Vaʼda bor, natija yoʻq
Navroʻz massividagi aholining aytishicha, bu hududda qariyb 120 ta xonadon bor. Ularning aksariyati 2019-yildan buyon mazkur manzilda yashasa-da, doimiy roʻyxatdan oʻtish imkoniga ega emas.
«Shuncha paytdan beri biz hokimiyatga, prokuraturaga, viloyat hokimligiga, vazirlikka murojaat qildik. Hammasidan javob xati keldi, lekin ijobiy natija boʻlmadi. Hokim ham faqat vaʼda beradi, lekin natija yoʻq”, deydi murojaatchilardan biri.
Vatandoshlarning soʻzlariga koʻra, masala avvalgi tuman hokimi davrida ham bir necha bor koʻtarilgan. Yangi rahbariyatga ham murojaatlar qilingan, biroq muammo hanuz hal etilmagan.
“Qoʻlimizdagi qogʻoz chiqindi xolos”
Murojaatchilarning aytishicha, kadastr organlari tomonidan ularga mol-mulkka egalik huquqiga oid maʼlumotlar va QR-kodli hujjatlar berilgan. Ammo ushbu maʼlumotlarni elektron tizimlarda tekshirishga uringanda natija chiqmagan.
“Kadastr boʻyicha mol-mulkka egalik huquqi chiqqan. Lekin internetda tekshirsangiz, hech qayerda koʻrinmaydi. Bizga berilgan qogʻozdagi kodlar orqali maʼlumot chiqmayapti. QR-kod boʻlgani bilan qoʻlimizdagi qogʻoz shunchaki chiqindi boʻlib qolyapti”, deydi yana bir murojaatchi.
Aholining taʼkidlashicha, bu holat ularning hujjatlariga nisbatan ishonchsizlikni yanada kuchaytirmoqda.
“Mana shu beshta koʻchada yashaydiganlarning hammasi hozir goʻyo noqonuniy turgandek. Aslida bizga qonuniy qaror berilgan, yer ajratilgan. Lekin keyin “sugʻoriladigan yerga bunday qaror berish mumkin emas”, deyishyapti. Demak, bu yer hokimlikning xatosi bilan bizga berilgan. Hozir xohlagan odam sudga berib, hokimning qarorini bekor qildirishi va uylarimizni buzdirishi mumkin, degan xavotir bor. Biz aynan shundan qoʻrqyapmiz. Yuqoridan bu masaladan bexabar kelgan odam hujjatlarimizni koʻrsa, “sizlar noqonuniy yashayapsizlar”, deb qolishi mumkin”, deya taʼkidlaydi murojaatchilardan biri.
“Farzandlarimiz maktabga chiqolmayapti”
Manzil boʻyicha roʻyxatdan oʻta olmayotganlar farzandlarini maktabga joylashtirish, tibbiy xizmatlardan foydalanish va boshqa masalalarda muammolarga duch kelmoqda.
“Farzandlarimiz maktabga chiqa olmayapti. Nogironlarimiz bor, kerakli tibbiy xizmatlarni ololmayapti. Negaki, propiskaga tura olmayapmiz”, deydi ularan biri.
Yana bir murojaatchi esa nabirasi bilan bogʻliq vaziyatni misol keltirdi:
“Nabiram 18 yoshda, ikki yildan beri hech qayerda yoʻq. Pasport olgan, lekin kadastrimiz yoʻq. Uni qayerga propiskaga qoʻyamiz? Boshqa joyimiz yoʻq”.
Ayrim oilalar farzandlarini vaqtincha qarindoshlarining manziliga propiskaga qoʻyishga majbur boʻlayotganini ham bildirishdi.
Masalani kim hal qilishi kerak?
Navroʻz massividagi vatandoshlarning muammosi faqatgina kadastr organi bilan bogʻliq emas. Sababi, ularga uy qurish uchun sugʻoriladigan yerdan ajratilgan. Bu tuman hokimining qarorlarida ham koʻrsatib oʻtilgan. Demak, muammoning yechimi yer toifasini oʻzgartirish bilan ham bogʻliq.
Qonunchilikda qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni boshqa toifaga oʻtkazishning alohida tartibi belgilangan. Xususan, Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 15-maydagi 246-son qarori bilan qishloq xoʻjaligi va oʻrmon fondi yerlarini yer fondining boshqa toifasiga oʻtkazish masalalarini koʻrib chiqish boʻyicha Hukumat komissiyasi toʻgʻrisidagi nizom tasdiqlangan.
Mazkur tartibga koʻra, yer toifasini oʻzgartirish boʻyicha takliflar tegishli hokimliklar tomonidan shakllantiriladi. Hujjatlar belgilangan shakllarda tayyorlanib, koʻrib chiqish uchun ishchi organga va Hukumat komissiyasi aʼzolari bilan kelishish uchun yuboriladi. Xususan, sugʻoriladigan yer uchastkalarini boshqa toifaga oʻtkazish masalasida Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi hamda Kadastr agentligining tegishli xulosalari ham talab etiladi.
Kadastr agentligining rasmiy izohida ham qishloq xoʻjaligi yerlarini boshqa toifaga oʻtkazish alohida tartibda amalga oshirilishi qayd etilgan.
“Boshqarmadan javob kelmadi”
Holatga aniqlik kiritish maqsadida Zangiota tumani hokimligi bilan bogʻlandik. Hokimlik vakili tomonidan masalani hal qilish maqsadida 2026-yil 21-avgust kuni Toshkent viloyati Yer loyiha boshqarmasiga yer toifasini oʻzgartirish boʻyicha xat yuborilgani, ammo boshqarmadan hali javob kelmagani aytildi. Muammoning nega qariyb 7 yildan buyon hal etilmayotgani boʻyicha bergan savolimiz esa javobsiz qoldi.
