5 ming so‘mlik kolbasalar: ogohlantirish va jarima yetarli chorami?

So‘nggi kunlarda ijtimoiy tarmoqlarda 5 ming so‘mdan sotilayotgan kolbasa mahsulotlari aks etgan videolar tarqaldi. Unda kolbasalar ochiq sharoitda (sovitkichli do‘konda emas), kelib chiqishi va tarkibi noma’lum holda sotilayotganini ko‘rish mumkin.

Go‘sht narxidan kelib chiqilsa, 5 ming so‘mlik “kolbasa”ning qanday mahsulot ekani haqida savol paydo bo‘ladi.

Arzon kolbasalar odatda qishloq xo‘jaligida ishlatiladigan qoplarda sotilmoqda. Videolardan birida sotuvchi bu mahsulotdan “har kuni mingtadan oshiq” yetkazib berilayotganini aytadi.

Kun.uz holatga aniqlik kiritish maqsadida Sanitariya-epidemiologiya qo‘mitasining Toshkent shahar boshqarmasi bilan bog‘landi. Boshqarma axborot xizmatining ma’lum qilishicha, kolbasa tarkibi noma’lum. Mahsulot sifati tasdiqlanmagan, ularning tarkibi, ishlab chiqaruvchisi va yaroqlilik muddati bo‘yicha aniq ma’lumot mavjud emas.

SESga ko‘ra, sanitariya talablari bo‘yicha mahsulot qadog‘ida ishlab chiqaruvchi, tarkib, saqlash sharoiti va yaroqlilik muddati kabi ma’lumotlar bo‘lishi shart. Bu ma’lumotlarsiz mahsulotlar iste’molga yaroqsiz hisoblanadi va inson salomatligi uchun xavfli bo‘lishi mumkin.

“Sanitariya qoidalariga ko‘ra, mahsulot qadog‘ida to‘liq ma’lumotlar ko‘rsatilmagan bo‘lsa, bu uning iste’molga yaroqsiz ekanligini bildiradi. Chunki uning tarkibi va tayyorlanish sharoiti noma’lum sanaladi. Mahsulotning kelib chiqishi, saqlash sharoiti va xavfsizligi bo‘yicha hech qanday kafolat bo‘lmasa, bu aholi salomatligi uchun xavfli hisoblanadi. Ayniqsa, havo harorati yuqori bo‘lgan mavsumda go‘sht va kolbasa mahsulotlarini sanitariya talablariga rioya qilmasdan saqlash turli zaharlanishlar va infeksion kasalliklarga sabab bo‘lishi mumkin”, – deyiladi boshqarma izohida.

Ma’lum qilinishicha, kolbasa sotuvchilari ikki marta ogohlantirilgan va ularga nisbatan jarima choralari qo‘llangan. Katta miqdordagi kolbasa mahsulotlari yo‘q qilingan.

Biroq bu yerda muhim savollar ochiq qolgan: agar mahsulot haqiqatan inson salomatligi uchun xavfli bo‘lsa, nega SES faqat ogohlantirish va jarima bilan cheklandi? Nega mahsulot namunalari zudlik bilan laboratoriya tekshiruvidan o‘tkazilib, tarkibi bo‘yicha rasmiy xulosa e’lon qilinmadi?

Videolarda ko‘rish mumkinki, bu kolbasalar xaridorlar tomonidan ko‘plab sotib olinyapti, allaqachon iste’molga tarqalib ulgurdi. Oziq-ovqat xavfsizligida esa vaqt hal qiluvchi ahamiyatga ega. Bunday holatlarda mahsulotni savdodan zudlik bilan olib tashlash, uni ekspertizadan o‘tkazish va natijalarni jamoatchilikka oshkor qilish kutilgan choralardan hisoblanadi.

Toshkent shahar sanitariya-epidemiologiya boshqarmasi esa mazkur holatda tadbirkorlik faoliyatiga aralashish bilan bog‘liq huquqiy jihatlar mavjudligini, ayni paytda bu masala Biznes-ombudsman bilan hamkorlikda o‘rganilayotganini, vaziyat yuzasidan natijalar ma’lum qilinishini bildirdi.

Ma’lumot uchun, 13 may holatiga Toshkent shahrida 1 kg mol go‘shti 129–140 ming so‘m atrofida, tovuq go‘shti esa 35–39 ming so‘m atrofida sotilyapti.