Kimlar qurbonlik qiladi? Uning hukm va odoblari

Şuningdek, qurbonlik qiliş Alloh taoloning amrini ado etişga bandaning tayyor ekanini körsatadi va töğri yölga hidoyat qilgani uçun Alloh taologa şukr etiş böladi.

Qurbonlik kimlarga vojib?

Qurbonlik zimmaga vojib bölişi uçun 4 narsa topilişi şart.

• Musulmon bölişi. Çunki qurbonlik - bandani Alloh taologa yaqin qiluvçi ibodat bölib, ğayridinlar unga ahl emas;

• Ozod böliş. Çunki qulning mulki bölmaydi;

• Nisob egasi böliş;

• Muqim böliş – musofirga qurbonlik vojib emas. Garçi safarda nisob miqdoriga ega bölsa ham.

Qurbonlik qilinadigan hayvonlar

Qurbonlik quyidagi hayvonlardan birini söyiş bilan ado topadi:

• Qöy yoki eçki, qoramol va tuya. Uşbu hayvonlardan boşqa hayvonlar qurbonlik örniga ötmaydi.

Qöyda yolğiz bir kişi, qoramol va tuyada esa bir kişidan yetti kişigaça şerik bölib ado qilişlari mumkin. Qöy olti oylik va undan katta bölişi şart. Qoramol ikki yoş va undan katta bölişi şart, tuya beş yoş va undan katta bölişi şart.

Şu bilan birga, qurbonlikka söyiladigan hayvon semiz, yöğon va yoşi katta bölişi afzal sanaladi. Qurbonlikka yaramaydigan aybi yoki nuqsoni bor hayvonlarni söyişdan ehtiyot böliş lozim.

Qurbonlik qilinadigan hayvon aybdan holi bölişi lozim. Qurbonlik qilinadigan hayvonning quloği, yoki dumi, yoki közining bir qismidan köproği yöq bölsa, qurbonlikka söyiş joiz emas.

Kasal, çöloq va ozğin hayvonlar söyadigan joyga öz oyoği bilan yurib bora olmasa, qurbonlikka söyiş joiz emas.

Qurbonlik qiliş vaqti

Qurbonlik qiliş vaqti — Xayit namozi öqib bölingandan keyin boşlanadi. Hayitning uçinçi kuni quyoş botişi bilan tugaydi.

Qurbonlikning qiymatini sadaqa qiliş mumkinmi?

Qurbonlik talab etilgan jonliqlardan birini söyiş orqali ado etiladi. Jonliqni söymay, jonliqni yoki uning miqdoriga teng mablağni beriş qurbonlik hisoblanmaydi. Balki sadaqa hisoblanadi. Alouddin Kosoniy rohmatullohi alayh bunday deydi: «Bir kişi qurbonlik kunlarida qöyning özini yoki qiymatini sadaqa qilsa, qurbonlik örniga ötmaydi. Çunki qurbonlikning vojibligi qon oqizişga boğliqdir».

Qurbonlik odoblari

Qurbonlik qiliş vojib bölgan kişi quyidagi odoblarga rioya qilişi lozim:

• Birinçidan – Qurbonlik qiluvçi şaxs niyati töğri, amalini xolis Alloh taolo uçun qilgan bölişi lozimdir. Boşqalar «körsin» yoki «eşitsin», degan niyatdan yiroq böladi.

• Ikkinçi odob – qurbonlik qiluvçi soç, soqoliga va badaniga heç narsa tekkizmasligi. Qurbonlik qilişni iroda qilgan kişi zulhijja oyining birinçi kunidan boşlab, to hayit kuni qurbonlikni bajargunga qadar soç-soqolini olmaydi va badanining boşqa joylariga ham tiğ tekkizmasligi mustahabdir.

• Uçinçi odob – qurbonlik qilişda ayb va nuqsoni bor hayvonni qurbonlik qilişdan saqlaniş.

• Törtinçi odob – qurbonlikni öz qöli bilan qiliş. Qurbonlik qiluvçi öz qöli bilan söyişi mustahabdir. Ammo özi söyişni bilmasa yoki boşqa sabablarga köra özi söymasdan, boşqaga söydirişning zarari yöq.

• Beşinçi odob – qurbonlikning vaqtini rioya qiliş.

• Oltinçi odob — söyiş odoblariga rioya qiliş.

Hayvonlarni söyişning öziga xos odoblari, mustahablari bordir. Tuyani tik turgan holida oldingi çap oyoğini boğlab, böynining pastidan, kökragi tomondan söyiş, qoramol va qöylarni esa çap tomoni bilan yotqizib, tomoğining tagidan söyiş, piçoqning ötkir bölişi, uni söyiladigan hayvonning oldida ötkirlamaslik, boşqa hayvonning köz oldida söymaslik şular jumlasidandir.