Eronliklar uzoq shatdaundan keyin internetga kirishdi. Buni ular qanday qarshi olishdi?

Boshqalarning reaksiyasi esa alam bilan yo‘g‘rilgan edi. «G‘arb ommaviy axborot vositalari Eronda internet qisman tiklanishini go‘yo bu rejimni maqtashga arziydigan qandaydir yutuqdek nishonlayotganini ko‘rish kulgili. Internet bizning asosiy huquqimiz», – deydi Eron poytaxtida yashovchi fotograf. Uning so‘zlariga ko‘ra, shatdaun tufayli u olti hafta ishlamagan, ota-onasidan qarz olishga majbur bo‘lgan va hozir ham mobil internetga normal kirish imkoniyatiga ega emas: «Osonlashgan yagona narsa – VPN’ga ulanish, shu xolos».

«Menda ko‘rishlar va reaksiyalar soni keskin tushib ketdi. Algoritmlar meni ko‘rsatishni shunchaki to‘xtatdi», – deya shikoyat qiladi Associated Press’ga isfahonlik geymer va bloger. O‘zining aytishicha, u YouTube va Instagram’dagi auditoriyasining katta qismini yo‘qotgan, ba’zi hamkasblari esa shatdaun davrida tirikchilik qilish uchun, texnikalarini sotib, boshqa ish topishga majbur bo‘lgan.

Eronda yashovchilarning ko‘pchiligi uchun internetga qaytish yana shuning uchun ham shokka tushiruvchi holat bo‘ldiki, ular urush tufayli ro‘y bergan vayrongarchiliklarning fotosuratlari va videolarini, shuningdek, halok bo‘lganlarning dafn marosimidan olingan kadrlarni endigina ko‘rishdi.

«Ijtimoiy tarmoqlarimda dafn marosimlari aks etgan videolar to‘lib yotibdi: onalar yig‘layapti, otalar dodlayapti, bolalar ota-onalarining qabri ustida yotibdi. Ko‘nglim avvalgidan g‘ashroq. Bu urushda asosiy mag‘lublar bizmiz. AQSh ham, Isroil ham, hatto Islom Respublikasi ham emas. Biz tirikchilik manbalarimizni, yoshlarimizni va xalqaro hamjamiyatga bo‘lgan ishonchimizni yo‘qotdik», – deya tan oladi Tehronda yashovchi o‘qituvchi The Guardian bilan suhbatda. «Tarmoqqa ozodligimiz emas, qayg‘ularimiz qaytdi», – deya qo‘shimcha qildi u.

Ayrim eronliklar achchiq hazil qilishga o‘zlarida kuch topadi. Ulardan biri eronliklarga yordam va ozodlik va’da qilgan Donald Tramp haqida shunday deydi: «Eron rejimi piar-urushda yaqqol g‘alabaga erishdi, chunki hatto uni yomon ko‘radiganlar ham endi Trampdan g‘azablanmoqda». Boshqalari esa o‘z kelajagi haqida: «Salom, mahbus birodarlar. Men o‘zimni qamoqxonadan vaqtinchalik ta’tilga chiqqandek his qilyapman».

Darhaqiqat, AQSh va Isroil bilan urush natijasida yanada radikallashgan Eron rejimi internetni bundan keyin ham bloklashdan voz kechishi dargumon. Aksincha, OAV xabarlariga ko‘ra, Tehrondagilar, hozircha buning uchun yetarli texnologik quvvatga ega bo‘lmasa-da, istiqbolda milliy shatdaunlardan Xitoy namunasidagi raqamli nazorat tizimiga o‘tishga intilmoqda.