Shu paytga qadar bu ikki qo‘shni davlat o‘rtasidagi aloqalar strategik sheriklik darajasida edi. Endi rasmiy Toshkent va Bishkek – ittifoqchi davlatlar hisoblanishadi.
Ittifoqchilik o‘zi nima beradi, ittifoqchilik munosabatlari zamirida nimalar turadi? Sovuq urush tugagan 1990-yillar boshida taniqli amerikalik siyosatshunos Semyuel Hantington o‘zining “Tsivilizatsiyalar to‘qnashuvi” kitobida: “Mafkuralar davri tugadi, endi o‘zliklar asosidagi halqaro munosabatlar davri boshlanayapti” degan edi. Bu fikr ma’lum asoslarga ega ekani kuzatilmoqda. Bugun dunyodagi eng kuchli alyanslar, ittifoqlar yoki eng katta xalqaro tirashuvlar ham yaqin yoki ayni o‘zliklar atrofida kechayotganini ko‘rish mumkin.
Insoniyat tarixida lokalizm davri tugadi, globallashuv davri boshlandi. Globallashuv davrida insoniyat yagona axborot maydonida bo‘ladi, hammaning hammaga ta’siri ortib boradi. Mana shu davrda yashab qolishning muhim shartlaridan biri – dushmanlarni kamaytirish, do‘stlarni ko‘paytirish, yoki potensial dushmanlarga qarshi do‘st-birodarlarning jips bo‘lishini ta’minlash hisoblanadi.
Keyingi o‘n yilliklarda xalqaro huquq poymol bo‘lmoqda, xalqaro o‘yin qoidalari qo‘pol va agressiv kuchga asoslanib bormoqda. Davlatlarning eng muhim resurslaridan biri ham – ishonchli va mustahkam alyanslarga ega bo‘lishi hisoblanadi. Qudratli davlatlar ittifoqchilar, alyanslar zanjirini mustahkamlashga qattiq harakat qilishadi.
Qirg‘iziston – O‘zbekistonning navbatda beshinchi ittifoqchi davlati bo‘ldi. Birinchi ma’muriyat davrida, O‘zbekiston faqatgina bitta davlat bilan ittifoqchilikka kirishgan edi. U ham bo‘lsa, 2005-yilning noyabrida Rossiya Federatsiyasi bilan rasmiylashtirilgan ittifoqchilik edi. Ko‘pchilik yaxshi anglaydiki, o‘sha vaqtda rasmiy Toshkent o‘zining siyosiy va geosiyosiy muammolarini yechish uchungina, ya’ni majburiyat yuzasidan RF bilan ittifoqchilik o‘rnatgan edi. Lekin ma’no-mazmuniga ko‘ra, bu ittifoqchilik zamirida o‘zaro ishonch u qadar kuchli bo‘lmagani ma’lum.
2016-yildan keyin O‘zbekistonning ittifoqchilik borasidagi tafakkuri mutlaq o‘zgardi. Keyingi davrda O‘zbekiston to‘rtta davlat bilan ittifoqchilik munosabatlari o‘rnatdi. 2002-yilning boshida post-sovet hududida katta urush boshlandi va bu urush hozirga qadar davom etmoqda. O‘sha 2022-yilning dekabr oyida O‘zbekiston qo‘shni Qozog‘iston bilan ittifoqchilik o‘rnatdi.
2024-yilning birinchi yarmida O‘zbekiston qo‘shni Tojikiston bilan, o‘sha yilning ikkinchi yarmida esa Janubiy Kavkazdagi yagona turkiy davlat hisoblanmish Ozarboyjon bilan ittifoqchilik munosabatlari o‘rnatildi.
