kirmagan yosh ko‘chatlardan ham gektariga 7 tonnadan hosil olinib, bir kilogramm mahsulot 8 dollardan eksport qilinmoqda.
Shu bois, eski va yaroqsiz bog‘lar bilan ishlash bo‘yicha yangi tartib joriy etish taklif qilindi. Bu jarayonda Agrosanoatni rivojlantirish agentligi bog‘ va tokzorlarni yaroqsiz deb topish, sanoatlashgan bog‘lar barpo etish yoki haydaladigan yerlar toifasiga o‘tkazish bo‘yicha xulosa beradi. 12 oy davomida sanoatlashgan bog‘ barpo etilmagan maydonlar uchun yer va suv solig‘i stavkasini oshirish, bu holat yana 12 oy davom etsa, suvdan foydalanishni cheklash taklif etildi.
Prezident yerdan samarali foydalanish ustidan nazoratni raqamlashtirish zarurligini ta’kidladi. Eskirgan va yangi sanoatlashgan bog‘lar holatini kosmik tasvirlar orqali monitoring qilish bo‘yicha axborot tizimini ishga tushirish topshirildi.
Tomorqa va dehqon xo‘jaliklaridagi eski bog‘larni yangilash ham e’tibordan chetda qolmasligi kerakligi ko‘rsatib o‘tildi. Buning uchun mahalla bankiri orqali aholiga 50 donagacha ko‘chat yoki 2 million so‘mgacha qarz berish, dehqon xo‘jaliklariga esa eskirgan bog‘larni yangilash uchun 150 million so‘mgacha kredit ajratish taklif qilindi.
