Renovatsiya haqidagi qonun qabul qilingach, ko‘pchilikni bir xil savol qiynamoqda: “agar uyim renovatsiya hududiga tushsa, mening roziligimsiz buzilishi mumkinmi? Kompensatsiya qanday hisoblanadi? Uy bahosiga rozi bo‘lmasam-chi?” Kun.uz shu kabi savollarga mas’ul idoralar vakillari bilan o‘tkazilgan suhbatda javob izladi.
Shahar — tirik organizm. Uni to‘xtatib bo‘lmaydi
Renovatsiya bo‘yicha eng ko‘p muhokama qilinayotgan masalalardan biri – bu jarayon Toshkentni yanada katta qurilish maydoniga aylantirib yubormaydimi, degan xavotir hisoblanadi. “Toshkent Invest Kompaniyasi” AJ boshqaruv raisi o‘rinbosari Rustam Qodirovning ta’kidlashicha, shaharni rivojlantirish tirik organizm bilan ishlashdek murakkab jarayondir.
“Shaharni rivojlantirish - bu xuddi anesteziya qilinmagan, ya’ni yurib turgan, harakatdagi odamning urib turgan yuragini operatsiya qilishdek gap. Mashina dvigatelini o‘chirib ta’mirlash mumkin, lekin tirik shahar organizmini to‘xtatib bo‘lmaydi. Shaharni rivojlantirish o‘zi aslida juda og‘ir va murakkab jarayondir. Toshkentda qurilishga bo‘lgan bunday yuqori talabning tub negizi esa 2017 yilda propiska tizimining butunlay bekor qilinganiga borib taqaladi. Bu islohot viloyatlardan kelib, poytaxt rivojiga hissa qo‘shish, shu yerda yashash va mulk sotib olish istagida bo‘lgan minglab fuqarolarga yo‘l ochdi va tabiiy ravishda uy-joyga bo‘lgan ehtiyojni keskin oshirib yubordi”.
Eng bahsli norma — 80 foiz rozilik
Jamoatchilikda eng ko‘p muhokama qilinayotgan masala — agar mulkdorlarning 20 foizi renovatsiyaga mutlaqo qarshi bo‘lsa, ularning huquqlari qanday ta’minlanishi.
“Biz konstitutsiyani inson qadrini eng oliy qadriyat sifatida oldikmi, endi inson qadrining o‘sha konstitutsiya bilan mutanosibligini ta’minlash maqsadida uning mulki daxlsizligini ta’minlab berishimiz kerak. Shaharsozlik renovatsiyasi to‘g‘risidagi qonunimizning 13-moddasida “renovatsiyada ishtirok etish faqatgina ixtiyoriylik asosida” deyilgan, ya’ni eng asosiy bizning fundamental tamoyillarimizdan biri sifatida ushbu qonunimizda ixtiyoriylik masalasini ilgari surdik”, - dedi Adliya vazirligi mas’ul xodimi Nuriddin Shermatov.
Uning ta’kidlashicha, agar mulkdorlarning 80 foizi loyihani qo‘llab-quvvatlasa ham, qolgan 20 foizning huquqlari qonun bilan himoya qilinadi. Asosiy qoidaga ko‘ra, norozi mulkdorlarning mulki daxlsiz saqlanadi va imkoni bo‘lsa, loyiha ularni chetlab o‘tgan holda amalga oshiriladi. Faqat davlat va jamiyat ehtiyojlari taqozo etgan alohida hollarda mulk sud qarori hamda adolatli kompensatsiya evaziga olinishi mumkin.
